Reinier Sonneveld - De geheimen van Sterrenstad

Ilya woont in Sterrenstad, een verborgen plaats in de voormalige Sovjet Unie ten tijde van de koude oorlog. De stad ontbreekt zelfs op de landkaart! Er worden in het diepste geheim kosmonauten opgeleid om later de ruimte in te gaan. Ilya’s vader werkt in de ‘verboden gebouwen’. Op een dag verdwijnt hij zonder uitleg. Er komen af en toe brieven, maar niemand vertelt Ilya waar zijn vader is of waarom hij weg moest. Zijn moeder ontwijkt alle vragen. Dit voedt Ilya’s wantrouwen en verdriet.

Ilya laat het er niet bij zitten. Hij is vastbesloten zijn vader terug te vinden en hij krijgt hulp van zijn vriendin Zlata. De twee kinderen ontdekken vreemde zaken. Zo verdwijnen er mensen van foto’s, is de bioscoop in hun stad pure nep en eindigen voetsporen in de sneeuw abrupt. De raadsels stapelen zich op en de sfeer wordt dreigender. En terwijl Ilyas en Zlata moeite doen te achterhalen wat er werkelijk speelt, rijpt zich een bizar, gedurfd plan in hun hoofden. Ze willen verder reizen dan een kind ooit heeft gedaan.

Het verhaal is een raamvertelling. In het eerste hoofdstuk vertelt de schrijver Reinier Sonneveld over een ongeluk dat hij meemaakte met zijn zoon in Plopsaland waar de twee urenlang vastzaten in een karretje in een stilgevallen achtbaan. Terwijl de reddingsactie op gang kwam, vertelde een passagier (de volwassen Ilya) achter hen, een ongelooflijk verhaal over zijn jeugd in een communistische enclave in 1983. Het zijn deze jeugdherinneringen die centraal staan in Sonnevelds boek.

De wereld waarin Ilya groot wordt, is er een vol geheimen en propaganda, waardoor hij niet weet wat hij mag voelen of geloven. Zijn verwarring en eenzaamheid zijn subtiel maar intens. Het totalitaire systeem in de Sovjet Unie bepaalt Ilya’s leven en laat geen ruimte over voor eigenheid. Zijn ontdekkingstocht is feitelijk een langzaam ontwaken — een proces dat herkenbaar is voor jongeren die leren kritisch te denken.

Een authentiek verhaal met een heel bijzondere sfeer dat na afloop nog lang in je hoofd blijft sudderen. Reinier Sonneveld  (1978) is schrijver en theoloog. Uit zijn pen rolden onder meer essays en populairwetenschappelijke non-fictie over met name het christelijk geloof. Hij publiceerde meerdere jeugdromans, musicals, prentenboeken en thrillers.

Geschikt voor de brugklas.

Sonneveld, R. (2025). De geheimen van Sterrenstad. Rotterdam: Uitgeverij Lemniscaat bv. Isbn 978 90 477 1849 9 € 15,99, 222 blz.

Mark de Groot - Rosa's reis

De dag die je leven een zwieper geeft

Op een dag vindt Rosa in de slaapkamer van haar ouders een doos met babyfoto’s. Het is de dag dat haar leven plotsklaps een totaal andere wending krijgt. Want ze herkent zichzelf. Maar op de achterzijde van de foto’s staat de naam Keeva. Dat betekent dat ze niet echt Rosa heet. Hoe is dat mogelijk? Ze ontdekt ook papieren over haar adoptie. Dat weet ze wel. Toen ze nog een baby was, zijn haar biologische ouders omgekomen bij een auto-ongeluk. Zij was de enige die het overleefde. Zo is het haar tenminste altijd verteld door David en Marie, haar adoptieouders. Maar nu vindt ze behalve die foto’s ook een brief van haar moeder Simone. Vijf maanden geschreven na haar zogezegde dood met haar adres in Zuid-Frankrijk. En dus wil Rosa ontdekken wie ze echt is. Ze laat een kort briefje achter voor haar pleegouders en pakt de fiets richting het Centraal Station. Daar hoopt ze het minst op te vallen. Bij het loket echter slaat de paniek toe. Ze vlucht en heeft een ontmoeting met een behulpzame schoonmaakster die haar op het spoor zet van een hutje aan het water van het IJ waar ze hopelijk haar gedachten verder kan ordenen. Daar aangekomen, heeft een dichte mist bezit genomen van het landschap en valt Rosa in een diepe slaap. Eenmaal ontwaakt, lijkt de echte wereld plaats gemaakt te hebben voor een magische fantasiewereld waarin ze een ontmoeting heeft met Christoffer, een sprekende meeuw. In diens gezelschap stapt ze op een vlot dat een eigen leven lijkt te leiden en vaart ze naar een vooralsnog onbekende bestemming. Een reeks van bijzondere ervaringen volgt. Zo is daar op volle zee de ontmoeting met een witte walvis, wordt ze – aangespoeld op een sprookjesachtig strand - gevolgd door het beest van het woud, wordt ze gered door een oudere vrouw in een luchtballon en vervolgt ze uiteindelijk haar reis op de rug van een vliegend zilveren paard. 

Rosa’s reis is een fantasierijk, mysterieus en filosofisch getint avontuur vol onverwachte wendingen. Het slot brengt Rosa dichterbij een antwoord in de zoektocht naar zichzelf en haar biologische familie en fungeert tevens als bruggetje naar het volgende boek. Want deel twee is in de maak.

 

Mark de Groot (1974) is naast een bevlogen docent Engels ook schrijver voor volwassenen en kinderen. In 2020 verscheen Het zoekavontuur van Geenhoorn (Godijn Publishing),  een fantasieprikkelend en grappig kinderboek. In maart 2021 volgde bij dezelfde uitgever de jeugdthriller Skygge. Rosa’s reis is zijn debuut bij Clavis Uitgeverij en werd sfeervol geïllustreerd door Helen van Vliet. Het is wat mij betreft een aanrader voor de meer geoefende lezers in de brugklas.

Groot, M, de (2024). Rosa’s reis. Hasselt-Amsterdam-New York: Clavis uitgeverij. Isbn 978 90 448 5552 4 € 16,95, 143 blz.

Nicoby en Vincent Zarbus, naar Jostein Gaarder - De wereld van Sofie

In 1991 verscheen in Noorwegen De wereld van Sofie (Sofies verden) van Jostein Gaarder (Oslo, 1952). Het werk geldt inmiddels als een klassieker. Deze lijvige roman over filosofisch leren viel niet alleen in de smaak bij volwassenen, maar ook bij jongere lezers. De kracht van Gaarder is dat hij op een luchtige manier schrijft over de denkbeelden van grote filosofen door de eeuwen heen. Jongeren worden aangespoord om zelf te filosoferen en op een andere manier te kijken naar de wereld en naar zichzelf. Dat helpt jongvolwassenen weer bij het ontwikkelen van een eigen identiteit.

Hoofdpersoon is de veertienjarige Sofie Amundsen die per post een tweetal berichten ontvangt van een vooralsnog onbekend persoon: Wie ben jij? en Waar komt de wereld vandaan?

Vanaf dat moment ontvangt Sofie geregeld enveloppen met achtergrondinformatie en cursusmateriaal over de Westerse filosofie. Sofie verdiept zich in alle documentatie en leert meer over het denken en de ideeën van filosofen als Aristoteles, Plato en Sartre. Na verloop van tijd achterhaalt Sofie ook de identiteit van haar geheimzinnige filosofieleraar, een zekere Alberto Knox.

De geschiedenis werd vele malen vertaald, werd in 1994 ook in ons taalgebied uitgebracht en is na bijna dertig jaar toe aan zijn vijfenzeventigste druk.

Het verhaal werd bovendien omgewerkt tot film, musical en bordspel en is thans verschenen als stripboek. De Waalse schrijver Vincent Zabus maakte het samen met de Franse tekenaar Nicoby, pseudoniem van Nicolas Bidet. In oktober verscheen het eerste deel van de Nederlandstalige uitgave bij Scratch.

Graphic novel

Strips spreken velen aan, niet in de laatste plaats de jongeren die weinig ophebben met lezen. De wijze waarop Nicoby en Zabus het oorspronkelijke verhaal van Gaarder toegankelijk maken voor een nieuwe generatie lezers dwingt respect af. Daarbij maken zij dankbaar gebruik van de bijna onbegrensde visuele mogelijkheden van het medium strip waardoor het verhaal wint aan zeggingskracht. We zien bijvoorbeeld hoe de hoofdpersoon tijdens een hoestbui de letters van een blaadje niest. Hoe zij zich als een astronaut niets aantrekt van de regels van de zwaartekracht. Hoe ze valt uit een plaatje, of zich optrekt aan de letters.

De zwierige illustraties doorspekt met humor prikkelen niet alleen de fantasie, maar dragen in belangrijke mate bij aan de leesbaarheid van de best wel complexe opvattingen en begrippen die voorbijkomen.

Kortom, een wervelend verhaal, fraai ingekleurd door Philippe Ory met ondersteuning van Bruno Tatti die het gekartonneerde omslag voor zijn rekening nam.

Wat geven ze toch mooie boeken uit bij Scratch. Deze uitgever, specialist op het terrein van de beeldroman, heeft de uitgave van graphic novels mijns inziens tot kunst verheven!

Medio oktober verschijnt het tweede deel van De wereld van Sofie. Ik kan niet wachten!

Nicoby en Vincent Zabus, naar Jostein Gaarder (2022) De wereld van Sofie deel 1: de filosofie, van Socrates tot Galileï. Amsterdam: Scratch Books. Isbn 978 94 931 6663 9 € 24,95, 260 blz.