EliSophie Andrée - Girl Gang: Door iedereen gedumpt

Een opmerkelijke trilogie van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. De boeken in de reeks Girl Gang zijn geschreven door de Zweedse EliSophie Andrée (1996).

Ik leef in de leegte. Een holle, stille plek waar alleen ik besta. Niets anders. En niemand anders.

Ik ben al drie dagen niet uit mijn kamer geweest. Oké, het was weekend. Maar toch. Morgen is het maandag. Dan moet ik weer naar school. Daar zal ik de meiden weer zien. Mijn vroegere vriendinnen, maar nu mijn vijanden.

Ik trek het dekbed over mijn hoofd. (Girl Gang deel 1, p. 19)

Gedumpt

Natta heeft het goed voor elkaar. Een relatie met Milan die haar als bewijs van zijn liefde een prachtige armband schonk voor haar verjaardag. Een leuke vriendinnengroep, haar eigen girl gang. Maar dan wordt ze door Roksi, Jade en Stefanie gedumpt, verwijderd ook uit de groepschat de Heksen.

‘We willen een pauze. Van jou. ’Dat zeggen de meiden tegen haar, vriendinnen die ze al kent sinds de kleuterschool!

Dat laat Natta niet op zich zitten. Haar girl gang moet net zoveel lijden als zij. Een voor een komen ze aan de beurt. Ze kan niet anders, ze heeft een echte duivel in zich. De zoetste wraakactie bewaart ze tot het laatst. Voor Stefanie, de koningin van de groep. Zij verdient het allerergste!

 

Tienerdrama

De drie boeken in de reeks Girl Gang (Door iedereen gedumpt, Een echte bitch en Zoete wraak) zijn los van elkaar te lezen, maar dat ligt niet voor de hand. Met gitzwarte humor ontrolt zich direct al in het eerste hoofdstuk van deel 1 een tienerdrama over relaties, vriendschap, groepsdruk en verraad. Verhalen over meidengroepen zijn populair, omdat ze laten zien wat er achter de perfecte buitenkant schuilgaat. De schrijfster bouwt de spanning subtiel op en als lezer wil je natuurlijk weten hoe het afloopt. De dialogen zijn op een natuurlijke wijze en met veel gevoel voor humor in voor jongeren herkenbare spreektaal opgetekend. De snelheid van vertellen ligt hoog, maar stoort niet. EliSophie Andrée is regisseur en maakt scripts voor televisieseries en toneelstukken. Dat zie je terug in de filmische wijze waarop zij alle gebeurtenissen beschrijft. Die houden je scherp en maken Girl Gang tot een fascinerende serie waarbij je je werkelijk geen moment verveelt. Geschreven op A2> B1 leesniveau en mede dankzij het grotere lettertype, de korte hoofdstukken, de vele cliffhangers en het handzame formaat uitermate geschikt voor vmbo’ers van dertien jaar en ouder.

 

Andrée, E. (2026). Girl Gang – Door iedereen gedumpt (1), Een echte bitch (2), Zoete wraak (3). Vertaald uit het Zweeds door Klaas Thees van Hoek. Amsterdam: Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Isbn 978 90 869 6810 7, 978 90 869 6811 4, 978 90 869 6812 1  € 14,50 per stuk, 64 blz. per stuk

Lauren DeStefano - Chemical Garden: Wither

In 2011 verscheen het eerste deel van de alom bejubelde Chemical Garden-trilogie van de Amerikaanse Lauren DeStefano (1984). Verwelken (Van Holkema & Warendorf) bleek in ons land een doorslaand succes en ook de overige twee delen (Vrees en Verbreken, 2012 - 2013) werden met 25.000 exemplaren in Nederland en Vlaanderen verbluffend goed verkocht.

Nu, vijftien jaar later, besloot Uitgeverij Unieboek|Het Spectrum bv tot een heruitgave van deze uitstekend geschreven dystopische serie voor lezers van vijftien jaar en ouder. Hierna een uitgebreide bespreking van het eerste boek: Wither.

Wat als je weet dat je bijna zult sterven?

Wither speelt zich af in de toekomst. De wereld is als gevolg van een allesverwoestende Derde Wereldoorlog ingrijpend veranderd. De continenten bestaan niet meer, zijn verzonken in de oceanen. Alleen Noord-Amerika heeft zich staande gehouden. Een hoog ontwikkelde technologische beschaving maakte het mogelijk dat de bevolking immuun werd voor kanker en andere ziektes. De wetenschap perfectioneerde de voortplanting en bracht een generatie sterke kinderen voort, bijna onsterfelijk.

Wat niemand echter had voorzien, was dat deze robuuste generatie niet in staat bleek haar goede genen door te geven aan het nageslacht. Terwijl de eerste generatie floreerde, ging er iets heel erg mis met hun kinderen en de kinderen van hún kinderen. Die worden gezond geboren, maar blijken een zeer beperkte houdbaarheid te hebben. De levensduur voor mannen stopt bij 25 en voor vrouwen al bij 20 jaar!

Sindsdien is de eerste, gezonde generatie koortsachtig bezig een medicijn te ontwikkelen dat het dodelijk virus kan onderdrukken. Geen middel wordt geschuwd. In opdracht van rijke families verdienen Verzamelaars hun geld met het oppakken van potentiële bruiden die verkocht worden om nieuwe kinderen te baren. Deze kinderen belanden net als hun jong overleden moeders op snijtafels in de hoop een antiserum te vinden.

Rhine Ellery, de zestienjarige hoofdpersoon, reageert op een advertentie waarin jonge vrouwen voor veel geld worden overgehaald beenmerg af te staan ten behoeve van medisch onderzoek. Het blijkt een valstrik. Samen met nog vijftien vrouwen wordt Rhine gekidnapt en opgesloten in een vrachtwagen. Drie van hen worden uitgekozen. Ook Rhine is daarbij. Haar bijzondere ogen (het linker blauw en het rechter bruin) vallen blijkbaar bij de ontvoerders in de smaak. De overige vrouwen worden teruggedreven in de vrachtwagen en dertien geweerschoten laten geen enkele twijfel bestaan over hun lot.

Rhine en haar lotgenoten Jenna en Cecily worden vervolgens gedrogeerd en in bewusteloze toestand overgebracht van het grootstedelijke Manhattan naar een idyllisch landgoed in Florida. Daar worden ze gedwongen te trouwen met de 21-jarige Huisheer Linden Ashby. Rhine heeft slechts één doel voor ogen. Ze is vast van plan te ontsnappen, ook al valt haar echtgenoot best mee en blijkt hij een zachte, gevoelige man. Maar Rhine vergeet niet dat ze onder dwang in deze ongewenste situatie is beland en ze verlangt hevig naar thuis en naar Rowan, haar tweelingbroer. Daar komt bij dat zich in de kelders van het grote landhuis praktijken afspelen die te gruwelijk zijn voor woorden, zaken waar de hardvochtige meester Vaughn, de vader van Linden, meer van weet.

 

Gevangen in het verhaal

Al direct in het eerste hoofdstuk raak je gevangen in het verhaal en kun je niet meer stoppen met lezen. Wither ademt een sfeer van avontuur, dreiging, maar ook romantiek en intimiteit. Boeiend zijn de fragmenten waarin de drie ‘zustervrouwen’, verschillend als ze zijn, nader tot elkaar groeien. Psychologisch zit het goed in elkaar en het geeft de geschiedenis de nodige diepgang.

Het perspectief ligt geheel bij Rhine. Met al haar emoties en onzekerheden maakt ze als hoofdpersoon een authentieke indruk. Een zelfbewuste, stevige en onafhankelijke vrouw met een scherp observatievermogen die verdraaid goed weet wat ze wil. De overige personages komen jammer genoeg minder uit de verf. Zo blijft de bediende Gabriel qua persoon en karakter nogal oppervlakkig en dat is jammer, want hier viel voor de auteur absoluut winst te behalen. En misschien was Linden als verhaalfiguur interessanter geworden wanneer De Stefano hem wat minder zachtaardig had geportretteerd. Het is per slot van rekening moeilijk te geloven dat hij zich voortdurend schikt in de afwijzingen van Rhine en haar na afloop van een vrij intiem nieuwjaarsfeest zelfs de ruimte geeft alleen naar haar kamer te gaan.

Dat alles neemt niet weg dat DeStefano zich in deze fantasyroman ontpopt tot een begaafd vertelster. Met krachtige pennenstreken schreef zij een duister, meeslepend relaas dat spannend blijft tot het einde en doet verlangen naar meer. Dat komt goed uit, want het vervolg, Fever, ligt evenals het derde deel Sever nu al in de winkel. De verhalen sluiten naadloos op elkaar aan en zijn subliem vormgegeven. Met hun surrealistisch omslag en de opvallend gekleurde sprayed edges zijn de boeken een absolute blikvanger.

Zonder enige twijfel verhalen met leesbevorderende elementen, geschreven voor een breed publiek en geschikt vanaf leerjaar drie.

DeStefano, L. (2025). Chemical Garden – Wither (1), Fever (2), Sever (3). Vertaald uit het Engels door Esther Ottens. Amsterdam: Imprint Van Goor, Unieboek|Het Spectrum bv. Isbn 978 90 004 0407 0, 978 90 004 0409 4, 978 90 004 0411 7 € 17,50 per deel, 352, 352, 368 blz.

Annemarie Jongbloed - Gouden setje

Boeken voor jongeren met weinig leeservaring hoeven heus niet kinderachtig te zijn. Dat bewijst Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. 

Eenvoudig Communiceren ziet het als zijn voornaamste taak aansprekende boeken uit te geven voor jong en oud bij wie het leesplezier ontbreekt. Gewoon omdat het langzaam gaat, of omdat je vaak net niet snapt wat er staat.

De uitgever bedacht de ‘Reality-reeks’, levensechte, spannende verhalen voor lezers van twaalf tot vijftien jaar over jongeren die te maken krijgen met lastige situaties als zinloos geweld, de dood en tienerzwangerschap. Inmiddels is er een update onder de naam ‘reality-reeks 2.0’. De boeken passen helemaal bij deze tijd. Zoals Gouden setje, een aangrijpende geschiedenis over de gevolgen van sexting en online shaming.

Verliefd, geshamed

Naila is tot over haar oren verliefd op Rico. Maar haar ouders hebben liever dat ze later met een moslim trouwt. Daarom ontmoeten de twee elkaar in het geheim. Voor Rico’s verjaardag stuurt Naila hem een sexy foto van zichzelf. Die is natuurlijk alleen voor hem. Maar als ze na het weekend op school komt, blijkt dat de hele school haar foto heeft gezien. Heeft Rico de foto gedeeld?

Schrijfster Annemarie Jongbloed, van huis uit leerkracht op een school voor kinderen met spraak- en taalproblemen, verstaat de kunst te schrijven voor jongeren die lezen ingewikkeld vinden.

Gouden setje is een pakkend verhaal over een eigentijds onderwerp. Aantrekkelijk vormgegeven, fraai geïllustreerd en gedrukt in een groter lettertype zal deze uitgave zeker in de smaak vallen bij leerlingen in het praktijkonderwijs en vmbo.

Een aanrader voor veertien jaar en ouder.

Jongbloed, A. (2024). Gouden setje. Amsterdam: Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Isbn 978 90 869 6765 0 € 16,50, 102 blz.

Buddy Tegenbosch - Enkele reis - Termeh; Enkele reis - Mo

Onder de imprint ‘Best of YA’ timmert Unieboek/Het Spectrum bv aan de weg met de populaire XS-verhalen: ‘kleine boeken met een groots verhaal’. De verhalen vinden gretig aftrek onder dikwijls minder ervaren lezers die zijn te verleiden met een compact boek over een herkenbaar onderwerp. Speciale aandacht is er voor de vormgeving: de eerste indruk immers moet goed zijn.

De schrijvers zijn veelal niet de minste met klinkende namen als Daniëlle Bakhuis, Mirjam Mous, Mijke Pelgrim en Buddy Tegenbosch.

 

Op de vlucht

Tegenbosch (1975), bekend van zijn toegankelijke, energieke en vaak ontroerende jeugdromans werkte voordat hij zich op het schrijven toelegde als verkeersvlieger. Met Match (Van Goor, 2019) en Jimi Fender Johnson (Unieboek, 2023) won hij de Prijs van de Jonge Jury. Op de lijst van XS-verhalen komen we Tegenbosch driemaal tegen. In 2021 verscheen Mijn nacht met Vedder en recent (2025) rolden Enkele reis - Termeh en Enkele reis - Mo (15+) van de persen. Het zijn fictieve verhalen, maar wel gebaseerd op de waargebeurde levensverhalen van twee kinderen op de vlucht.

Termeh groeit op in het strenge en onvrije Iran. Na de dood van haar vader krijgt haar oom de voogdij en dwingt hij een huwelijk met haar moeder af. Als Termeh en haar zusje dreigen te worden uitgehuwelijkt, besluit het gezin te vluchten.

Mo leeft in Syrië. Wanneer de oorlog steeds dichterbij komt, vlucht hij samen met zijn moeder, zus en broertje het land uit.

Beide verhalen geven de lezer inzicht in het leven van vluchtelingen, jonge mensen wanhopig op zoek naar een stukje geborgenheid en een toekomst. Na een lange reis vol tegenslagen belanden Termeh en Mo in Nederland.

De verhalen worden verteld vanuit het perspectief van de hoofdpersonen en dat komt binnen! Je voelt als lezer de angst, de verwarring, maar ook de hoop. En zo worden abstracte thema’s als oorlog, onderdrukking en migratie teruggebracht tot concrete proporties. Tegenbosch geeft met zijn verhalen de vluchtelingen een gezicht, creëert begrip en dwingt de lezer na te denken over morele kwesties als immigratie en grenzen.

Tegenbosch, B. (2025). Enkele reis - Termeh. Amsterdam: Van Goor. Isbn 978 90 004 0130 7 € 10,99, 96 blz.

Tegenbosch, B. (2025). Enkele reis - Mo. Amsterdam: Van Goor. Isbn 978 90 004 0127 7 € 10,99, 96 blz.

Chantal Traas - Gesnapt!

Uitgeverij Kluitman Alkmaar scoort met de ‘Kluitman-novelles’. Het zijn verhalen, die qua omvang, taalgebruik en onderwerp de moeite waard zijn voor jongeren van veertien jaar en ouder. Zeker ook voor degenen die gewoonlijk wat lastiger zijn te motiveren tot het lezen van een boek. De reeks breidt voortdurend uit en telt op het moment van schrijven 35 delen. Onder de makers vinden we ervaren schrijvers als Khalid Boudou en Marlies Slegers. Maar er zijn ook minder bekende namen. Zoals die van Chantal Traas.

Als de online verleiding te groot is

Chantal Traas (1986) is docent Nederlands en zorgcoördinator op een middelbare school. Gesnapt! is haar debuut. Ze richt zich op een onderwerp dat in de jeugdliteratuur vooralsnog onderbelicht bleef, namelijk de impact van online porno en de bijbehorende schaamte, druk en sociale gevolgen.

Het verhaal volgt Ties, een zestienjarige havoleerling die voor het oog alles op orde heeft. Hij is populair, sportief en hij begint te daten met Isa, het leukste meisje van school. Zijn mobiele telefoon is heel belangrijk. Niet alleen voor de contacten met zijn vrienden, maar met name vanwege zijn pornoverslaving. Ties raakt in de ban van alle uitingen van extreem seksueel contact die hij online tegenkomt. Wanneer hij wordt betrapt en er van hem een filmpje wordt verspreid, stort zijn zorgvuldig opgebouwde imago ineen.

Traas hoopt met haar boek een gesprek op gang te brengen en koos bewust voor een welgesteld gezin uit Haarlem. Als docente op het Kennemer Lyceum in Overveen kent ze de stad goed. Bovendien hoopt ze duidelijk te maken dat de door haar beschreven problematiek voorkomt in alle lagen van de bevolking. De ouders van Ties zijn als huisarts en lifestyle coach nogal druk met hun carrière en ze geven hun zoon veel vrijheid met alle gevolgen van dien.

Gesnapt! is een geslaagd verhaal waarin Traas laat zien het schrijven in de vingers te hebben. De dialogen zijn vlot geschreven, het onderwerp maakt indruk en de directe manier van vertellen zal menig jongere aanspreken.

Traas, C. (2025). Gesnapt! Alkmaar: Uitgeverij Kluitman B.V. Isbn 978 90 206 5432 5 € 14,99, 160 blz.

Mariska Overman - Duizend stukjes overal

Een olifant op je borst

Er zijn in de jeugdliteratuur talloze verhalen bekend met de dood als belangrijk onderwerp. Boeken waarin de hoofdpersoon worstelt met emotionele problemen als gevolg van het overlijden van een dierbare. Duizend stukjes overal, het nieuwste boek van Mariska Overman, is qua thematiek geen uitzondering. Maar de auteur koos wel voor een hele bijzondere invalshoek. Ze zet de technologie in van kunstmatige intelligentie om de hoofdpersoon, gevangen in haar emoties, te helpen ontsnappen uit een diep tranendal.

Er klautert een olifant op haar borst. Hij gaat zitten. BAM. Met zijn volle gewicht. Haar adem piept en kraakt en hapert. Ze mept De Olifant maar hij blijft lekker op zijn plek. Ze weet wel waarom. Hij wil de tranen, die ze al maanden in haar borstholte opspaart, omhoog persen. Zo – pats! – haar ogen uit. (p. 8-9)

Mijs is twaalf jaar oud en zit net op de middelbare school. Een jaar geleden is haar broer Joes overleden en sindsdien is niets meer hetzelfde. Ze stopt met dansen, is vaak boos en op school gaat iedereen haar uit de weg. Mijs’ ouders sturen haar naar een therapeut. Die komt met het idee van een rouwbot, samengesteld uit foto’s, filmpjes en informatie. Een AI-versie van Joes die het mogelijk maakt dat je via de computer levensecht met hem kunt praten. Een rouwbot die leert en steeds beter wordt, levensecht!

Mijs stemt met enige tegenzin in. Computer-Joes is misschien beter dan helemaal geen Joes. Ze noemt hem ‘nechte Joes’, nep en echt tegelijk.

De gesprekken met de digitale versie van Joes zijn vreemd en verwarrend tegelijk. Toegegeven, nechte Joes lijkt heel erg op haar broer. En ook al hapert het programma zo nu en dan en gebruikt het Mijs’ bijnaam ‘Minimijs’ op de verkeerde momenten, Mijs vindt toch wel enige troost in haar ontmoetingen met de rouwbot.

Bowie, de beste vriend van haar broer, vindt de AI-versie van Joes helemaal niks. Hij neemt Mijs mee naar de plekken waar hij met Joes vaak kwam. Dan ontdekt Mijs Bowies geheim. Een geheim dat hen nog dichter bij elkaar brengt.

Mariska Overman (1970), die zelf op jonge leeftijd een broer verloor bij een verkeersongeluk, heeft haar verhaal gesitueerd in het jaar 2028, een toekomst die dichtbij genoeg voelt om realistisch te zijn. Gelet op de huidige techniek rond kunstmatige intelligentie lijkt een rouwbot daarom geen gimmick, maar een serieus instrument om emoties te reguleren. Maar het is toch vooral de vriendschap met Bowie die er toe doet. Door hem beseft Mijs dat ieder rouwt op zijn eigen manier. En dat is prima. Wanneer haar computer vastloopt, raakt Mijs eerst in paniek Maar uiteindelijk weet ze het zeker. Ze gaat Joes niet opnieuw installeren.

Van Mariska Overman, van huis uit docent filosofie en levensbeschouwing, verscheen eerder bij Kluitman De zomer die alles was (2024). Voor dit boek ontving ze vorig jaar een zilveren griffel. Via de website van Uitgeverij Kluitman is een lesbrief te downloaden met opdrachten die passen bij Duizend stukjes overal en bij het thema ‘dood’.

 

Overman, M. (2025). Duizend stukjes overal. Alkmaar: Uitgeverij Kluitman Alkmaar B.V.. Isbn 978 90 206 2823 4 € 16,99, 188 blz.

Marlies Slegers - Schildpadmeisje

De juiste keuze is soms de meest lastige

Marlies Slegers kan zich goed verplaatsen in het gevoelsleven en in de gedachtewereld van opgroeiende kinderen. Ze heeft bovendien een groot talent voor het schrijven van verhalen. Daarbij schuwt zij de lastiger onderwerpen niet. Zo schetst zij In het alom geprezen Briefjes van Pelle (Luitingh-Sijthoff, 2020) een wonderschoon portret van de hoofdpersoon, een gevoelige jongen die treurt om het overlijden van zijn vader. In haar nieuwste boek Schildpadmeisje legt Slegers de lat wederom hoog door te kiezen voor de nogal heftige onderwerpen huiselijk geweld en verwaarlozing.

De dertienjarige Elvis, door ieder Vis genoemd, heeft het thuis niet makkelijk. Haar ouders zijn gescheiden. Haar vader woont in Parijs en ze mist hem enorm. Vis’ moeder gaat zich geregeld te buiten aan het drinken van grote hoeveelheden alcohol. Haar frustraties reageert ze af op haar dochter die veel tijd doorbrengt in haar geheime schuilplek, een caravan in het bos. Daar voelt ze zich veilig. Daar stalt ze ook de voorwerpen uit die ze in de loop der tijd vond bij het grofvuil. Een verzameling van afgedankte spullen waarvan Vis evengoed de schoonheid ziet.

Op een dag vindt ze tussen het vuilnis op straat een bakje met daarin een schildpad.

De schildpad en ik kijken naar elkaar. Ik breng mijn gezicht dicht bij de bak, zodat ik recht in zijn prachtige kraaloogjes kan kijken. Zijn rafelige mond hangt wat naar beneden, alsof hij depressief is. ‘Hallo,’ fluister ik. ‘Ben jij ook niet gewenst?’ (p. 18-19)

Vis neemt de schildpad mee naar huis en noemt hem Simon.

Niet veel  later maakt ze kennis met de nieuwe, nogal excentrieke achterbuurjongen Sid (Sydney). Hij is in alles het tegenovergestelde van Vis. Vis begrijpt niet waarom hij belangstelling toont voor haar, zelfs moeite doet om vrienden te worden. Ze is het niet gewend om gezien te worden. Niet op school en al helemaal niet thuis. Dankzij Sid, maar ook door Simon de schildpad kruipt Vis beetje bij beetje uit haar schulp, stelt ze zich steeds meer open.

Maar dan, als haar moeder weer eens heel erg dronken is, neemt Vis een drastisch besluit. Ze loopt weg van huis en vertrekt naar Parijs. Naar haar vader.

Schildpadmeisje is een prachtig verhaal dat al vanaf de eerste bladzijden onder je huid kruipt. Slegers maakt op een knappe manier voelbaar hoe de jonge hoofdpersoon behoedzaam manoeuvreert tussen gevoelens van angst, schaamte en loyaliteit richting haar moeder. Tegelijkertijd ervaart ze dat er mensen zijn die wél betrouwbaar zijn en dat ze recht heeft op veiligheid en steun.

Het kan niet anders of jonge lezers (twaalf jaar en ouder) worden mede door het dramatische onderwerp en de directe manier van vertellen geraakt. De schrijfster trekt met dit hartverscheurende verhaal huiselijk geweld uit de anonimiteit, geeft de slachtoffers een gezicht. Het verhaal laat ook zien dat er altijd een uitweg is en dat de liefde overwint. En dat is voor jongeren met mentale problemen een troostrijke gedachte!

Marlies Slegers (1965) groeide op in Indonesië. Op haar achttiende verhuisde ze naar Nederland waar ze ging studeren en werken. Een schrijfcarrière bleef echter lonken en ze besloot schrijfworkshops te volgen. Met haar korte verhalen won ze diverse prijzen. Inmiddels heeft ze meer dan dertig boeken op haar naam staan waaronder Onder mijn huid, Vijftien, Briefjes voor Pelle en We moeten je iets vertellen.

Slegers, M. (2025). Schildpadmeisje. Amsterdam: Uitgeverij Luitingh-Sijthoff bv. Isbn 978 90 210 5350 9 € 16,99, 283 blz.