vrijdag 19 augustus 2011

Emily Horner - Een liefdesverhaal met mijn dode beste vriendin in de hoofdrol

(Prometheus, 2011) 

In Een liefdesverhaal met mijn dode beste vriendin in de hoofdrol volgen we de zestienjarige Cass, die na het overlijden van haar beste vriendin Julia heel Amerika door fietst naar de zee van Californië, met Julia's as in een tupperwarebakje Het is een lange tocht van zo'n zevenduizend kilometer, een reis die Julia en Cass samen hadden moeten maken.

Al fietsende kan Cass haar lesbische gevoelens niet langer ontkennen. Het verhaal schakelt voortdurend tussen het heden ('Nu': Cass helpt Julia's vrienden bij de uitvoering van een door Julia geschreven musical) en het verleden ('Toen': de enerverende fietstocht ).

De roman is een zoektocht naar identiteit met twee prachtige verhaallijnen. Het is een ontroerend en eerlijk verhaal over vriendschap en liefde. Jongeren worden mede door het dramatische onderwerp en de directe manier van vertellen beslist geraakt.

Het boek verscheen in de Prometheus Young Adultreeks. Enig minpunt is wat mij betreft de goedkope kwaliteit papier waarin deze pocketuitgave is gedrukt. Dit prachtige verhaal had mijns inziens een beter jasje verdiend!

Emily Horner komt uit Montreal, Quebec en woont nu in Brooklyn, New York. Ze is fan van de Japanse popcultuur en ze werkte in de videogamebranche voordat ze bibliothecaresse werd. Een liefdesverhaal met mijn dode beste vriendin in de hoofdrol is haar eerste roman.

Harmen van Straaten - DJ in Wonderland

(Pimento, 2011) 

David John Coombs, die zichzelf DJ Coombs noemt, is mank en heeft een groeistoornis. Maar dat weerhoudt hem niet van zijn missie: het leiden van een snel en meeslepend leven. Alleen valt dat niet mee als je opgroeit in een vervallen en kitscherige kustplaats.

In een oude Spitfire die aan het begin van de pier op een houten toren staat, wacht DJ op zijn vriend Slimy (een puisterige crimineel in de dop), aan wie hij een onthullende mededeling wil doen. Tijdens het wachten overdenkt hij de wereld en de mensen om hem heen, zoals zijn dickensiaanse familie met opmerkelijke types als opa Augurk, overgrootvader Sleepvoet en diens echtgenote oma Ezelientje. Hij mijmert over God, het armetierige en ingedutte plaatsje waar hij woont, en Kate, een meisje dat haar charmes breed uitvent.

Het hele verhaal speelt zich af in een paar uur tijd, dat wil zeggen van de namiddag tot even na middernacht. Van Straaten maakt veel gebruik van vooruitwijzingen en terugblikken. Zo lezen we in de proloog over een felle brand die de pier geheel zal verwoesten, een gebeurtenis die pas aan het eind van de geschiedenis werkelijkheid wordt.

Het is bepaald geen doorsnee geschiedenis, deze bijna on-Hollandse jeugdroman die in 2003 voor het eerst werd uitgegeven onder de titel Wonderland. Stilistisch en compositorisch buitengewoon sterk. Een verhaal met ontegenzeggelijk literaire kwaliteiten dat hogere eisen stelt aan de leeservaring van de lezer, wil die het boek op de juiste wijze weten te waarderen. De auteur schreef en illustreerde al vele kinderboeken. Van Straatens schrijverschap begon in 1996 met de verschijning van Piraten, waarvan dit jaar (2011) de twaalfde druk verschijnt. Vorig jaar (2010) verscheen Sydney, een boek dat unaniem lovend werd ontvangen. Van zijn zelfgeschreven boeken zijn er sindsdien in Nederland circa 800.000 verkocht!

Marion van de Coolwijk - Actie!

(De Fontein, 2011) 

Voor de wat oudere leerlingen schreef Marion van de Coolwijk twee verhalen in de serie Topjob!, een reeks waarin jongeren op zoek zijn naar de ideale bijbaan. Eerder verscheen Tafel 7: 3 cola! 

In het tweede deel Actie! lezen we hoe hoofdpersoon Iris droomt van een doorbraak als actrice. Ze staat ingeschreven bij een castingbureau voor figurantenwerk, maar de rollen die ze krijgt aangeboden, hebben weinig om het lijf. Met haar vrienden van de theaterschool repeteert ze voor de première van een nieuw stuk. De getalenteerde Iris speelt daarin de hoofdrol.

Iris komt in problemen op het moment dat ze gevraagd wordt voor een filmrol. Het is weliswaar een unieke kans, maar het brengt haar wel in een lastig pakket. De regisseur van het theaterstuk dwingt haar namelijk een keuze te maken. Het is of het één, of het ander.

Iris besluit te gaan voor een carrière in de filmwereld. De acteurs met wie ze samenwerkt, lijken op het eerste gezicht buitengewoon sympathiek. Het duurt echter niet lang of Iris ondervindt dat de vriendschap met haar collega’s op de filmset heel betrekkelijk is. Gedesillusioneerd verlangt ze terug naar haar oude echte vrienden van de theaterschool. Willen die nog van haar weten nu ze zo hoog heeft opgegeven over haar filmwerk?

Ook in dit boek weer bijzondere hoofdstuktitels, ditmaal titels van films die in meer of mindere mate kunnen worden gelinkt aan de verhaalgebeurtenissen. De verhalen in de serie Topjob! laten zich vooral ook door de flitsende dialogen en het toegankelijk taalgebruik vlot lezen. Jongeren worden al snel gegrepen door de herkenbare gebeurtenissen en kunnen zich snel en makkelijk identificeren met de verhaalfiguren.

Schrijfster Marion van de Coolwijk (1959, Amsterdam) schreef meer dan tweehonderd boeken die door jongens en meisjes worden verslonden. Met MZZLmeiden werd ze in 2007 genomineerd voor de Prijs van de Jonge Jury. Ook Tafel 7: 3 cola! doet mee als kerntitel voor de Jonge Jury 2012.

Sally Gardner - De Zilveren Bliksem

(Van Goor, 2011)

Parijs, 1794. De Revolutie woedt hevig en het terroristische bewind is op zijn hoogtepunt. Koning Lodewijk XVI en zijn vrouw zijn onthoofd. Duizenden mensen, in meer of mindere mate verdacht van contrarevolutionaire ideeën, worden terechtgesteld en verliezen hun hoofd onder de guillotine. Iedereen die ook maar een beetje verbonden is met het koningshuis, heeft het land allang verlaten of is gestorven. De rest wil vluchten.

De geruchten gaan dat een man, genaamd 'De zilveren bliksem' kan helpen. Velen snakken naar zijn hulp. Alleen weet niemand wie hij is. De ware identiteit van de mysterieuze held is Yann Margoza, een jongen van zigeunerkomaf. Hij beschikt over bijzondere talenten, gaven die hem in staat stellen zijn tegenstanders telkens weer te misleiden.

Hij opereert vanuit een Variété-theater in Parijs en weet zich gesteund door een select gezelschap intimi, dat elke actie in het diepste geheim voorbereidt. De vraag is echter of Yann sterk genoeg is weerstand te bieden aan de boosaardige graaf Kalliovski. Deze verpersoonlijking van het kwaad zet alles in het werk Yann te beroven van zijn magische krachten. Hij verschuilt zich met een hellehond en enkele duivelse wezens en helpers in de catacomben.

Yanns wereld stort volledig in wanneer hij verneemt dat Kalliovski zijn vader is. Kalliovski’s boosaardige plannen lijken te slagen wanneer hij in het bezit komt van wat Yann het meest dierbaar is: zijn grote liefde Sido de Villeduval, dochter van de vermoorde markies de Villeduval. Zij leek veilig bij haar tante en oom in Londen, maar niets is minder waar. In opdracht van de graaf is zij ontvoerd naar Parijs.

De zilveren bliksem is het vervolg op De rode halsketting (2008), maar is prima zelfstandig te lezen. Het verhaal is een mix van historische feiten en fantasy en bevat tal van mythische elementen. Centraal staat de strijd tussen goed en kwaad met een zoon (Yann) die als een soort van uitverkorene de strijd aanbindt met zijn vader, het kwaad, daarbij geholpen door de geest van zijn overleden moeder Anis. Gardner kan voortreffelijk schrijven en houdt de vaart er na een buitengewoon nieuwsgierig makende proloog flink in.

De geschiedenis verveelt geen moment, is meeslepend en ontroert met name ook in de verhaallijn over de onmogelijke liefde tussen de eenvoudige zigeunerjongen Yann en de adellijke Sido.

Ik heb genoten van deze jeugdroman!

Annabel Pitcher - Mijn zus woont op de schoorsteenmantel

(Pimento, 2011)

Mijn zus Rose woont op de schoorsteenmantel. Nou ja, stukjes van haar dan. Drie vingers, haar rechterelleboog en haar knieschijf liggen begraven op een begraafplaats in Londen. Mijn ouders kregen heel erge ruzie toen de politie delen van haar had gevonden. Mam wilde een graf waar ze naartoe kon. Maar pap wilde een crematie en de as in zee strooien.

Deze eerste zes zinnen van de debuutroman van Annabel Pitcher maken onmiddellijk indruk en nodigen absoluut uit om verder te lezen. Wie dat doet, komt niet bedrogen uit. Mijn zus woont op de schoorsteenmantel is het beste boek dat ik de laatste tijd heb gelezen en ik voorspel deze Young Adultroman een grote toekomst!

Waar gaat het verhaal over? Jamie woont in Londen. Hij is vijf jaar oud als zijn tienjarige zus Rose bij een terroristische aanslag door moslimextremisten om het leven komt. Sindsdien is er weinig over van het ooit zo gelukkige gezin. Vijf jaar later is zijn vader aan de drank en gevlucht uit Londen. Zijn moeder is er met een andere man vandoor, nota bene haar therapeut uit de praatgroep. Zijn oudere zus Jasmine, tweelingzus van Rose, lijdt aan anorexia. Het enige lichtpuntje in Jamies leven is zijn kat Roger. En Suneya, een moslimmeisje in zijn nieuwe klas. Maar na de dood van Rose haat Jamies vader alles wat met moslims te maken heeft en Jamie moet zijn vriendschap met Suneya angstvallig geheimhouden.

De tweestrijd waarin de hoofdpersoon verkeert wordt door de schrijfster knap en geloofwaardig onder woorden gebracht. Kiest Jamie voor een openlijke omgang met Suneya, of blijft hij loyaal aan zijn vader die achter het gezicht van iedere moslim een terrorist ziet? Jamie hunkert naar aandacht en liefde van zijn moeder in een omgeving waar de huiselijkheid en geborgenheid van een ouderwets gezin ver te zoeken zijn. Maar zijn moeder hult zich in absoluut stilzwijgen. Ze stuurt Jamie per post wel een Spiderman-T-shirt voor zijn verjaardag dat hij vervolgens niet meer uittrekt, omdat zijn moeder het hem zelf moet hebben zien dragen. Uiteindelijk blijkt dat zij zelfs zijn verjaardag was vergeten en dat Jasmine in werkelijkheid de geefster is van het kledingstuk. In een ultieme poging de aandacht te trekken van zijn ouders haalt Jamie zijn zus Jasmine over samen mee te doen aan een talentenjacht, Britain’s Got Talent. Het is een actie met grote gevolgen … .

Door het dramatische onderwerp en de directe manier van vertellen worden jongeren door dit verhaal beslist geraakt. Zonder valse emoties, ingetogen en met veel gevoel voor humor geeft Pitcher een goed uitgewerkt psychologisch portret van Jamie. Een hartverscheurend, tragisch en bij vlagen ook hilarisch verhaal dat goed is voor beurtelings een lach en een traan. Een boek ook dat na lezing nog lang in je hoofd blijft zitten. Een geschiedenis met een hele bijzondere sfeer waarbij lezers niet snel zullen afhaken.

Ondanks de leeftijd van de hoofdpersoon (10) is dit boek toch vooral bedoeld en geschikt voor jongeren vanaf vijftien jaar. Auteur Annabel Pitcher studeerde Engelse literatuur aan de universiteit van Oxford en wilde altijd al schrijfster worden. Na haar studie was ze enkele jaren lerares, maar de drang om te schrijven bleef. Ze nam daarom ontslag en ging reizen. De aantekeningen die ze maakte in Peruviaanse bussen, in het Amazonegebied en in de schaduw van Vietnamese tempels vormden de basis voor Mijn zus woont op de schoorsteenmantel. Neemt u van me aan: we gaan nog veel van deze getalenteerde schrijfster horen!

Margaretha van Andel - Buitenstaanders

(Van Holkema & Warendorf, 2011)

Fabian en Rick zitten in dezelfde klas van het vwo. Ze hebben helemaal niets met elkaar en Fabian wil dat graag zo houden. Rick, die zich gedraagt als een echte macho, maakt Fabian uit voor flikker. 'Fabiolo', zo noemt hij hem in het bijzijn van al hun klasgenoten. Door een ongelukkig toeval worden de twee jongens tot elkaar veroordeeld. Als Fabian en zijn vader Jip in de zomervakantie verhuizen naar een vervallen flatgebouw blijkt Rick daar zijn nieuwe buurjongen!

In de weken die volgen, ontdekt Fabian dat Rick het thuis niet makkelijk heeft. Hij wordt geterroriseerd door een stiefvader met losse handjes (de mepper) en hij kan niet vertrouwen op de steun van zijn moeder die het steeds weer opneemt voor haar vriend. Geleidelijk raakt Fabian meer en meer betrokken bij de problemen van Rick en tussen de jongens ontstaat een voorzichtige vriendschap. 

Gedurende een werkweek naar Berlijn loopt deze vriendschap een fikse deuk op als Rick het aanlegt met Amna, het meisje waarop Fabian al maanden hevig verliefd is. Rick had moeten weten dat Fabian haar de avond voor de terugreis in een discotheek de liefde wilde verklaren! Hij snapt daarom niets van het gedrag van Rick. Pas als Rick wegloopt van huis, wordt langzaam maar zeker op een pijnlijke manier duidelijk wat er echt aan de hand is.

Buitenstaanders is een confronterend, snoeihard verhaal over twee jongeren aan de zelfkant van het leven. De wijze waarop de debuterende schrijfster de hoofdpersonen portretteert maakt indruk. De dialogen zijn sterk , het taalgebruik verzorgd. Alle woorden lijken op de juiste plaats te staan. Het grootste deel van het boek is geschreven vanuit het perspectief van Fabian. Rick maakt notities in een schrift en deze handgeschreven aantekeningen vinden we overal in de geschiedenis terug. Ze geven een goed beeld van de innerlijke strijd van de hoofdpersoon. Ze maken het verhaal bovendien spannend, omdat ze bij de lezer vragen oproepen. Wie is bijvoorbeeld Lieke? En wat is Rick precies van plan? Ontroerend is de wijze waarop de bijzondere relatie tussen Fabian en Jip wordt beschreven. Wie wenst zich niet zo’n fijne vader? Het maakt het contrast met de thuissituatie van Rick alleen maar groter! Het slot maakt uiteindelijk veel duidelijk en komt toch nog onverwacht in die zin dat je je als lezer langere tijd op het verkeerde been voelde gezet. Een mooi boek, geschikt voor jongeren van veertien jaar en ouder.

Derk Visser - Prikkeldraad

(Gottmer, 2011)

Chelsea, (vijftien jaar oud) heeft bepaald geen makkelijk leven. Haar ouders runnen een café, maar de zaken gaan slecht. Na invoering van het rookverbod gaat het bedrijf failliet en de relatie tussen haar ouders verslechtert zienderogen. Ze maken veel ruzie en waar Chelsea’s vader afleiding zoekt in overmatig drankgebruik vindt haar overspelige moeder troost bij de buurman, nota bene de vader van Jennifer, Chelsea’s beste vriendin.

Jewel, de oudere zus van Chelsea, is een losbol. Haar vriend dient in Afghanistan, maar Jewel vermaakt zich prima met Duncan Douma, een loodgieter, die op zijn beurt flirt met Chelsea tot hij haar verkracht.

Tot overmaat van ramp krijgt Chelsea’s vader een ernstig ongeluk. Tijdens één van de vele ruzies valt hij van de trap in het portiek voor het huis. Hij wilde nu juist voorkomen dat Chelsea, die haar enkel verzwikte, viel maar hij verloor daarbij zelf het evenwicht en stortte naar beneden. Met fatale gevolgen! In comateuze toestand wordt hij in het ziekenhuis in leven gehouden.

Chelsea voelt zich schuldig. Het wordt haar allemaal teveel! Alles en iedereen lijkt zich van haar af te keren. Ze loopt weg en zoekt onderdak bij Mickey Dielemans, de jongen die haar op de basisschool altijd prikkeldraad gaf. Haar vroegere vijand is de enige persoon bij wie ze zich geborgen voelt, ook al is Mickey een beetje simpel en ziet ze niets in zijn plannen om van haar een beroemde zangeres te maken. 

Wat kan die Derk Visser schrijven, zeg! Met de precisie van een chirurg ontleedt hij zijn verhaalfiguren tot op het bot. Genadeloos legt hij alle rauwe en scherpe kantjes van hun innerlijk bloot en onthult hij de verborgen angsten en onzekerheden van de ik-persoon. Stilistisch klopt het allemaal. Elk woord staat op de juiste plek. De dialogen zijn van grote klasse. Rauw, vaak heftig, maar in ieder geval intens en levensecht. Kippenvel!