Aline Sax - Wat ons nog rest

Aline Sax (Antwerpen, 1984) schreef drie jaar geleden Wat ons nog rest, een moreel gelaagde jeugdroman over de Tweede Wereldoorlog.

De schrijfster won met het boek in 2025 de Boon literatuurprijs, een belangrijke Vlaamse prijs voor de beste Nederlandstalige boeken. Ik citeer uit het juryrapport:

‘Aline Sax geeft een indringende impressie van Berlijn in de schemering van de Tweede Wereldoorlog, bekeken vanuit het perspectief van de verliezers: dat hebben we in de jeugdliteratuur nog niet vaak gezien. En geschreven in free verse bovendien: ook dat is vrij uniek in de Nederlandstalige jeugdliteratuur. Een roman waarin wreedheid niet uit de weg wordt gegaan, maar waarin veerkracht en een authentieke stem de boventoon voeren.’

Sax situeerde haar verhaal in Berlijn, april 1945. Alle hoop lijkt verloren. De Russen staan op het punt om de Duitse hoofdstad binnen te vallen. In de ruïnes van de stad probeert Henrike, een zeventienjarig meisje, te overleven, samen met haar moeder, haar jongere broer en de buren die zich met hen in de kelder verschanst hebben. De gevechten komen elke dag dichterbij. Tot het front over hun wijk rolt. De straten kleuren rood en de Russen worden heer en meester. Ze pakken de bezittingen van de burgers af en vergrijpen  zich aan de vrouwen. Ook Henrike wordt slachtoffer van een groepsverkrachting.

Sax’ poëtisch taalgebruik heeft een grote zeggingskracht waarbij de schrijfster de kunst van het weglaten verstaat. Het zijn vooral de dingen die niet gezegd worden, die komen keihard binnen.

De hoofdpersoon vertelt over alle ellende, maar maakt de lezer boven alles bewust van haar eigen ongerustheid, haar radeloosheid en de tergende onzekerheid over alles wat nog komen gaat. Vluchten is zinloos.

Ik heb niet gedroomd

En dat is een zeldzaam geluk.

Droomloos slapen,

Zonder schreeuwend

De anderen te wekken.

Uit de gedroomde nachtmerrie,

De echte in. (p. 22)

De uitgever besloot tot een heruitgave van deze tragische geschiedenis, een luxe editie met kleur op snee, soft touch afwerking, spotvernis, een leeslintje, een katern met foto’s en een interview met de auteur. Voor wie het boek nog niet kent, is deze vernieuwde uitgave een uitgelezen kans om alsnog kennis te maken met deze beklemmende ode aan de kracht en de moed van vrouwen gedurende de allesverwoestende laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog.

Aline Sax studeerde geschiedenis en heeft een fascinatie voor het verleden. Ze hoopt dat Wat ons nog rest een oproep mag zijn om te blijven ijveren voor een wereld waarin geen plaats meer is voor oorlog.

Wat mij betreft een absolute aanrader voor geoefende lezers vanaf leerjaar drie.

Sax, A. (2026) Wat ons nog rest. Antwerpen: Salto/Standaard Uitgeverij nv. Luxe editie Isbn 978 90 022 8722 0 € 19,99. Gewone editie 978 90 022 786 17€ 16,99, 264 blz.

EliSophie Andrée - Girl Gang: Door iedereen gedumpt

Een opmerkelijke trilogie van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. De boeken in de reeks Girl Gang zijn geschreven door de Zweedse EliSophie Andrée (1996).

Ik leef in de leegte. Een holle, stille plek waar alleen ik besta. Niets anders. En niemand anders.

Ik ben al drie dagen niet uit mijn kamer geweest. Oké, het was weekend. Maar toch. Morgen is het maandag. Dan moet ik weer naar school. Daar zal ik de meiden weer zien. Mijn vroegere vriendinnen, maar nu mijn vijanden.

Ik trek het dekbed over mijn hoofd. (Girl Gang deel 1, p. 19)

Gedumpt

Natta heeft het goed voor elkaar. Een relatie met Milan die haar als bewijs van zijn liefde een prachtige armband schonk voor haar verjaardag. Een leuke vriendinnengroep, haar eigen girl gang. Maar dan wordt ze door Roksi, Jade en Stefanie gedumpt, verwijderd ook uit de groepschat de Heksen.

‘We willen een pauze. Van jou. ’Dat zeggen de meiden tegen haar, vriendinnen die ze al kent sinds de kleuterschool!

Dat laat Natta niet op zich zitten. Haar girl gang moet net zoveel lijden als zij. Een voor een komen ze aan de beurt. Ze kan niet anders, ze heeft een echte duivel in zich. De zoetste wraakactie bewaart ze tot het laatst. Voor Stefanie, de koningin van de groep. Zij verdient het allerergste!

 

Tienerdrama

De drie boeken in de reeks Girl Gang (Door iedereen gedumpt, Een echte bitch en Zoete wraak) zijn los van elkaar te lezen, maar dat ligt niet voor de hand. Met gitzwarte humor ontrolt zich direct al in het eerste hoofdstuk van deel 1 een tienerdrama over relaties, vriendschap, groepsdruk en verraad. Verhalen over meidengroepen zijn populair, omdat ze laten zien wat er achter de perfecte buitenkant schuilgaat. De schrijfster bouwt de spanning subtiel op en als lezer wil je natuurlijk weten hoe het afloopt. De dialogen zijn op een natuurlijke wijze en met veel gevoel voor humor in voor jongeren herkenbare spreektaal opgetekend. De snelheid van vertellen ligt hoog, maar stoort niet. EliSophie Andrée is regisseur en maakt scripts voor televisieseries en toneelstukken. Dat zie je terug in de filmische wijze waarop zij alle gebeurtenissen beschrijft. Die houden je scherp en maken Girl Gang tot een fascinerende serie waarbij je je werkelijk geen moment verveelt. Geschreven op A2> B1 leesniveau en mede dankzij het grotere lettertype, de korte hoofdstukken, de vele cliffhangers en het handzame formaat uitermate geschikt voor vmbo’ers van dertien jaar en ouder.

 

Andrée, E. (2026). Girl Gang – Door iedereen gedumpt (1), Een echte bitch (2), Zoete wraak (3). Vertaald uit het Zweeds door Klaas Thees van Hoek. Amsterdam: Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Isbn 978 90 869 6810 7, 978 90 869 6811 4, 978 90 869 6812 1  € 14,50 per stuk, 64 blz. per stuk

Lauren DeStefano - Chemical Garden: Wither

In 2011 verscheen het eerste deel van de alom bejubelde Chemical Garden-trilogie van de Amerikaanse Lauren DeStefano (1984). Verwelken (Van Holkema & Warendorf) bleek in ons land een doorslaand succes en ook de overige twee delen (Vrees en Verbreken, 2012 - 2013) werden met 25.000 exemplaren in Nederland en Vlaanderen verbluffend goed verkocht.

Nu, vijftien jaar later, besloot Uitgeverij Unieboek|Het Spectrum bv tot een heruitgave van deze uitstekend geschreven dystopische serie voor lezers van vijftien jaar en ouder. Hierna een uitgebreide bespreking van het eerste boek: Wither.

Wat als je weet dat je bijna zult sterven?

Wither speelt zich af in de toekomst. De wereld is als gevolg van een allesverwoestende Derde Wereldoorlog ingrijpend veranderd. De continenten bestaan niet meer, zijn verzonken in de oceanen. Alleen Noord-Amerika heeft zich staande gehouden. Een hoog ontwikkelde technologische beschaving maakte het mogelijk dat de bevolking immuun werd voor kanker en andere ziektes. De wetenschap perfectioneerde de voortplanting en bracht een generatie sterke kinderen voort, bijna onsterfelijk.

Wat niemand echter had voorzien, was dat deze robuuste generatie niet in staat bleek haar goede genen door te geven aan het nageslacht. Terwijl de eerste generatie floreerde, ging er iets heel erg mis met hun kinderen en de kinderen van hún kinderen. Die worden gezond geboren, maar blijken een zeer beperkte houdbaarheid te hebben. De levensduur voor mannen stopt bij 25 en voor vrouwen al bij 20 jaar!

Sindsdien is de eerste, gezonde generatie koortsachtig bezig een medicijn te ontwikkelen dat het dodelijk virus kan onderdrukken. Geen middel wordt geschuwd. In opdracht van rijke families verdienen Verzamelaars hun geld met het oppakken van potentiële bruiden die verkocht worden om nieuwe kinderen te baren. Deze kinderen belanden net als hun jong overleden moeders op snijtafels in de hoop een antiserum te vinden.

Rhine Ellery, de zestienjarige hoofdpersoon, reageert op een advertentie waarin jonge vrouwen voor veel geld worden overgehaald beenmerg af te staan ten behoeve van medisch onderzoek. Het blijkt een valstrik. Samen met nog vijftien vrouwen wordt Rhine gekidnapt en opgesloten in een vrachtwagen. Drie van hen worden uitgekozen. Ook Rhine is daarbij. Haar bijzondere ogen (het linker blauw en het rechter bruin) vallen blijkbaar bij de ontvoerders in de smaak. De overige vrouwen worden teruggedreven in de vrachtwagen en dertien geweerschoten laten geen enkele twijfel bestaan over hun lot.

Rhine en haar lotgenoten Jenna en Cecily worden vervolgens gedrogeerd en in bewusteloze toestand overgebracht van het grootstedelijke Manhattan naar een idyllisch landgoed in Florida. Daar worden ze gedwongen te trouwen met de 21-jarige Huisheer Linden Ashby. Rhine heeft slechts één doel voor ogen. Ze is vast van plan te ontsnappen, ook al valt haar echtgenoot best mee en blijkt hij een zachte, gevoelige man. Maar Rhine vergeet niet dat ze onder dwang in deze ongewenste situatie is beland en ze verlangt hevig naar thuis en naar Rowan, haar tweelingbroer. Daar komt bij dat zich in de kelders van het grote landhuis praktijken afspelen die te gruwelijk zijn voor woorden, zaken waar de hardvochtige meester Vaughn, de vader van Linden, meer van weet.

 

Gevangen in het verhaal

Al direct in het eerste hoofdstuk raak je gevangen in het verhaal en kun je niet meer stoppen met lezen. Wither ademt een sfeer van avontuur, dreiging, maar ook romantiek en intimiteit. Boeiend zijn de fragmenten waarin de drie ‘zustervrouwen’, verschillend als ze zijn, nader tot elkaar groeien. Psychologisch zit het goed in elkaar en het geeft de geschiedenis de nodige diepgang.

Het perspectief ligt geheel bij Rhine. Met al haar emoties en onzekerheden maakt ze als hoofdpersoon een authentieke indruk. Een zelfbewuste, stevige en onafhankelijke vrouw met een scherp observatievermogen die verdraaid goed weet wat ze wil. De overige personages komen jammer genoeg minder uit de verf. Zo blijft de bediende Gabriel qua persoon en karakter nogal oppervlakkig en dat is jammer, want hier viel voor de auteur absoluut winst te behalen. En misschien was Linden als verhaalfiguur interessanter geworden wanneer De Stefano hem wat minder zachtaardig had geportretteerd. Het is per slot van rekening moeilijk te geloven dat hij zich voortdurend schikt in de afwijzingen van Rhine en haar na afloop van een vrij intiem nieuwjaarsfeest zelfs de ruimte geeft alleen naar haar kamer te gaan.

Dat alles neemt niet weg dat DeStefano zich in deze fantasyroman ontpopt tot een begaafd vertelster. Met krachtige pennenstreken schreef zij een duister, meeslepend relaas dat spannend blijft tot het einde en doet verlangen naar meer. Dat komt goed uit, want het vervolg, Fever, ligt evenals het derde deel Sever nu al in de winkel. De verhalen sluiten naadloos op elkaar aan en zijn subliem vormgegeven. Met hun surrealistisch omslag en de opvallend gekleurde sprayed edges zijn de boeken een absolute blikvanger.

Zonder enige twijfel verhalen met leesbevorderende elementen, geschreven voor een breed publiek en geschikt vanaf leerjaar drie.

DeStefano, L. (2025). Chemical Garden – Wither (1), Fever (2), Sever (3). Vertaald uit het Engels door Esther Ottens. Amsterdam: Imprint Van Goor, Unieboek|Het Spectrum bv. Isbn 978 90 004 0407 0, 978 90 004 0409 4, 978 90 004 0411 7 € 17,50 per deel, 352, 352, 368 blz.

Annemarie Jongbloed - Gouden setje

Boeken voor jongeren met weinig leeservaring hoeven heus niet kinderachtig te zijn. Dat bewijst Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. 

Eenvoudig Communiceren ziet het als zijn voornaamste taak aansprekende boeken uit te geven voor jong en oud bij wie het leesplezier ontbreekt. Gewoon omdat het langzaam gaat, of omdat je vaak net niet snapt wat er staat.

De uitgever bedacht de ‘Reality-reeks’, levensechte, spannende verhalen voor lezers van twaalf tot vijftien jaar over jongeren die te maken krijgen met lastige situaties als zinloos geweld, de dood en tienerzwangerschap. Inmiddels is er een update onder de naam ‘reality-reeks 2.0’. De boeken passen helemaal bij deze tijd. Zoals Gouden setje, een aangrijpende geschiedenis over de gevolgen van sexting en online shaming.

Verliefd, geshamed

Naila is tot over haar oren verliefd op Rico. Maar haar ouders hebben liever dat ze later met een moslim trouwt. Daarom ontmoeten de twee elkaar in het geheim. Voor Rico’s verjaardag stuurt Naila hem een sexy foto van zichzelf. Die is natuurlijk alleen voor hem. Maar als ze na het weekend op school komt, blijkt dat de hele school haar foto heeft gezien. Heeft Rico de foto gedeeld?

Schrijfster Annemarie Jongbloed, van huis uit leerkracht op een school voor kinderen met spraak- en taalproblemen, verstaat de kunst te schrijven voor jongeren die lezen ingewikkeld vinden.

Gouden setje is een pakkend verhaal over een eigentijds onderwerp. Aantrekkelijk vormgegeven, fraai geïllustreerd en gedrukt in een groter lettertype zal deze uitgave zeker in de smaak vallen bij leerlingen in het praktijkonderwijs en vmbo.

Een aanrader voor veertien jaar en ouder.

Jongbloed, A. (2024). Gouden setje. Amsterdam: Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Isbn 978 90 869 6765 0 € 16,50, 102 blz.

Buddy Tegenbosch - Enkele reis - Termeh; Enkele reis - Mo

Onder de imprint ‘Best of YA’ timmert Unieboek/Het Spectrum bv aan de weg met de populaire XS-verhalen: ‘kleine boeken met een groots verhaal’. De verhalen vinden gretig aftrek onder dikwijls minder ervaren lezers die zijn te verleiden met een compact boek over een herkenbaar onderwerp. Speciale aandacht is er voor de vormgeving: de eerste indruk immers moet goed zijn.

De schrijvers zijn veelal niet de minste met klinkende namen als Daniëlle Bakhuis, Mirjam Mous, Mijke Pelgrim en Buddy Tegenbosch.

 

Op de vlucht

Tegenbosch (1975), bekend van zijn toegankelijke, energieke en vaak ontroerende jeugdromans werkte voordat hij zich op het schrijven toelegde als verkeersvlieger. Met Match (Van Goor, 2019) en Jimi Fender Johnson (Unieboek, 2023) won hij de Prijs van de Jonge Jury. Op de lijst van XS-verhalen komen we Tegenbosch driemaal tegen. In 2021 verscheen Mijn nacht met Vedder en recent (2025) rolden Enkele reis - Termeh en Enkele reis - Mo (15+) van de persen. Het zijn fictieve verhalen, maar wel gebaseerd op de waargebeurde levensverhalen van twee kinderen op de vlucht.

Termeh groeit op in het strenge en onvrije Iran. Na de dood van haar vader krijgt haar oom de voogdij en dwingt hij een huwelijk met haar moeder af. Als Termeh en haar zusje dreigen te worden uitgehuwelijkt, besluit het gezin te vluchten.

Mo leeft in Syrië. Wanneer de oorlog steeds dichterbij komt, vlucht hij samen met zijn moeder, zus en broertje het land uit.

Beide verhalen geven de lezer inzicht in het leven van vluchtelingen, jonge mensen wanhopig op zoek naar een stukje geborgenheid en een toekomst. Na een lange reis vol tegenslagen belanden Termeh en Mo in Nederland.

De verhalen worden verteld vanuit het perspectief van de hoofdpersonen en dat komt binnen! Je voelt als lezer de angst, de verwarring, maar ook de hoop. En zo worden abstracte thema’s als oorlog, onderdrukking en migratie teruggebracht tot concrete proporties. Tegenbosch geeft met zijn verhalen de vluchtelingen een gezicht, creëert begrip en dwingt de lezer na te denken over morele kwesties als immigratie en grenzen.

Tegenbosch, B. (2025). Enkele reis - Termeh. Amsterdam: Van Goor. Isbn 978 90 004 0130 7 € 10,99, 96 blz.

Tegenbosch, B. (2025). Enkele reis - Mo. Amsterdam: Van Goor. Isbn 978 90 004 0127 7 € 10,99, 96 blz.

Chantal Traas - Gesnapt!

Uitgeverij Kluitman Alkmaar scoort met de ‘Kluitman-novelles’. Het zijn verhalen, die qua omvang, taalgebruik en onderwerp de moeite waard zijn voor jongeren van veertien jaar en ouder. Zeker ook voor degenen die gewoonlijk wat lastiger zijn te motiveren tot het lezen van een boek. De reeks breidt voortdurend uit en telt op het moment van schrijven 35 delen. Onder de makers vinden we ervaren schrijvers als Khalid Boudou en Marlies Slegers. Maar er zijn ook minder bekende namen. Zoals die van Chantal Traas.

Als de online verleiding te groot is

Chantal Traas (1986) is docent Nederlands en zorgcoördinator op een middelbare school. Gesnapt! is haar debuut. Ze richt zich op een onderwerp dat in de jeugdliteratuur vooralsnog onderbelicht bleef, namelijk de impact van online porno en de bijbehorende schaamte, druk en sociale gevolgen.

Het verhaal volgt Ties, een zestienjarige havoleerling die voor het oog alles op orde heeft. Hij is populair, sportief en hij begint te daten met Isa, het leukste meisje van school. Zijn mobiele telefoon is heel belangrijk. Niet alleen voor de contacten met zijn vrienden, maar met name vanwege zijn pornoverslaving. Ties raakt in de ban van alle uitingen van extreem seksueel contact die hij online tegenkomt. Wanneer hij wordt betrapt en er van hem een filmpje wordt verspreid, stort zijn zorgvuldig opgebouwde imago ineen.

Traas hoopt met haar boek een gesprek op gang te brengen en koos bewust voor een welgesteld gezin uit Haarlem. Als docente op het Kennemer Lyceum in Overveen kent ze de stad goed. Bovendien hoopt ze duidelijk te maken dat de door haar beschreven problematiek voorkomt in alle lagen van de bevolking. De ouders van Ties zijn als huisarts en lifestyle coach nogal druk met hun carrière en ze geven hun zoon veel vrijheid met alle gevolgen van dien.

Gesnapt! is een geslaagd verhaal waarin Traas laat zien het schrijven in de vingers te hebben. De dialogen zijn vlot geschreven, het onderwerp maakt indruk en de directe manier van vertellen zal menig jongere aanspreken.

Traas, C. (2025). Gesnapt! Alkmaar: Uitgeverij Kluitman B.V. Isbn 978 90 206 5432 5 € 14,99, 160 blz.

Kevin Brooks - Bad Castro

De lezer volgt Castro, die op vijftienjarige leeftijd al een beruchte reputatie geniet in de onderwereld van Zuid-Londen. Het verhaal wordt verteld door Judy Ray, een jonge rechercheur die er ’s avonds, samen nog met twee collega’s, op uittrekt om Castro als moordverdachte op te pakken voor een verhoor. Onderweg naar het bureau wordt de politieauto geramd. Daarbij komen de  twee collega’s van Judy om het leven. Judy en Castro proberen na de crash te overleven in een uiterst gevaarlijke omgeving. Het is nacht en alleen door samen te werken kunnen ze wellicht uit handen blijven van bendeleden die hen willen uitschakelen. Langzaam maar zeker groeien de op het oog zo verschillende mensen naar elkaar toe. De politievrouw en de crimineel. Het lijkt of Castro er belang bij heeft Judy te beschermen. Maar waarom?

Een meeslepend, rauw en heftig verhaal dat laat zien dat de grenzen tussen goed en kwaad – een bekend motief in het werk van Brooks - niet altijd duidelijk en vanzelfsprekend zijn. Een boek om helemaal in op te gaan met – nog een handelsmerk van Brooks – een heel verrassend slot.

Kevin Brooks (1959) kennen we vooral van zijn young adults. Hij ontpopte zich de afgelopen decennia tot een productief schrijver en zijn spannende, dikwijls sinistere verhalen worden door jongeren omarmd en door recensenten lovend ontvangen. Zijn boeken zitten psychologisch en verhaaltechnisch doordacht in elkaar, dagen de lezer uit en bieden stof tot nadenken. Dat verklaart waarom we titels als Martyn Big (2003) en Bunkerdagboek (2014) terugvinden op de leeslijsten van menig middelbare school.

De Nederlandse uitgever van het werk van deze Engelse auteur, De Harmonie in Amsterdam, voorzag Brooks meest bejubelde boeken van een eigentijds jasje. De hiervoor genoemde verhalen zijn nu samen met iBoy (2012) en Big Castro (2022) voor een aantrekkelijke prijs te verkrijgen. Besprekingen van al deze titels zijn terug te vinden in mijn blog. Tijd voor een (hernieuwde) kennismaking.

Brooks, K. (2025). Bad Castro. Oorspronkelijke titel: Bad Castro. Vertaling uit het Engels door Jenny de Jonge. Amsterdam: Uitgeverij De Harmonie. Isbn 978 94 633 6240 5 € 18,00, 159 blz.

Kevin Brooks - Bunkerdagboek

 

Ik snap niet dat ik erin ben getrapt.

Toen ik vanmorgen wakker werd, was het nog donker.

Zo gauw ik mijn ogen opendeed wist ik waar ik was.

Een rechthoekig, helemaal witgeschilderd betonnen gebouw met een laag plafond. Aan de grote gang liggen zes kleine kamers.

Er zijn geen deuren. Geen ramen.

Erin of eruit kan alleen met de lift.

Wat gaat hij met me doen?

Als ik het goed heb komt de lift over vijf minuten naar beneden.

Hij kwam ook.

Alleen was hij deze keer niet leeg.

Zes mensen zijn ontvoerd en worden opgesloten in een lege, ondergrondse bunker. Ze kennen elkaar niet en het is gissen naar de motieven van de onbekende ontvoerder, die hen voortdurend begluurt middels onbereikbare camera’s.

Het zijn de zestienjarige Linus Weems uit een gebroken, welgesteld gezin, vijf maanden eerder weggelopen van huis. Hij voelt zich niet gezien en begrepen door zijn alleenstaande vader en hij leeft sindsdien op straat.

Jenny, nog maar negen jaar oud.

Fred, een beer van een vent met een gewelddadige inslag en een drugsverleden.

Anja, een jonge vrouw achter in de twintig die handelt in vastgoed.

William Bird, een zakenman.

En tot slot Russell Lansing, natuurkundige, op leeftijd en ernstig ziek. Door een hersentumor kampt hij geregeld met uitvalverschijnselen.

De groep is volledig afhankelijk van de ontvoerder die geen middel schuwt zijn gevangenen te treiteren en ze te straffen voor ontsnappingspogingen.

Bunkerdagboek werd bekroond met de Carnegie Medal (2014). Het is een bloedstollend en uiterst beklemmend verhaal met een verre van wens vervullend einde dat nog lang nadreunt in je hoofd. De geschiedenis bestaat uit notities van de ik-persoon Linus in een kladblok waar hij niet alleen zijn dagen telt, maar ook al zijn angsten, frustraties en herinneringen aan zijn ouders vastlegt op papier.

Kevin Brooks (1959) kennen we vooral van zijn young adults. Hij ontpopte zich de afgelopen decennia tot een productief schrijver en zijn spannende, dikwijls sinistere verhalen worden door jongeren omarmd en door recensenten lovend ontvangen. Zijn boeken zitten psychologisch en verhaaltechnisch doordacht in elkaar, dagen de lezer uit en bieden stof tot nadenken. Dat verklaart waarom we titels als Martyn Big (2003) en Bunkerdagboek (2014) terugvinden op de leeslijsten van menig middelbare school.

De Nederlandse uitgever van het werk van deze Engelse auteur, De Harmonie in Amsterdam, voorzag Brooks meest bejubelde boeken van een eigentijds jasje. De hiervoor genoemde verhalen zijn nu samen met iBoy (2012) en Big Castro (2022) voor een aantrekkelijke prijs te verkrijgen. Besprekingen van al deze titels zijn terug te vinden in mijn blog. Tijd voor een (hernieuwde) kennismaking.

 

Brooks, K. (2025). Bunkerdagboek. Oorspronkelijke titel: The Bunker Diary. Vertaling uit het Engels door Jenny de Jonge. Amsterdam: Uitgeverij De Harmonie. Isbn 978 94 633 6239 9 € 20,00, 236 blz.

Kevin Brooks - iBoy

Bezitters van een iPhone zijn dikwijls lyrisch over de kwaliteiten en mogelijkheden van hun mobiele telefoon. Tom Harvey (16) heeft een wel heel bijzondere ervaring, beter gezegd aanvaring met dit apparaat. De eerste zinnen van het relaas maken het probleem onmiddellijk duidelijk en doen de lezer onvermijdelijk verlangen naar meer.

De mobiele telefoon die mijn schedel verbrijzelde was een iPhone 3GS, 32 GB. Hij woog 135 g, was 115,5 mm x 62,1 mm en had op het moment van de inslag een snelheid van ongeveer 124 km/u. (p. 5)

Je moet er als schrijver maar opkomen. Een bizarre gebeurtenis. Een ongeval ook met onvermoede, fantastische gevolgen.

Tom, onderweg naar zijn vriendin Lucy Walker, belandt in het ziekenhuis. Het ongeluk met de  iPhone, door een onverlaat van de bovenste etage van een torenflat geworpen, kost hem bijna het leven. Hij ligt zeventien dagen in coma. Zodra hij bijkomt, ontwaart hij de vertrouwde gestalte van zijn oma, die hem grootbracht sinds zijn moeder overleed toen hij nog maar een baby was. Maar er is nog iets. Er gebeuren rare dingen in zijn brein, zaken die zich lastig laten omschrijven.

Ik mankeerde niks. Er was wel wat, maar ik mankeerde niks. (p. 13)

In de dagen die volgen pakt Tom zijn leven weer op. Maar hij bekijkt de wereld op een andere manier. Achtergebleven fragmenten van de iPhone beïnvloeden zijn brein, nemen enkele centrale functies van zijn hersenen over en geven hem zo bijzondere krachten. Tom weet en ziet meer dan hij zich ooit voor kon stellen!

Deze fenomenale krachten komen Tom uitstekend van pas als hij besluit het op te nemen voor Lucy die is verkracht door een groep gewelddadige jongeren. De bendeleden mogen terecht vrezen voor zijn wraak!

Wat volgt, is een fascinerend, goed geschreven verhaal dat werkelijk geen moment verveelt. iBoy werd in 2017 verfilmd door Netflix.

Kevin Brooks (1959) kennen we vooral van zijn young adults. Hij ontpopte zich de afgelopen decennia tot een productief schrijver en zijn spannende, dikwijls sinistere verhalen worden door jongeren omarmd en door recensenten lovend ontvangen. Zijn boeken zitten psychologisch en verhaaltechnisch doordacht in elkaar, dagen de lezer uit en bieden stof tot nadenken. Dat verklaart waarom we titels als Martyn Big (2003) en Bunkerdagboek (2014) terugvinden op de leeslijsten van menig middelbare school.

De Nederlandse uitgever van het werk van deze Engelse auteur, De Harmonie in Amsterdam, voorzag Brooks meest bejubelde boeken van een eigentijds jasje. De hiervoor genoemde verhalen zijn nu samen met iBoy (2012) en Big Castro (2022) voor een aantrekkelijke prijs te verkrijgen. Besprekingen van al deze titels zijn terug te vinden in mijn blog. Tijd voor een (hernieuwde) kennismaking.

Brooks, K. (2025). iBoy. Oorspronkelijke titel: iBoy. Vertaling uit het Engels door Jenny de Jonge. Amsterdam: Uitgeverij De Harmonie. Isbn 978 94 633 6238 2 € 20,00, 255 blz.

Kevin Brooks - Martyn Big

In 2002 debuteerde Brooks met Martyn Big een grappig detectiveverhaal waarmee hij direct veel lezers aan zich bond. Dat niet alleen, hij won er bovendien de Branford Boase Award mee, een prestigieuze Britse literaire prijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan een uitstekende kinder- of jeugdroman van een startende schrijver.

Hoofdpersoon is de vijftienjarige Martyn, gek op detectives. Het liefst schreef hij er zelf een, maar nog beter zou hij zelf als speurder door het leven gaan. Daarvoor krijgt hij onverwacht alle gelegenheid als zijn alcoholistische, nogal agressieve vader onder verdachte omstandigheden overlijdt. Martyn lijkt als enige getuige ook meteen de enige verdachte en hij probeert de dood van zijn vader daarom geheim te houden. Samen met zijn buurmeisje Alex (Alexandra Freeman) broedt hij op een plan om van het lijk af te komen. Een verlaten steengroeve moet uitkomst bieden, maar een nogal opdringerige en bemoeizuchtige tante Jean en Dean, het onbetrouwbare vriendje van Alex, dwarsbomen de plannen. De laatste heeft ontdekt dat Martyns vader vlak voor zijn dood een grote erfenis van liefst dertigduizend pond opstreek en hij is vast van plan beslag te leggen op het geld. Hij weet van Martyns voornemen het lijk van zijn vader te verstoppen en hij begint Martyn te chanteren.

De plot van deze met veel vaart geschreven geschiedenis is sterk, verrassend en blijft je nog lang bij.

Kevin Brooks (1959) kennen we vooral van zijn young adults. Hij ontpopte zich de afgelopen decennia tot een productief schrijver en zijn spannende, dikwijls sinistere verhalen worden door jongeren omarmd en door recensenten lovend ontvangen. Zijn boeken zitten psychologisch en verhaaltechnisch doordacht in elkaar, dagen de lezer uit en bieden stof tot nadenken. Dat verklaart waarom we titels als Martyn Big (2003) en Bunkerdagboek (2014) terugvinden op de leeslijsten van menig middelbare school.

De Nederlandse uitgever van het werk van deze Engelse auteur, De Harmonie in Amsterdam, voorzag Brooks meest bejubelde boeken van een eigentijds jasje. De hiervoor genoemde verhalen zijn nu samen met iBoy (2012) en Big Castro (2022) voor een aantrekkelijke prijs te verkrijgen. Besprekingen van al deze titels zijn terug te vinden in mijn blog. Tijd voor een (hernieuwde) kennismaking.

Brooks, K. (2025). Martyn Big. Oorspronkelijke titel: Martyn Pig. Vertaling uit het Engels door Wiebe Buddingh. Amsterdam: Uitgeverij De Harmonie. Isbn 978 94 633 6237 5 € 18,00, 221 blz.

Wilma Geldof - Het meisje dat er niet mocht zijn

We zijn meer dan ons verleden

Nieuw werk van Wilma Geldof (Alphen aan de Rijn, 1962). Ze schreef Het meisje dat er niet mocht zijn. Wilma won de Thea Beckmanprijs in 2015 met Elke dag een druppel gif, een jeugdroman over een jongen uit een NSB-gezin. Op mijn blog staat de bespreking van nog een derde oorlogsverhaal van Wilma Geldof, Het meisje met de vlechtjes (2018), gebaseerd op het waargebeurde verzetsverhaal van Nederlands jongste verzetsmeisje Freddie Oversteegen.

In Het meisje dat er niet mocht zijn neemt de schrijfster de lezer mee naar 1961, het jaar dat het Eichmann-proces loopt. De zestienjarige Ditte de Leeuw moet een schoolopdracht maken over de Tweede Wereldoorlog. Ze wordt gekoppeld aan een nieuw meisje in de klas, de Joodse Rivka, die in de oorlog vele familieleden verloor. Ditte weet vrijwel niets over het oorlogsverleden van haar moeder, Nora. Ze weet zelfs niet wie haar biologische vader is. Omdat haar moeder weigert iets te vertellen, gaat Ditte zelf op onderzoek uit. Het blijkt dat haar vader een Duitse soldaat was, die vanaf november 1944 werkzaam was in het beruchte concentratiekamp in Sachsenhausen. Deze ontdekking heeft grote gevolgen en brengt Ditte in gewetensnood. Kan zij nog wel bevriend blijven met Rivka? En wat betekent deze ontdekking voor haarzelf als dochter van een nazi? Is het terecht dat klasgenoten haar uitschelden voor moffenkind, zoals destijds ook haar moeder als moffenhoer werd kaalgeschoren in het openbaar?

Ik leef, maar anderhalf miljoen Joodse kinderen zijn vermoord. (…) Ben ik een slecht mens als ik om mezelf huil? Is het oneerlijk als ik om mezelf grien en niet om die anderhalf miljoen kinderen? Ben ik sowieso slecht omdat ik een moffenkind ben? (p.228)

Ditte spoort haar vader op en zoekt contact met hem. Wanneer Ditte tijdens de diploma-uitreiking op haar middelbare school de microfoon in handen krijgt, richt ze zich eerst aarzelend en dan zelfverzekerd tot alle aanwezigen.

We zijn allemaal meer dan ons verleden. (…) Wie mij aankijkt op de keuzes of daden van mijn ouders is zelf geen haar beter. (…) Ik bén geen schande. (p. 379)

Het meisje dat er niet mocht zijn is een knap geconstrueerde YA-roman waarin Geldof geregeld wisselt van perspectief. Er zijn de fragmenten waarin het vertelperspectief ligt bij de ik-figuur Ditte. Daarnaast zijn er de tijdsprongen naar de oorlogsjaren 1943 – 1945 waar gekozen is voor het personale perspectief met Nora in de hoofdrol.

Een uitermate boeiend boek, geschreven in die kenmerkende krachtige stijl van Geldof over familie, liefde en uitsluiting en de moed die nodig is om het verleden onder ogen te zien.

Weer zo'n fascinerende Young-Adult van Luitingh-Sijthoff, de uitgever in Amsterdam, die zich al enige tijd onderscheidt in de uitgave van boeiende kwaliteitsverhalen.

Geldof, W. (2025). Het meisje dat er niet mocht zijn. Luitingh-Sijthoff. Isbn 978 90 210 5353 0 € 19,99, 398 blz.

Megan Lally - Niet mijn naam

Niet mijn naam is het verrassende debuut van de Amerikaanse Megan Lally. Het boek was in het geboorteland van de schrijfster een New York Times-bestseller en is sinds kort ook beschikbaar in het Nederlands. Dat is goed nieuws, want dit bloedstollende verhaal grijpt je al direct in het eerste hoofdstuk bij de strot en laat je vervolgens, 376 pagina’s lang, niet meer los.

Een vooralsnog onbekend meisje wordt in het donker, onder het bloed, wakker langs de kant van de weg. Ze heeft werkelijk geen idee wat er is gebeurd, heeft totaal geen herinneringen. Ze weet zelfs haar naam niet, herinnert zich niet wie ze is! Ze wordt opgemerkt door een surveillerende politiewagen en de dienstdoende agent neemt haar mee naar het bureau. Daar wordt ze verzorgd aan haar verwondingen en ondervraagd. De herinneringen echter blijven weg en het helpt niet dat ze geen persoonlijke bezittingen op het lijf draagt, zoals een identiteitsbewijs. Het goede nieuws is dat zich al rap een man meldt, die beweert haar vader te zijn. Deze Wayne Boone toont kinderfoto’s waarop Mary – zo zou ze heten – zichzelf herkent. De onbekende lijkt haar vader te zijn.

Tegelijkertijd maken we kennis met een zekere Drew die door de politie wordt verdacht van betrokkenheid bij de mysterieuze verdwijning van zijn 17-jarige vriendin Lola. Drew besluit uit pure frustratie zelf op zoek te gaan.

Beurtelings ligt het perspectief bij Mary en Drew. Stukje bij beetje komen er bij Mary flarden van herinneringen terug die niet kloppen met de verhalen van de vermeende vader. En in de fragmenten waarin het perspectief ligt bij Drew voel je als lezer dat er meer is, maar houdt de schrijfster essentiële informatie knap verborgen. Vakkundig bouwt ze de spanning op. De dreiging neemt toe, wordt bijna tastbaar totdat het slot je uiteindelijk naar adem doet happen!

Wedden dat we in de toekomst meer van deze schrijfster gaan horen?

Lally, M. (2025). Niet mijn naam. Oorspronkelijke titel: Not my Name. Vertaling uit het Engels door Sandra C. Heffels. Utrecht: Uitgeverij De Fontein. Isbn 978 90 261 7583 1 € 19,99, 376 blz.

Sophie McKenzie - Dood of levend

Dood of levend is het nieuwste boek van de Britse schrijfster Sophie McKenzie die ook in ons land furore maakte met haar thrillerreeks Vermist.

Cat weet niet beter dan dat haar vader dood is. Hij is een jaar geleden verdronken bij een bootongeluk. Ze voelt zich sindsdien alleen en totaal verloren. Haar zusje praat sinds het ongeluk niet meer en met haar moeder heeft ze steeds vaker ruzie. Alles verandert wanneer ze een opmerkelijk appje ontvangt: haar vader leeft nog!

Het is de start van een bizarre geschiedenis waarin Cat samen met Tyler, de knappe jongen die met zijn vader in het tuinhuis is komen wonen, op onderzoek uitgaat. Hoe meer ze ontdekken, hoe gevaarlijker het wordt. Kan Cat haar vader en haar familie redden voor het te laat is?

 

Het perspectief ligt in deze spannende thriller geheel bij de hoofdpersoon. Het maakt Cat tot een interessante verhaalfiguur, omdat de schrijfster erin slaagt haar met al haar kinderlijke onzekerheden op authentieke wijze te portretteren. Voor jongere lezers zijn haar gevoelens en emoties zeker herkenbaar. Al met al een meeslepend verhaal met een verbluffend plot. Enig punt van kritiek is het nogal futloze omslag. Over smaak valt te twisten, maar anders dan wat we van De Fontein gewend zijn, is de voorzijde van het boek niet bepaald wervend. Dat is wel een ding, want het zou echt jammer zijn wanneer potentiële lezers het boek om die reden laten liggen!

McKenzie, S. (2024). Dood of levend. Oorspronkelijke titel: Hide and Secrets. Vertaling uit het Engels door Sandra C. Heffels. Utrecht: Uitgeverij De Fontein. Isbn 978 90 261 6984 7 € 18,99, 360 blz.

Maren Stoffels - Mystery Guest en After Party

Maren Stoffels (Amsterdam, 1988) is een getalenteerd en productief schrijfster. Zij legt zich met name toe op het schrijven van fantasievolle en spannende jeugdthrillers. Vorig jaar maakte zij, geïnspireerd door het overlijden van een goede vriendin, een geslaagd uitstapje naar het schrijven van een realistisch jeugdverhaal met een nogal heftig onderwerp. De ernstig zieke jeugdige hoofdpersoon kiest ervoor te sterven met hulp van een arts. Het boek, getiteld Nog 27 dagen leven, heb ik in mijn blog eerder besproken. Mystery Guest (2024) en After Party (2025) passen weer geheel in het thrillergenre.

In Mystery Guest ontvangt Mirza appjes van een vooralsnog onbekende persoon. Ze wordt uitgedaagd enkele nogal bijzondere opdrachten uit te voeren. Het is de voorbode van weinig goeds. Mirza wordt namelijk om het leven gebracht. Dat kom je als lezer al direct bij de start van het verhaal aan de weet. Drie personen (Pip, Cody en Norah) bekennen schuldig te zijn aan de moord. Slechts één van hen is de dader. De vraag is: wie heeft het gedaan?

In After Party staat het mysterie rond de verdwijning van Eslin centraal. Iedereen kent haar verhaal. Zij is vorig jaar na het schoolfeest verdwenen en nooit meer teruggevonden. Een jaar later is Lucy nog altijd naar haar op zoek. Wat is er met Eslin gebeurd? Dan wordt er opnieuw een schoolfeest georganiseerd. Het lijkt erop dat Lucy eindelijk antwoorden gaat krijgen. Maar die brengen haar gevaarlijk dicht bij de ontvoerder...

Maren Stoffels haalde haar inspiratie voor het schrijven uit podcasts die ze beluisterde over een waargebeurde moordzaak en ontvoeringszaken wereldwijd.

Wat opvalt in beide boeken is de wijze waarop de schrijfster haar verhalen opbouwde. Daar is werkelijk goed over nagedacht, dat heeft ze echt bijzonder knap gedaan. Ze wisselt met speels gemak van perspectief, maakt tijdsprongen en ze slaagt er buitengewoon in de spanning die voortkomt uit alle verhaalgebeurtenissen samen te brengen met de psychologische spanning zoals die voortdurend rondzingt in de hoofden van de verhaalfiguren. Subtiel trekt zij de spanningsboog verder aan om uiteindelijk te komen tot een daverend slot dat nog lang nazindert in je hoofd. Met dit alles toont Stoffels haar sublieme vakmanschap, houdt ze mede door haar krachtige, beeldende taalgebruik ook de minder geoefende lezer bij de les.

Stoffels, M, (2024). Mystery Guest. Amsterdam: Uitgeverij Leopold. Isbn 978 90 258 8624 0 € 15,99, 231 blz.

Stoffels, M. (2025). After Party. Amsterdam: Uitgeverij Leopold. Isbn 978 90 258 8832 9 € 15,99, 183 blz.

Nadine Swagerman - De helft van mij

 

De Alkmaarse uitgever Kluitman lanceerde deze zomer de lijn ‘Jij doet ertoe’. In deze serie verschijnen boeken met belangrijke maatschappelijke en sociale thema’s, bedoeld voor diverse leeftijden. De boeken zijn te herkennen aan een eigen logo en bij elk boek zal er een lesbrief te downloaden zijn via de website van de uitgever.

De eerst verschenen titel in de reeks is de Young Adult-roman De helft van mij van Nadine Swagerman.

Verwarrende gevoelens
Sara woont samen met haar vader en hond Spot in een klein dorp waar nooit iets gebeurt. Als Sara voor school een opdracht krijgt die haar dwingt te kijken naar het verlies van haar moeder en de leegte die zij heeft achtergelaten, wordt haar zorgvuldig opgebouwde alles-gaat-oké-houding volledig overhoopgegooid.

Sara komt terecht in een draaikolk van vragen, gemis, verdriet en woede. Ze voelt zich alleen en totaal onbegrepen. Er is één iemand door wie ze zich wel gezien voelt: Jen. Maar wat moet ze met al die verwarrende gevoelens die omhoogkomen?

De helft van mij is een boeiend verhaal over het ontdekken van je innerlijk. Het is ook een geschiedenis over vriendschap, liefde en verlies. Swagerman geeft een goed uitgewerkt portret van de nog jonge hoofdpersoon die moet zien te dealen met het verlies van haar moeder en tegelijkertijd geconfronteerd wordt met de best wel complexe gevoelens die ze heeft voor Jen, een vriendin die ze ooit kende van de basisschool en die na een verhuizing plotsklaps terugkeert in haar leven. Zonder valse emoties werkt de schrijfster geleidelijk toe naar een voorspelbaar, maar passend en wensvervullend slot. Wat mij betreft een geslaagd boek, zeker ook  voor jongeren die worstelen met hun identiteit.

Nadine Swagerman
Nadine Swagerman (Medemblik, 1989) droomde er als zevenjarig meisje al van om schrijfster te worden. Ze stond in de finale van twee schrijfwedstrijden en in 2018 kwam haar droom uit toen haar debuut Eén waarheid bij uitgeverij Kluitman verscheen. Met dit boek heeft ze de Jonge Jury Debuutprijs 2019 gewonnen.

Haar andere boeken zijn Maar ik ben jou niet (2020), Aan de andere kant van geluk (2022) en Wat we niet zeggen (2022), eveneens bij Kluitman verschenen.

Swagerman, N. (2024) De helft van mij. Alkmaar: Kluitman b.v. Isbn 978 90 206 5261 1 € 18,99, 300 blz.

Marita de Sterck - Harde hand

Mira, studente archeologie, heeft een afspraak met het asiel waar ze vrijwilligerswerk doet. Ze krijgt er de persoonlijke zorg over een sterk getraumatiseerde hond. Eerdere adoptiepogingen liepen op niets uit met zelfs een bijtincident tot gevolg. Mira mag Turbo, zoals de hond heet, mee naar huis nemen ook al denkt haar collega Tom er het zijne van. Dat is niet voor niets. Turbo was destijds door een natuurinspecteur meer dood dan levend gevonden in het bos, sterk vermagerd, gewond en vastgebonden aan een boom. Zeer vermoedelijk afgedankt door een brute jager. Maar Mira is duidelijk: 

‘Zelfs de moeilijkste hond verdient een warme thuis (…).’ (p.8)

Mira heeft een zwak voor het dier dat graag in haar gezelschap is. Ze hoort mensen in haar omgeving wel vaker zeggen dat Turbo en zij soulmates zijn, verwante zielen.

‘Voor deze hond zou ik vechten.’ (p. 8)

De verwantschap is, gelet op Mira’s eigen verleden, niet zo vreemd.  Mira heeft een tragisch verleden en ze is, begin twintig, nog altijd niet vrij van angsten. Zo blijkt Mira een schuilnaam voor Sara, haar werkelijke naam.

Turbo kan slecht alleen zijn en het helpt daarom dat Mira een baan vindt als thuiswerker. Ze wordt freelancejournalist bij een streekkrant waar zij met haar ervaring in het dierenasiel stukjes schrijft over honden. Interviews met jagers gaan haar wellicht helpen degene te vinden die Turbo heeft mishandeld. Want dat is haar doel. Het opsporen van de dierenbeul die Turbo heeft mishandeld, hem confronteren met zijn daden.

In een tweede verhaallijn maken we kennis met Stan, een oude jager, die er barbaarse opvattingen op nahoudt als het gaat om de opvoeding van zijn nog jonge hond Barka. Het is de lezer al snel duidelijk dat Barka en Turbo dezelfde hond zijn.

Langzaam maar zeker groeit de geschiedenis naar een climax waarvan ik het einde uiteraard niet verklap.

De schrijfster wisselt voortdurend van perspectief en zo wordt het mogelijk dat je inzicht krijgt in het gedachtengoed van beide hoofdpersonen, Mira en Stan. De mishandeling van de hond kan bij niemand op genade rekenen, maar de lezer komt er wel achter dat de jager flinke deuken opliep gedurende zijn jonge jaren, dat hij echte liefde nooit heeft ervaren. Stukje bij beetje geeft De Sterck eveneens informatie prijs over de nare ervaringen die Mira had in haar jeugd en het is knap hoe zij de therapeutische wisselwerking beschrijft tussen de vrouw en haar hond, alle twee flink beschadigd geraakt door het leven.

Een knap geconstrueerde psychologische roman geschreven in dat bloemrijke authentieke Vlaamse taalgebruik van Marita de Sterck (Antwerpen, 16 augustus 1955) zoals we dat ook kennen uit haar eerdere verhalen als De hondeneters (2009) en Valavond (2014). Een verhaal dat nog lang in je hoofd blijft zitten, niet in de laatste plaats ook dankzij de illustratie op de voorzijde van de cover van het boek.

De Sterck, M. (2023) Harde hand. Amsterdam - Antwerpen: Em. Querido’s Uitgeverij. Isbn 978 90 451 2873 3 € 17,99, 181 blz

Anna van Praag - Jona

Jona, zestien jaar oud, woont met zijn vader en grootmoeder in een Amsterdams hofje. Dat is een mooie constructie, want oma worstelt met gezondheidsproblemen en zo kunnen Jona en zijn pa op haar letten. Ze leiden een rustig en teruggetrokken leven met als terugkerend patroon hun joodse rituelen. Dat verandert totaal zodra Jona  in het examenjaar voor zijn profielwerkstuk wordt gekoppeld aan de flapuit Elin en de eigengereide Lucas. Het onderwerp van het profielwerkstuk – de mentor wil dat ze er een filmdocumentaire van maken -  is namelijk Jona’s grootmoeder. Ze heeft beginnende alzheimer en praat steeds over haar geliefde Simon terwijl Jona nog nooit van een Simon heeft gehoord. Oma was ooit gehuwd met Ben, al enige tijd terug overleden evenals Jona’s moeder Mirjam die elf jaar geleden na een ruzie het huis uitrende en verongelukte door een aanrijding met een auto. Deze dramatische gebeurtenis is als een eerste herinnering van de hoofdpersoon in een soort van proloog  in het verhaal opgenomen en zegt meer over de bijzondere relatie tussen de onzekere en gevoelige Jona en diens strenge vader.

‘Misschien is zijn vader eerst naar buiten gegaan?

Jona is onzichtbaar, hij weet het niet meer, hij speelt met de lego, bouwt iets ingewikkelds. Tot het rookgordijn ineens optrekt en daar zijn vader staat die naar hem kijkt alsof Jona een soort monster is en niet gewoon zijn kindje. ‘Jouw schuld.’ (p. 7)

Jona’s vader is niet blij met alle aandacht voor zijn zwakke, oude schoonmoeder en hij maakt zich zorgen over haar gezondheid. Jona krijgt het idee dat er zaken bewust voor hem verborgen worden gehouden en de spanningen lopen steeds meer op in een geschiedenis waarin herinneringen en geheimen een absolute hoofdrol opeisen.

Is Simon een bestaand persoon, een verborgen familielid, een echte herinnering of een waandenkbeeld dat door oma’s dementie wordt veroorzaakt?

Jona en zijn klasgenoten groeien verder naar elkaar toe, maar de relatie tussen Jona en zijn vader krijgt het zwaar te verduren. Herinneringen ziet Jona’s vader als een last. Niet voor niets wordt er thuis over het oorlogsverleden nauwelijks gesproken. Jona wil zijn moeder graag beter leren kennen, maar zijn vader kiest ervoor om voornamelijk te zwijgen en versterkt daarmee het schuldcomplex van zijn zoon.

Anna van Praag (Amsterdam, 1967) schreef met Jona een fascinerende roman voor jongeren van vijftien jaar en ouder. De schrijfster stelde zichzelf de vraag hoe joods ze zelf feitelijk is. Niet joods opgevoed, geen joodse moeder, maar wel een joodse voorvader. Marcus, die in de zeventiende eeuw naar Amsterdam kwam als stamvader van een grote joodse familie. Daarover maakte ze een podcast waarin ze door joods Amsterdam wandelt, ze terugdenkt aan haar jeugd waarin ze dolgraag joods wilde zijn en waarin ze een indringend gesprek voert met haar vader, die dat juist niet wilde. Op de achtergrond klinkt steeds luider de stem van de voorvader.

 

Een wonderschoon verhaal over herinneringen, afkomst en familie dat het verdient om gelezen te worden.

Van Praag, A. (2023) Jona. Rotterdam: Uitgeverij Lemniscaat bv. Isbn 978 90 477 1518 4  € 15,99, 266 blz

Mirjam Mous - Otis' Redding

Jongeren hebben het druk. Thuis, op school, op het werk, in hun vrije tijd. Ze worden voortdurend geprikkeld, opgejaagd door een samenleving die veel druk legt op het individu.

Hoe heerlijk kan het dan zijn om voor even te ontsnappen aan de waan van de dag? Wegdromen bij een mooi verhaal. Zoals de nieuwste van Mirjam Mous.

Mirjam Mous is sinds 2005 fulltime schrijfster. Ze schrijft voor alle leeftijden, maar ze is op haar best in het Young Adult genre, in de thrillers die ze schrijft voor jongeren van veertien jaar en ouder. Zeg maar het Young Adult-genre. Zo ook in haar laatste verhaal Otis’ Redding.

Al in het eerste hoofdstuk van dit boek pakt ze je aandacht, is het direct raak. Otis, de oudere broer van de ik-persoon Melvin Junior, wordt aangereden door een onbekende automobilist met de dood tot gevolg.

Urban-explorer

Melvin Junior is een urban explorer. Samen met Otis bezoekt hij stiekem verlaten gebouwen: oude ziekenhuizen, fabrieken en vergeten villa’s waar de tijd lijkt stil te staan. Terwijl Otis foto’s en filmpjes maakt, fantaseert Melvin over de mensen die er ooit woonden of werkten. Wanneer ze naar Prinsenbeek verhuizen, ontdekt Otis een leegstaande woning die hij het Jagershuis noemt. Een perfecte 'urbex-locatie'. Maar het is daar dat het noodlot toeslaat en dat Otis op tragische wijze overlijdt.

Melvin vermoedt dat er sprake is van opzet en hij gaat op onderzoek uit. In de kelder van het Jagershuis doet hij een mysterieuze ontdekking. Hij ontdekt een geheime ruimte met een tunnel die in verbinding staat met een andere tijdzone. Via de tunnel gaat Melvin terug in de tijd naar het jaar 1977. Stel nu dat je het verleden verandert, kan hij zijn broer dan nog redden?

Otis’ Redding is een knap geconstrueerd verhaal waarin heden, verleden en toekomst elkaar voortdurend aflossen. Al die tijdsprongen houden de lezer scherp mede ook door de talloze onverwachte wendingen en de verslavende mix van fantasie, magie en realiteit. Kortom, een heerlijk boek voor jongeren om helemaal in op te gaan, een verhaal dat doet verlangen naar meer.

Mirjam Mous laat opnieuw zien dat zij behoort tot de top van Nederlandse schrijvers voor jongeren. Een aanrader voor lezers van veertien jaar en ouder.

Mous, M. (2022) Otis’ Redding. Huizen: Uitgeverij Unieboek|Het Spectrum bv. Isbn 978 90 003 8105 0 € 20,99, 302 blz