Ross Montgomery - Ik heet Rebel

'Ik schuif dichter tegen hem aan zodat hij weet dat ik er ben, en dat ik er altijd zal zijn, omdat ik zijn hond ben en hij mijn jongen is en ik van hem hou. (…) Dít is het beste moment van de dag: ik en Tom (…) Dat we alles hebben wat we nodig hebben, en dat dat altijd zo zal zijn, omdat er op de boerderij niets zal veranderen.

Waarom zou het ook, als het perfect is?' (p. 26)

Perfect geluk 

Rebel is een kleine, trouwe boerderijhond van vijf jaar oud die leeft voor zijn baasje Tom (12). Zijn wereld is eenvoudig en veilig: de boerderij, de schapen, de kat Priscilla, en de dagelijkse routine die voor hem voelt als perfect geluk. Vanaf het moment dat Tom hem vond als puppy is hij nooit ergens anders geweest dan op de boerderij. Maar buiten dat kleine paradijs broeit onrust. Het volk kreunt onder de tirannie van de koning.

Op zekere ochtend krijgen Toms ouders bezoek van twee soldaten die vertellen dat de koning de belasting verdubbelt. Niet betalen staat gelijk aan zelfdoding. De boerderij zal worden verbrand en het bijbehorende land vernietigd.

Radeloos

Tom is radeloos en het vlammetje van verzet in zijn hoofd wordt verder opgestookt zodra hij in het veld wordt aangesproken door Ryder, een verzetsman. Ryder is onder de indruk van Toms tekentalent en hij spoort hem aan zich aan te sluiten bij de Rode rebellen die overal in het land wachten op een teken om in opstand te komen. De activistische schetsen van Tom komen daarbij goed van pas.

Tom kan het onrecht niet langer aanzien. Hij liegt over zijn leeftijd en hij besluit zich aan te sluiten bij het verzet om de koning te verslaan. Hij laat voor zijn ouders een briefje achter en verlaat stiekem de boerderij. Voor Rebel voelt dit vertrek als verraad én verlies. Zijn liefde voor Tom is echter sterker dan zijn angst en hij besluit hem te volgen.

 

'Als hij echt mijn vriend is, dan moet ik hem beschermen. Ik moet voor hem vechten. Ik moet hem laten zien hoeveel ik van hem hou. Ik moet hem redden, zoals hij mij gered heeft. (…) Ik ga hem halen.' (p. 77)

 

Een gevaarlijke reis

Wat volgt is een lange, gevaarlijke reis door bergen, bossen en steden. Rebel ontmoet nieuwe mensen en dieren, leert dat de wereld groter en grimmiger is dan hij dacht en hij ontdekt dat moed soms betekent dat je iets doet wat je eigenlijk niet durft. Hij moet Tom vinden en hij zal er alles aan doen om de mens van wie hij houdt te redden, hem naar huis te brengen voordat het te laat is.

 

Ik heet Rebel is een hartverwarmend verhaal, geheel geschreven door de ogen van een hond. Deze bijzondere manier van vertellen pakt best goed uit. Het kost je als lezer geen enkele moeite je te verplaatsen in Rebel. Af en toe vergeet je zelfs dat hij niet menselijk is. Als centrale figuur in het boek maakt Rebel ook een zekere ontwikkeling door en doet hij zijn naam eer aan. Van braaf en volgzaam tot een ondernemende, dappere held.

Het verhaal van Montgomery staat niet helemaal op zichzelf. Het zou mij niet verbazen wanneer hij zich bij het schrijven liet inspireren door Molsa (Vertaling uit het Catalaans: Een hondenleven. Ploegsma, 2017) van David Cirici (Barcelona, 1954) uit 2013. Er zijn meerdere opvallende overeenkomsten. Ook in het boek van Cirici ligt het vertelperspectief bij de hond (Mos) en raken dier en baas van elkaar gescheiden ten gevolge van een oorlog. Net als Rebel besluit Mos zijn baasjes (de kinderen Janinka en Mirek) op te sporen en staat de geschiedenis grotendeels in het teken van de spannende, maar uiterst gevaarlijke zoektocht.

Hoe dan ook, Ik heet Rebel is een verslavend avontuur voor twaalf jaar en ouder waar je geen genoeg van krijgt. Met een fascinerend slot dat nog lang nazindert in je hoofd. Echt een heerlijk boek. Zo mooi kan lezen zijn!

Ross Montgomery is bekend van zijn prijswinnende, goedverkopende en zeer geliefde kinderboeken in het Verenigd Koninkrijk. Zijn boek I Am Rebel was onmiddellijk een bestseller en werd alom geprezen als een instant klassieker.

 

Montgomery, R. (2026). Ik heet Rebel. Oorspronkelijke titel: I am Rebel. Vertaling uit het Engels door Pauline Michgelsen. Amsterdam: Uitgeverij Volt. Isbn 978 90 216 8781 0    978 90 622 2734 1  € 23,48, 304 blz.

Miriam Bouwens - De parelduikster

Een geïsoleerd leven

Lumi, dertien jaar oud, is parelduikster op Anda, een klein afgelegen eiland midden in zee. Ze leeft er een geïsoleerd bestaan samen met haar moeder Amaya en de andere parelduikers. Haar vader heeft Lumi nooit gekend. Hij sloeg overboord tijdens een storm toen Lumi nog een baby was.

'Zo is het Eilandleven, de zee geeft en neemt.' (p.18)

 

De rollen op het eiland zijn strak verdeeld. De vrouwen duiken naar parels, de mannen vissen. Alles afhankelijk van de seizoenen. Binnen de gemeenschap heersen strenge regels. Zo is lezen taboe, groeien de Eilandbewoners op zonder boeken. Die leiden teveel af van het echte leven op het eiland. Lezen is iets van de gevaarlijke buitenwereld voorbij de Zwarte Rotsen waarschuwt Hildur, de leidster, bij herhaling. De Eilandbewoners hebben er niets te zoeken, hoe goed ze de zee ook kennen.

Het enige contact met de buitenwereld bestaat uit een periodiek ruilmoment op een plek in zee, vier voet achter de Zwarte Rotsen. De Eilandbewoners ruilen er hun parels met een bewoner van het Vasteland voor meel, specerijen, olie, medicijnen en andere levensbehoeften.

Buitenbeentje

Lumi houdt van de natuur op het eiland, maar ze is ook nieuwsgierig naar de wereld buiten de rotsen. Zij is dan ook een buitenbeentje. Al bij haar geboorte merkte Hildur de blik op in haar ogen, dezelfde als die van Esa, Amaya’s moeder. Esa is niet bang voor de wereld voorbij de rotsen. Zij wordt door de eilandbewoners gezien als een gevaar en zij werd daarom verbannen naar een hut op de berg. Naar de reden blijft het gissen. Lumi zou het graag weten, maar ze heeft geen idee. Haar moeder en oma doen er vooralsnog het zwijgen toe. Blijkbaar is het een gevoelig onderwerp.

 

'Ze weet dat ze alle drie niet praten over alles wat te moeilijk is; die dingen liggen als keien in de branding en de zee spoelt er voorzichtig omheen.' (p. 72)

 

Lumi’s nieuwsgierigheid wordt gevoed door de verhalen van haar grootmoeder, gebundeld in het boek Verhalen uit alle Windstreken. Ze bewaart het zorgvuldig onder de planken van de vloer in haar huisje. Esa kreeg het boek ooit tijdens een ontmoeting met een jongen uit de buitenwereld die haar er uit voorlas.

Uitgespuugd

Amaya ziet hoe Lumi steeds meer beïnvloed raakt door de verboden gedachten van Esa. De spanningen tussen moeder en dochter lopen verder op. Ook veel eilandbewoners lijken zich van Lumi af te keren, als was ze ‘nevel boven de zee’. (p. 101) Het eiland lijkt haar uit te spugen.

Dan wordt Esa ziek. Ze heeft medicijnen nodig. Als blijkt dat de Eilandbewoners haar niet willen helpen, heeft Lumi maar één keuze: ze steekt de verboden grens over en vaart voorbij de Zwarte Rotsen. Daarmee zet ze niet alleen haar eigen leven op het spel, maar ook de ongeschreven wetten van haar gemeenschap.

Parel 

De parelduikster is een parel. Stilistisch mooi en zorgvuldig, inhoudelijk gevoelig en ontroerend vertelt schrijfster Miriam Bouwens over de zoektocht van de jonge Lumi naar wie ze is en wie ze wil zijn, wars van opgelegde tradities en eeuwenoude regels. Bouwens’ taal is beeldend en vooral heel sfeervol, waardoor het verhaal toegankelijk blijft zonder te simplificeren. Mede om die reden is het boek geschikt voor lezers in de onderbouw (11+) met als belangrijke thema’s familiebanden, verlies, angst, groepsdruk en identiteit.

 

Een beeldschoon verhaal dat ook nog eens treffend werd geïllustreerd door de schrijfster zelf. De Parelduikster is Bouwens’ derde boek. Haar debuut Olivia durft (Luitingh-Sijthoff, 2024) werd bekroond met de Sardes Leespluim en is vertaald in het Italiaans. Dit prentenboek gaat over grenzen aangeven en de moed om 'nee' te zeggen als de sociale druk hoog is. Daarna volgde Een kaart voor de liefste, (Luitingh-Sijthoff, 2025) een poëtisch en inclusief prentenboek over liefde voor jezelf en anderen.

​Bouwens, M. (2026). De parelduikster. Amsterdam: Uitgeverij Ploegsma. Isbn 978 90 216 8779 7 € 16,99, 183 blz.

Nadine Swagerman - Een jaar zonder lente

Nadine Swagerman debuteerde in 2018 met Eén waarheid, waarmee ze de Jonge Jury Debuutprijs won. Sindsdien zijn er nog zes YA-titels van haar hand verschenen, waaronder Aan de andere kant van geluk en De helft van mij. Ook schreef ze het veelgeprezen non-fictieboek Proud.

Vrije vers

Een jaar zonder lente is Nadines negende boek. Ze koos bij het schrijven voor de vrije versvorm, een manier van schrijven die ze niet van tevoren had bedacht, maar die ontstond toen ze haar woorden aan het papier toevertrouwde. Het bleek voor haar de enige manier om dit verhaal over verlies, rouw en loslaten vorm te geven. En dat pakte verrassend goed uit!

Seizoenen

Het boek volgt een naamloze hoofdpersoon, de ik-figuur,  gedurende het eerste jaar na de suïcide van een dierbare vriend(in). Dat jaar wordt verteld in vier seizoenen, waarin herinneringen, dagelijkse confrontaties en bijzondere opdrachten elkaar afwisselen.

'De trap naar boven.

Mijn voeten op het tapijt.

Treden kraken.

Mijn hartslag dreunt.

Je moeders stem achter me.

‘Als er iets, roep je maar.’

Er is iets,

er is van alles,

n alles is mis,

maar ik roep niet.' (p. 11)

Lijst

De hoofdpersoon blijft achter met een overweldigende leegte en een hoofd vol vragen: Hoe had ik het kunnen voorkomen? Wat heb ik gemist? Hoe moet ik verder?

In de kamer van de overledene vindt de ik-persoon een lijst met tien dingen die bedoeld waren om zich beter te voelen. Iets van Ed Sheeran verbranden, oliebollen eten tot ik er misselijk van word, naar zangles …

De moeder van de overleden vriend(in) oppert het idee dat het kan helpen om die lijst zelf uit te voeren.

'Gek idee misschien…

Mama Ans warme hand op mijn arm.

Wat nou als jij deze dingen ook probeert?

Misschien helpen ze jou ook om je…

beter te voelen?

Misschien kan het…

iets van jullie samen zijn?

Ik staar naar de lijst,

vind het niet zo’n gek idee.' (p. 21-22)

Het uitvoeren van alle opdrachten – ‘dingen die ik kan doen om me beter te voelen - vormt de rode, therapeutische draad van het verhaal. Voor de hoofdpersoon wordt elke opdracht een volgende stap naar een nieuwe wereld die niet meer hetzelfde is.

Het jaar dat volgt, is gevuld met eerste keren: de eerste keer langs de kamer gaan, de eerste feestdag zonder de ander, de eerste keer lachen zonder schuld. Tussen deze momenten door duiken herinneringen op, Warm, pijnlijk, soms troostend.

De vrije versvorm maakt het verhaal heel intens, versterkt de intimiteit. De korte, pure zinnen laten ruimte over voor stilte, voor dat wat niet gezegd kan worden. Voor het rauwe dat tussen de regels blijft hangen.

Het gender en de naam van de hoofdpersoon blijven bewust onbekend, waardoor het verhaal universeel wordt: een verlies dat iedereen kan overkomen.

Herkenning en troost 

Een jaar zonder lente is een boek van grote schoonheid en rijkdom, een verhaal met een wonderschoon slot, ontroerend en helend tegelijkertijd. De gebeurtenissen komen keihard binnen, maar worden nergens echt zwaar. Nadine Swagerman (Medemblik, 1989) slaagt er buitengewoon in een uiterst gevoelig en aangrijpend onderwerp te behandelen met warmte, nuance en hoop. Haar verhaal biedt herkenning en troost voor lezers die zelf met verlies te maken hebben gehad, maar is ook waardevol voor iedereen die wil begrijpen hoe rouw zich kan nestelen in het dagelijks leven.

 

Mooi, mooi en nog eens mooi! Geschikt voor lezers van vijftien jaar en ouder.

 

Zie je het leven niet meer zitten? Of maak je je zorgen over een ander? Bel 0800 – 0113 of chat via 113.nl. Anoniem, gratis en 24/7.

Swagerman, N. (2026) Een jaar zonder lente. Alkmaar: Uitgeverij Kluitman Alkmaar B.V. Isbn 978 90 206 5447 9  € 18,99, 229 blz.

Liz Huisman - Bliksem

Van Liz Huisman (1996), schrijver en journalist, verscheen bij Uitgeverij Lemniscaat Bliksem, een heerlijk verhaal geschikt voor jongere lezers in de brugklas.

Eenzaam

Ries logeert met zijn moeder Angela in een stacaravan op een camping aan zee. Zijn vader bleef thuis, druk met zijn werk. Ries’ moeder heeft het nodig er even uit te zijn. Ze is herstellende van een burn-out en slaapt veel. Zodoende blijft er weinig tijd over samen iets te ondernemen. De energie en zin ontbreken. Ries kan  daar weinig begrip voor opbrengen. Hij voelt zich alleen vooral en mist zijn hond. Wanneer hij na zonsondergang de as van Bliksem wil verstrooien op het strand ontmoet hij Vesper, de eigenwijze dochter van de uitbater van de plaatselijke strandtent. Hun ontmoeting is allesbehalve vriendelijk. De enige reden waarom Ries toch moeite doet Vesper de volgende morgen te vinden, is dat in alle consternatie de urn is achtergebleven op het strand.

Vesper draagt haar eigen zorgen. Haar beste vriendin Jasmijn lijkt haar te hebben verlaten voor een nieuw meisje en thuis is het druk en chaotisch, mede vanwege het hoogseizoen.

Nadat Ries Vesper eenmaal heeft gevonden blijkt er ruimte voor enige toenadering. Vesper biedt zelfs aan Ries rond te leiden op het eiland.

Wanneer de moeder van Ries van het een op het andere moment verdwijnt, komt het verhaal niet alleen in een stroomversnelling, maar groeien de twee kinderen, hoe verschillend ook, in een gezamenlijke zoektocht verder naar elkaar toe.

Eigenheid

De verschillen tussen Ries en Vesper zijn groot. Hij is serieus en voorzichtig, zij spontaan en avontuurlijk. De geschiedenis wordt beurtelings verteld vanuit het perspectief van Vesper en Ries. Dat maakt dat je goed met beide hoofdpersonen kunt meeleven. Je voelt hun emoties en onzekerheden op een levensechte en geloofwaardige manier. Langzaam groeien beide kinderen naar elkaar toe zonder concessies te doen aan hun eigenheid.Het is knap hoe de schrijfster onderwerpen als rouw en mentale gezondheid op een lichte en natuurlijke manier verwerkt in haar verhaal. Het slot is hoopvol en bevrijdend.

 

Liz Huisman heeft een hele fijne manier van schrijven. Het verhaal leest aangenaam, mede dankzij de vlotte stijl, de humor en de vaak levendige dialogen. De korte hoofdstukken en het heldere taalgebruik maken Bliksem tot een geschikt boek voor alle niveaus in de brugklas.

De sfeervolle illustraties van Anna Boterman versterken nog eens de toegankelijkheid van het verhaal.

Van Liz Huisman verscheen eerder bij Lemniscaat Durf (2024). Bliksem is haar tweede boek.

Huisman L. (2026) Bliksem. Rotterdam: Uitgeverij Lemniscaat. Isbn 978 90 477 1867 3  € 16,99, 157 blz.

Ransom Riggs - De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine

Binnenkort is het vijftien jaar geleden (2012) dat in ons taalgebied het eerste deel verscheen van een in mijn ogen legendarische reeks: De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine. De Amerikaan Ransom Riggs bedacht het verhaal vanuit zijn voorliefde voor oude foto’s en bizarre verhalen. Het werd de aftrap van een trilogie, gevolgd door respectievelijk Omhulde stad en Bibliotheek der zielen. Daarna leek de koek op, maar Riggs vond de inspiratie voor een vierde boek. In 2018 rolde De kaart der dagen van de persen, het eerste deel van een nieuwe serie over de bijzondere kinderen. De samenspraak van de vogels (2020) en De verwoestingen van Devil’s Acre (2021) maakten de tweede trilogie compleet.

Opnieuw voor het voetlicht

Uitgeverij Clavis bleek goud in handen te hebben met de Nederlandse rechten van het werk van Riggs. Liefhebbers van het genre fantasy smullen van de vuistdikke romans en de boeken zijn het lezen meer dan waard. Maar het allereerste boek uit 2012, tevens Riggs debuut, is wat mij betreft toch het beste wat hij - tot nog toe - schreef. Laten we inzoomen op dit geweldige verhaal.

Bijzondere kinderen

De opa van Jacob is een bijzondere man, vol bijzondere verhalen, verhalen die hij het liefst deelt met zijn kleinzoon. Het zijn herinneringen aan de tijd dat hij als Poolse vluchteling ten tijde van de Tweede Wereldoorlog belandde in een kindertehuis op een afgelegen eiland voor de kust van Wales. In dat tehuis zwaaide een zekere mevrouw Peregrine de scepter. De kinderen die aan haar zorgen waren toevertrouwd bezaten stuk voor stuk opmerkelijke eigenschappen. Zo was er een meisje dat kon zweven, een jongen die met één hand met gemak een flink rotsblok boven zijn hoofd kon tillen en een knaap die slechts door het dragen van kleding ‘zichtbaar’ werd voor zijn omgeving. Het bewijs voor de bizarre vertellingen vormt een serie  foto’s  waarop de bewuste kinderen met hun unieke gaven zijn afgebeeld.

De nog jonge Jacob adoreert zijn opa en hij neemt alle ontboezemingen over diens verleden voor waar aan. Maar naarmate de jaren verstrijken en Jacob ouder en wijzer wordt, kabbelen het geloof en het vertrouwen in de inmiddels dementerende grootvader Portman af. Als opa zijn kleinkind op zekere dag in paniek belt met de mededeling dat hij fysiek wordt bedreigd door spoken uit zijn verleden, denkt Jacob er het zijne van. Zekerheidshalve besluit hij Abraham Portman toch maar op te zoeken en hij vindt zijn grootvader hevig bloedend en stervend in het bos achter diens huis. De arme man is nog net in staat Jacob een cryptische boodschap in het oor te fluisteren en blaast dan zijn laatste adem uit.

Jacob belandt vervolgens in een psychose en mede op aanraden van zijn therapeut reist hij met zijn vader af naar het eiland waar nog altijd de ruïne van het weeshuis staat. Daar aangekomen vallen langzaam maar zeker alle puzzelstukjes op hun plaats: de verhalen  over de kinderen, opa’s raadselachtige laatste woorden over onder meer een tijdlus en een vijftien jaar oude brief van mevrouw Peregrine, geschreven op een moment dat zij al lang niet meer in leven kon zijn.

Fascinerend

De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine is in meerdere opzichten een fascinerende uitgave. Om te beginnen is daar de werkelijk fantastische lay-out. Op de voorzijde van het omslag prijkt de illustratie van een ouwelijk meisje dat stoïcijns in de lens van de camera kijkt. Met haar blik houdt ze de lezer gevangen, als wilde ze hem naar hogere sferen tillen. Zelf geeft ze het voorbeeld want degene die nauwkeurig kijkt, ontdekt dat het kind enkele decimeters is losgekomen van de grond. Het is één van de curieuze kiekjes zoals we die op verschillende plaatsen terugvinden in het boek. Deze vintage snapshots van de bewoners van het weeshuis zijn onlosmakelijk verbonden met de gebeurtenissen en ze dragen in belangrijke mate bij aan de geheimzinnige, bijna sinistere sfeer waarvan de hele geschiedenis is doordrenkt.

Dan het verhaal zelf. Dat is werkelijk van een grote klasse! Een interessante hoofdpersoon, spannende en onverwachte gebeurtenissen, een aangenaam verteltempo, een einde dat doet verlangen naar meer... Het taalgebruik is zorgvuldig, krachtig en beeldend tegelijk. Riggs ontpopt zich tot een meesterlijk verteller, weet je direct al in de proloog aan zich te binden om je daarna, 378 pagina's lang, niet meer los te laten.

Over dit fantasy-verhaal voor dertien jaar en ouder vertel ik elk schooljaar enthousiast in de klas. Ik laat tevens de boektrailer zien die te vinden is op YouTube. Er zijn dan altijd leerlingen die, nieuwsgierig geworden naar het boek, een exemplaar bemachtigen in de bibliotheek of er zelfs een kopen.

De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine dat in 2011 door Amazon werd uitgeroepen tot het Beste Young Adult-boek van 2011 werd in 2016 verfilmd door Tim Burton. Ook de film bleek een kaskraker. Wie echter om die reden het boek laat liggen doet zichzelf absoluut tekort.

Het is meer dan duidelijk: lezen dat boek!

• Riggs, R. (2012). De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine. Oorspronkelijke titel: Miss Peregrine's Home for Peculiar Children. Vertaling uit het Engels door Tine Poesen. Hasselt-Amsterdam-New York: Clavis Uitgeverij. Isbn 978 90 448 1717 1 € 24,99, 378 blz.
• Riggs, R. (2014). Omhulde stad. Het tweede boek van de bijzondere kinderen. Oorspronkelijke titel: Hollow City. Vertaling uit het Engels door Tine Poesen. Hasselt-Amsterdam-New York: Clavis Uitgeverij. Isbn 978 90 448 2180 2 € 25,99, 435 blz.
• Riggs, R. (2015). Bibliotheek der zielen. Het derde boek van de bijzondere kinderen. Oorspronkelijke titel: Library of Souls. Vertaling uit het Engels door Tine Poesen. Hasselt-Amsterdam-New York: Clavis Uitgeverij. Isbn 978 90 448 2057 7 € 26,99, 507 blz.
• Riggs, R. (2018). De kaart der dagen. Het vierde boek van de bijzondere kinderen. Oorspronkelijke titel: A Map of Days. Vertaling uit het Engels door Tine Poesen. Hasselt-Amsterdam-New York: Clavis Uitgeverij. Isbn 978 90 448 3114 6 € 24,99, 527 blz.
• Riggs, R. (2020). De samenspraak van de vogels. Het vijfde boek van de bijzondere kinderen. Oorspronkelijke titel: The Conference of the Birds. Vertaling uit het Engels door Tine Poesen. Hasselt-Alkmaar-New York: Clavis Uitgeverij. Isbn 978 90 448 3835 0 € 25,99, 360 blz.
• Riggs, R. (2020). De verwoestingen van Devil's Acre. Het zesde boek van de bijzondere kinderen. Oorspronkelijke titel: The Deslolations of Devil's Acre. Vertaling uit het Engels door Tine Poesen. Hasselt-Alkmaar-New York: Clavis Uitgeverij. Isbn 978 90 448 4467 2 € 31,99, 548 blz.

Kiran Millwood Hargrave - Het meisje van inkt & sterren

Ze zeggen dat de raven op dezelfde dag als de Gouverneur gekomen zijn. Alle kleinere vogels vlogen achterwaarts de zee in, en daarom zijn er geen zangvogels op Joya. Alleen maar grote, haveloze raven. Ik zag ze altijd onheilspellend op de daken zitten en probeerde ze dan turend in de vinkjes en goudhaantjes te veranderen die da uit zijn hoofd tekende. Als ik hard genoeg mijn best deed, kon ik ze bijna horen zingen.

‘Waarom zijn de zangvogels weggegaan, da?’ vroeg ik vaak.

‘Omdat ze dat konden, Isabella.’

‘En de wolven? De herten?’

Dan betrok zijn gezicht altijd. ‘ze hadden blijkbaar liever de zee dan waarvoor ze op de vlucht waren geslagen.’ (p. 9)

Een drijvend eiland

Isabella Riosse dertien jaar oud, woont op het eiland Joya. Het was ooit, lang geleden, een drijvend eiland met een mythisch verleden, een vrij land. Nu staat het onder het strenge bewind van Gouverneur Adori. Sinds zijn komst zijn de grenzen gesloten, de vogels verdwenen en de verhalen verstomd. Isabella’s vader is cartograaf, en van hem heeft ze geleerd hoe kaarten werken, hoe je de sterren leest en hoe je de wereld kunt begrijpen door te kijken naar de lijnen en patronen.

Nadat Cata, een klasgenote van Isabella, dood wordt gevonden in de boomgaard, in principe verboden terrein, raakt het verhaal in een stroomversnelling. Cata was daar om drakenfruit te plukken voor Lupe, de dochter van de gouverneur. Lupe is de vriendin van Isabella. Isabella neemt het Lupe kwalijk en zij stelt haar verantwoordelijk voor Cata’s dood.

Lupe besluit eigenhandig uit te zoeken wie Cata heeft vermoord. Berouwvol verdwijnt ze in haar eentje in het verboden Vergeten Gebied. Wanneer de Gouverneur een zoektocht organiseert, sluit Isabella zich vermomd als jongen aan bij de expeditie. Gewapend met een oude kaart, haar kennis van de sterren en haar vastberadenheid, trekt ze het binnenland in, een gebied dat geteisterd wordt door droogte, rokende bergen en vreemde, dreigende verschijnselen.

Tijdens de tocht ontdekt Isabella dat de legendes van Joya niet zomaar verhalen zijn: onder de uitgedroogde rivieren ontwaakt een mythisch vuurwezen, een kracht die eeuwen geleden werd bezworen maar die nu opnieuw dreigt te ontketenen. Isabella moet niet alleen haar vriendin vinden, maar ook het eiland redden. Daarbij ontdekt ze dat haar eigen lot verweven is met de oude verhalen die ze als kind hoorde.

Betoverend 

Het meisje van inkt & sterren van de Engelse schrijfster Kiran Millwood Hargrave (1990) betovert je al direct in het eerste hoofdstuk en laat je vervolgens 250 bladzijden lang niet meer los. De schrijfster schept een sprookjesachtige wereld met als belangrijke thema’s moed, vriendschap, familie, dood en afscheid. Haar beschrijvingen van landschappen zijn beeldend, bijna schilderachtig.

De hoofdpersoon is door Millwood Hargrave prachtig geportretteerd. Isabella is nieuwsgierig, dapper en gedreven door de liefde voor haar vriendin Lupe en haar eiland. Hun vriendschap vormt de emotionele kern van het boek.

Joya is mysterieus, gelaagd en vol symboliek: verdwijnende vogels, verboden gebieden, oude kaarten en sterren die richting geven. De mythologische elementen zijn verweven met de plot, waardoor het verhaal zowel spannend als magisch aanvoelt. Het slot is heftig, maar biedt wel troost.

De stijl is toegankelijk voor jonge lezers in de brugklas, maar rijk genoeg om ook oudere lezers te raken.

De illustratie op de voorzijde van het boek is subliem en werkte als eerste kennismaking met het boek op mijn leerlingen als een magneet. Hun nieuwsgierigheid was duidelijk gewekt.

Voor- en achterin zijn ter ondersteuning van het verhaal kaarten opgenomen van Joya.

Het meisje van inkt & sterren won onder meer de Waterstones Children’s Book Prize 2017 en de British Book Awards Children’s Book of the Year.

Een beeldschoon verhaal waarin je heerlijk kunt wegdromen.

Millwood Hargrave, K. (2026). Het meisje van inkt & sterren. Oorspronkelijke titel: The girl of Ink and Stars. Vertaling uit het Engels door Maria Postema. Amsterdam: Uitgeverij Ploegsma. Isbn 978 90 216 8781 0 € 18,99, 253 blz.

Sjoerd Kuyper - Hotel De Grote L

Sjoerd Kuyper, schrijver van tal van boeken, vooral voor kinderen, overleed na een kort ziekbed in zijn woonplaats Bergen op dinsdag 22 september. Hij werd 74 jaar. Een groot en bevlogen schrijver is niet meer. Hij laat ons een schat aan boeken na, de meeste onvergetelijk.

Kuyper gold als een groot talent. Wie kent niet zijn verhalen over de kleuter Robin waarvan liefst vier boeken werden bekroond met een Griffel? Goud voor Robin en God en voor drie andere Robin-boeken een Zilveren Griffel. Ook voor de jeugdromans Bizar en Hotel De Grote L. ontving hij een Zilveren Griffel

Dit jaar kreeg Sjoerd Kuyper nog een Zilveren Griffel voor Maantje Verhuist de Zee.

In 2012 mocht Kuyper voor zijn hele oeuvre de Theo Thijssen-prijs voor kinder- en jeugdliteratuur in ontvangst nemen. De jury prees de manier waarop hij in alle genres de juiste woorden vond. "Sjoerd Kuyper kan moeilijke dingen, grootse dingen zelfs, vertellen in een eenvoudige taal, die zich nestelt in je hoofd en blijft rondzingen als een liedje. Een erg mooi liedje."

Van zijn boek Het zakmes (1981) werd een succesvolle film en tv-serie gemaakt. Voor beide schreef hij het scenario zelf. Daarnaast schreef hij ook musicals, gedichten, brieven en liedjes.

Generaties groeiden op met zijn verhalen. Mijn favoriete boek is het hilarische verhaal Hotel De Grote L. uit 2014 waarvan hierna de bespreking.

Wat zou jij doen?

Wat nu als je vader – eigenaar van een hotel aan de kust -  je beste vriend is? Op de dag dat jij tijdens een kampioenswedstrijd wordt gescout door iemand van Ajax en het winnende doelpunt maakt, krijgt hij een hartaanval en wordt hij in afwachting van een zware operatie opgenomen in het ziekenhuis.

Je moeder is al drie jaar dood. Via de verzekering een vervanger aanstellen die het hotel leidt, lukt niet want je vader heeft al vier maanden zijn premies niet betaald en dus moet jij samen met drie werkelijk onuitstaanbare zussen alle honneurs waarnemen.

Het hotel loopt spoedig leeg, omdat je zussen er een potje van maken. Een deurwaarder meldt zich en het blijkt dat je vader voor zevenduizend euro schulden heeft gemaakt. Het is nog een kwestie van tijd alvorens jullie op straat worden gezet …

Ondertussen loopt Isabel, het meisje waarop je hopeloos verliefd bent, weg. Dat is ook geen wonder, want op het moment dat zij je voor het eerst echt wilde zoenen schoof jij in paniek een blokje kaas in haar mond en doorboorde met de prikker bijkans haar gehemelte.

Je wilt je vader niet belasten en dus houd je hem in de waan dat een zekere Johan – in werkelijkheid een voor de gelegenheid vermomde vaste hotelgast – namens de verzekeringsmaatschappij leiding geeft aan het hotel en dat alles op rolletjes loopt.

Om aan geld te komen, neemt je zus Briek tijdelijk afscheid van haar gothic image, en wordt zonder piercings en zwarte make up deelneemster in de Miss Noordzee-verkiezing, een wedstrijd waarmee maar liefst vijfduizend euro te winnen is. Met de blonde pruik van je overleden moeder op het hoofd is je zus werkelijk oogverblindend.

Het loopt anders. Na een succesvolle auditie stort zij, overmand door liefdesverdriet, in en blijft er nog maar één optie over. Getooid met diezelfde pruik ben jij de dubbelganger van je zus en treed jij met geschoren benen en gehuld in een bikinitopje waarvan de cups zijn opgevuld met washandjes op in de finale van de Missverkiezing.

Er is wel een groot probleem. Diezelfde middag moet jij je namelijk ook nog melden voor een proeftraining, omdat de scout van Ajax je goed genoeg bevonden heeft!

Tja, wat doe je dan …?

Hotel de Grote L: wie wil er niet logeren?

Zie hier in een notendop de problemen waarvoor de hoofdpersoon in Hotel De Grote L zich geplaatst ziet. Het is wel erg fantastisch en bijna niet na te vertellen. Hoe kom je erop! Maar Sjoerd Kuyper heeft het zo bedacht en als hij erover schrijft, gebeurt er vanzelf iets moois.

Kos, dertien jaar oud, spreekt - aangespoord door de oude kok Walput -  op een antieke bandrecorder in hoe hij en zijn zussen Lilly (19), Briek (15) en Pel (9) omgaan met een welhaast schier onafzienbare rij tegenslagen. De ‘stem’ van Kos wordt zo nu en dan onderbroken door die van Isabel, fragmenten die in het verhaal zijn opgenomen middels een cursief lettertype. Isabel geeft zo haar commentaar en haar visie op de gebeurtenissen.   

Sjoerd Kuyper trakteert de lezer op een heerlijk boek. Een warm en ontroerend relaas met mensen waarvan je gaat houden. Een filmisch en boven alles hilarisch verhaal

Voor de fijnproevers is er stilistisch veel te genieten. Het verhaal staat vol met schitterende zinnen. Over de goedgeklede Felix die voorbij komt: ‘Hij geurde een hele lente bij elkaar.’

En  over Kos’ vader in de ziekenwagen: ‘Witte bedden geven af volgens mij.’

Een heerlijk verhaal voor twaalfplussers. Ik zou zeggen, mede vanwege de niet-chronologische vertelwijze, voor jongeren met enige leeservaring.

Kuyper, S. (2014) Hotel De Grote L. Rotterdam: Uitgeverij Lemniscaat. Isbn 978 90 477 0542 0  € 15,99, 228 blz.