Nicoby en Vincent Zarbus, naar Jostein Gaarder - De wereld van Sofie

In 1991 verscheen in Noorwegen De wereld van Sofie (Sofies verden) van Jostein Gaarder (Oslo, 1952). Het werk geldt inmiddels als een klassieker. Deze lijvige roman over filosofisch leren viel niet alleen in de smaak bij volwassenen, maar ook bij jongere lezers. De kracht van Gaarder is dat hij op een luchtige manier schrijft over de denkbeelden van grote filosofen door de eeuwen heen. Jongeren worden aangespoord om zelf te filosoferen en op een andere manier te kijken naar de wereld en naar zichzelf. Dat helpt jongvolwassenen weer bij het ontwikkelen van een eigen identiteit.

Hoofdpersoon is de veertienjarige Sofie Amundsen die per post een tweetal berichten ontvangt van een vooralsnog onbekend persoon: Wie ben jij? en Waar komt de wereld vandaan?

Vanaf dat moment ontvangt Sofie geregeld enveloppen met achtergrondinformatie en cursusmateriaal over de Westerse filosofie. Sofie verdiept zich in alle documentatie en leert meer over het denken en de ideeën van filosofen als Aristoteles, Plato en Sartre. Na verloop van tijd achterhaalt Sofie ook de identiteit van haar geheimzinnige filosofieleraar, een zekere Alberto Knox.

De geschiedenis werd vele malen vertaald, werd in 1994 ook in ons taalgebied uitgebracht en is na bijna dertig jaar toe aan zijn vijfenzeventigste druk.

Het verhaal werd bovendien omgewerkt tot film, musical en bordspel en is thans verschenen als stripboek. De Waalse schrijver Vincent Zabus maakte het samen met de Franse tekenaar Nicoby, pseudoniem van Nicolas Bidet. In oktober verscheen het eerste deel van de Nederlandstalige uitgave bij Scratch.

Graphic novel

Strips spreken velen aan, niet in de laatste plaats de jongeren die weinig ophebben met lezen. De wijze waarop Nicoby en Zabus het oorspronkelijke verhaal van Gaarder toegankelijk maken voor een nieuwe generatie lezers dwingt respect af. Daarbij maken zij dankbaar gebruik van de bijna onbegrensde visuele mogelijkheden van het medium strip waardoor het verhaal wint aan zeggingskracht. We zien bijvoorbeeld hoe de hoofdpersoon tijdens een hoestbui de letters van een blaadje niest. Hoe zij zich als een astronaut niets aantrekt van de regels van de zwaartekracht. Hoe ze valt uit een plaatje, of zich optrekt aan de letters.

De zwierige illustraties doorspekt met humor prikkelen niet alleen de fantasie, maar dragen in belangrijke mate bij aan de leesbaarheid van de best wel complexe opvattingen en begrippen die voorbijkomen.

Kortom, een wervelend verhaal, fraai ingekleurd door Philippe Ory met ondersteuning van Bruno Tatti die het gekartonneerde omslag voor zijn rekening nam.

Wat geven ze toch mooie boeken uit bij Scratch. Deze uitgever, specialist op het terrein van de beeldroman, heeft de uitgave van graphic novels mijns inziens tot kunst verheven!

Medio oktober verschijnt het tweede deel van De wereld van Sofie. Ik kan niet wachten!

Nicoby en Vincent Zabus, naar Jostein Gaarder (2022) De wereld van Sofie deel 1: de filosofie, van Socrates tot Galileï. Amsterdam: Scratch Books. Isbn 978 94 931 6663 9 € 24,95, 260 blz.

Carry Slee - Spijt! – het stripboek

Vele middelbare scholieren zijn opgegroeid met de verhalen van Carry Slee (Amsterdam, 1949). Zij is de meest bekende kinderboekenauteur van Nederland. Tien keer won ze de prijs van de Nederlandse Kinderjury en vijf maal de Jonge Jury. Van haar boeken zijn meer dan vijf miljoen exemplaren verkocht en een aantal van haar verhalen werd succesvol verfilmd. Spijt! werd in 1998 bekroond door de Jonge Jury en beleefde sindsdien vele herdrukken, een verfilming in 2013 en een musical in 2015.

Nu is deze klassieker – inmiddels een kwart eeuw oud - bewerkt tot strip. De stripversie verscheen ter ere van de Week Tegen Pesten 2022.

Jochem is het mikpunt van gepest op school. David doet er niet aan mee, maar hij durft er ook niets van te zeggen. Op een ochtend krijgen de leerlingen te horen dat Jochem na een schoolfeest niet is thuisgekomen. David voelt zich schuldig. Waarom heeft hij zijn mond nooit opengedaan? Samen met een vriendin gaat hij Jochem zoeken om te zeggen dat het hem spijt. Als ze Jochems tas in het meer vinden, is het misschien al te laat…

Voor het scenario van deze stripeditie tekende Ahman Resh. Hij begon zijn schrijfcarrière in 2013, toen zijn eerste Disney-scenario bij weekblad Donald Duck werd aangekocht. Vervolgens ging hij als freelance redactiemedewerker bij het vrolijke weekblad aan de slag en sindsdien ging zijn loopbaan in sneltreinvaart. Zo vertaalde hij onder andere stripboeken, schreef artikelen en columns voor bladen en kranten. Momenteel werkt hij aan meerdere (strip)boeken.

De tekeningen zijn van Ralf van der Hoeven die als kind al striptekenaar wilde worden. De route naar zijn droom bewandelde hij via een opleiding aan het Grafisch Lyceum en een opleiding Illustratie aan de Hogeschool van de Kunsten. In 2020 debuteerde hij met zijn eerste stripboek. Vervolgens maakte hij strips en illustraties voor onder andere Lakoro BVBA, Reboot Comics en Dark Dragon Books.

De strip volgt het oorspronkelijke verhaal niet precies, maar maakt evengoed veel indruk, zet de lezer aan het denken. Voor jongeren die weinig op hebben met  lezen is deze graphic novel een uitkomst. Het goede nieuws is dat er meerdere stripversies volgen van het werk van Carry Slee.

Slee, C. (2022) Spijt! – Het stripboek. Scenario Ahmad Resh, tekeningen Ralf van der Hoeven. Amsterdam: Carry Slee. Carry Slee is een imprint van Overamstel Uitgevers bv. Isbn 978 90 488 6308 2 € 9,99 48 blz.

Joris Chamblain en Anne-Lise Nalin - Dagboek van een maankind

Morgane, zestien jaar oud, is zeer tegen haar zin met haar ouders en broertje verhuisd. Ze is dan ook nauwelijks gemotiveerd de dozen uit te pakken en haar kamer in te richten. Wanneer er een fotolijstje van de vensterbank achter de radiator valt, ontdekt ze daar een dagboek. Het is geschreven door de zeventienjarige Max Lebuisson, een vorige bewoner. Uit diens voorwoord blijkt dat Max het dagboek expres had achtergelaten. Hij wil zijn verhaal graag delen met de vinder. Max lijdt aan de zeldzame ziekte Xeroderma pigmentosum. Daglicht is voor hem levensgevaarlijk. Hij is een ‘maankind’. Dat wil zeggen dat hij overdag alleen buiten kan komen wanneer hij zich middels een soort van astronautenpak goed beschermt tegen de uv-stralen van de zon. Die maken zijn huid kapot met als resultaat bruine vlekken en zelfs ernstige wonden.

Morgane raakt gefascineerd door het verhaal van Max. Vanaf het dak naast de schoorsteen probeert ze zich in te leven in de eenzame wereld van Max die daar in de hoogte een uitkijkplek voor zich zelf had ingericht en als nachtmens de maan en de omgeving bewonderde. In gedachten voert ze hele gesprekken met hem. Naarmate ze verder leest in het dagboek wordt niet alleen duidelijker welke impact de ziekte van Max heeft op hem en zijn familie, maar groeien ook de gevoelens van Morgane voor de mysterieuze jongen. Samen met haar beste vriendin Lucie besluit ze Max op te sporen …

 

Uitsnede pagina 15

Dagboek van een maankind is geschreven door dezelfde schrijver als die van de dagboeken van Cerise, Joris Chamblain. Ook hier overheerst, ondanks de heftigheid van het thema, het optimisme. Nergens wordt de geschiedenis echt zwaar. Op die manier lukt het de schrijver de problematiek van Max en zijn slopende ziekte op een overtuigende, sympathieke manier inzichtelijk te maken zonder de jongen als een totale zonderling te portretteren.

De tekeningen van Anne-Lise Nalin zijn van een grote schoonheid. De warme en zachte kleuren waarmee die zijn ingekleurd dragen in belangrijke mate bij aan de bijzondere sfeer van het verhaal dat ontroert en vermaakt.

De uitgever en de auteurs hebben besloten een deel van de opbrengst te doneren aan ‘Enfants de la Lune’, een Franse organisatie die zonder enig winstoogmerk opkomt voor de belangen van XP-kinderen en die in het boek ook een rol speelt. 

Een aanrader voor leerlingen vanaf leerjaar twee in het voortgezet onderwijs.

Chamblain, J. en Anne-Lise Nalin (2021). Dagboek van een maankind. Gerpinnes: Uitgeverij Kennes. Isbn 978 94 640 0621 6 € 12,95, 57 blz.

Joris Chamblain en Aurélie Neyret - Het dagboek van Cerise

Cerise is elf jaar oud en het is haar ultieme droom om schrijfster te worden. Als klein meisje is ze daarom begonnen met het bijhouden van een dagboek. Daarin doet ze verslag van haar waarnemingen van mensen. Ze is ervan overtuigd dat iedereen een geheim heeft, ergens diep vanbinnen. Een geheim dat je maakt tot wie je bent. Cerise probeert vanuit haar observaties die geheimen te doorgronden in een poging de mensen zo beter te begrijpen.

Haar onderzoeken worden afwisselend weergegeven als strip en als handgeschreven dagboekfragmenten voorzien van tekeningen van de hand van de ik-persoon.

Op het moment van schrijven telt de serie Het dagboek van Cerise vijf delen. Alle boeken werden oorspronkelijk in het Frans uitgebracht. In het eerste verhaal, De stenen dierentuin, volgen Cerise en haar vriendinnen Lindsey en Erica meneer Vraagteken. Elke zondag duikt deze oude man het bos in met zware potten verf in zijn handen. Wat doet hij daar de hele dag? En waarom ziet hij er zo verdrietig uit als hij ’s avonds terugkomt? Uiteraard brengt het onderzoek van de meisjes zoals ook in alle andere delen uiteindelijk de waarheid aan het licht. Maar dat gaat niet vanzelf, daar gaat de nodige research van de verhaalfiguren aan vooraf.

Fragment deel 1 - De stenen dierentuin

De strips zijn zeker niet kinderachtig en stellen zo’n tachtig pagina’s lang absoluut eisen aan de leesvaardigheid van de lezer die geboeid blijft dankzij de betoverende illustraties van Aurélie Neyret en de vlot geschreven teksten van de bedenker van de reeks, scenarioschrijver Joris Chamblain. Mede dankzij de vele onverwachte wendingen en de scherpe blik van de hoofdpersoon vervelen de gebeurtenissen geen moment. De wereld van Cerise is er een waar mensen oog hebben voor elkaar, een luisterend oor bieden. Een wereld die niet wordt overheerst door de terreur van mobiele telefoons en spelcomputers. De kinderen spelen buiten, vermaken zich in een geheime hut verborgen ergens in het bos en zijn blij met weinig.

De volwassenen zijn echte, dikwijls kwetsbare mensen die dankzij de positieve aandacht van Cerise en haar vriendinnen opbloeien, door kunnen gaan met hun leven. Zoals in deel twee – Het boek van Hector - de oude mevrouw Ronsin die al twintig jaar lang elke week hetzelfde boek uit de bibliotheek leent. Waarom is dat boek zo belangrijk voor haar?

En in deel 3 – De laatste van de vijf schatten – Sandra die in haar boekbinderswerkplaats vol met oude boeken een niet gerestaureerd exemplaar bewaart. Waarom doet ze dat? Cerise, Lindsey en Erica zoeken het uit en proberen zo aan Sandra terug te geven wat ze jaren geleden is kwijtgeraakt.

Uitsnede deel 1 - De stenen dierentuin

De boeken zijn bij uitstek geschikt voor leerlingen in de brugklas.

Chamblain, J. en Aurélie Neyret (2021). Het dagboek van Cerise. Boek 1 – De stenen dierentuin. ‘s Hertogenbosch: Silvester Strips. Isbn 978 94 630 6552 8 € 9,95, 80 blz.

Andere delen: Boek 2 – Het boek van Hector; Boek 3 – De laatste van de vijf schatten; Boek 4 – De godin zonder gezicht; Boek 5 – De eerste sneeuw op de Perseïden.

Floor de Goede e.a. - Bestemming: Canada

 

Stel je eens voor: meer dan een miljoen Canadezen hebben Nederlandse voorouders. Dit betekent dat vele Nederlanders familie hebben wonen in Canada. Wanneer, waarom en hoe verlieten die destijds hun geboortegrond? Wat waren hun verwachtingen en kwamen die uit? Kortom: wat zijn hun verhalen? In de graphic novel Bestemming: Canada komen tien migranten aan het woord. Samen schetsen ze een bijzonder beeld van het nieuwe leven dat de eerste generatie immigranten opbouwde in de wildernis of in de opkomende steden van het uitgestrekte Canada. Het zijn stuk voor stuk aangrijpende en zonder uitzondering persoonlijke documenten van mensen die ‘the big move’ waagden. Hun verhalen werden op een artistieke en vooral ook toegankelijke manier verbeeld door verschillende stripauteurs, ieder in zijn eigen karakteristieke stijl.

Het boek kwam tot stand in opdracht van de Nederlandse consul in Canada. Die benaderde Aimée de Jongh en zij wist op haar beurt een team samen te stellen met klinkende namen als Hanco Kolk (1957), Paul Teng (1955), Floor de Goede (1980) en Mei-Li Nieuwland (1988).

De tien beeldverhalen worden voorafgegaan door een korte inleiding met daarin een tijdlijn over de migratie naar Canada door de jaren heen. In het slot vinden we een goed gedocumenteerd essay over de naoorlogse emigratie naar Canada door John M. van Immerseel, schrijver van het boek For a better life (2019) over de geschiedenis van de Nederlandse emigratie vanuit de Rotterdamse haven richting Québec.

Een prachtig en waardevol document voor jong én oud dat in geen enkele boekenkast zal misstaan!

Mei-li Nieuwland, Tayebeh Farooqi-Wahedi

Goede, F. de, en anderen (2022). Bestemming: Canada. Amsterdam: Scratch Books. Isbn 978 94 931 6655 4 € 27,50, 136 blz.

Jenny Jordahl - Wat is er eigenlijk met jou gebeurd?

Janne valt op. De overige gezinsleden zijn slank. Janne daarentegen is fors gebouwd. De mensen in haar omgeving maken flauwe opmerkingen. Is zij er misschien een van de melkboer? Janne trekt het zich aan, het ondermijnt haar zelfvertrouwen. Het liefst zou zij onzichtbaar zijn, maar iedereen ziet haar, je kunt gewoon niet om haar heen. De docente op school plaatst haar zelfs tussen de drukke kinderen, omdat er zo letterlijk afstand ontstaat! Uit pure frustratie gaat Janne veel snoepen en zondert zich af. Dan komen haar ouders met een voorstel: voor elke kilo die Janne afvalt, krijgt ze geld. Janne gaat akkoord en langzaam maar zeker wordt ze dunner en dunner. Maar Janne wordt er niet gelukkiger door. Het afvallen wordt een obsessie. Ze verliest zichzelf en de grip op haar omgeving. Haar onzekerheid groeit en zelfs de prille vriendschap met klasgenoot Brage bevriest, omdat ze hem er ten onrechte van verdenkt gevoelens te hebben voor een ander. Een goed gesprek met haar ouders die een notitieboek vinden waarin Janne heimelijk haar gewichtsverlies bijhoudt, blijkt een keerpunt. Janne zoekt opnieuw toenadering tot Brage en raakt zelfs bevriend met twee meiden in haar klas. Voor het eerst laat ze zich ook weer verleiden tot het eten van iets lekkers.

In Wat is er eigenlijk met jou gebeurd? vertelt Jordahl het verhaal van een jong meisje dat te maken krijgt met vooroordelen vanwege haar gewicht. Jordahls tekeningen zijn trefzeker, hebben een grote uitdrukkingskracht. Zo tekent zij de hoofdpersoon op de momenten dat zij door anderen wordt getreiterd in grauwe grijstinten en ontstaat er een fel contrast met haar omgeving, wordt de dreiging bijna tastbaar. En zodra Janne overspoeld wordt door emoties is daar een allesoverheersende schaduw met de contouren van haar alter ego, de depressieve Janne die dieper wegzinkt in een verstikkend isolement.

 

Deze full colour graphic novel werd  bekroond met twee belangrijke Noorse prijzen: de Brage-prijs voor het Beste Kinderboek en de Pondus-prijs voor de Beste Graphic Novel van 2020. Uitgeverij Luitingh-Sijthoff bracht het voor ons taalgebied op de markt in een kloeke, stevig gebonden uitgave. Een aandoenlijk verhaal over belangrijke thema’s als anders zijn, vriendschap en de moed om jezelf te zijn.

Jordahl, J. (2021) Wat is er eigenlijk met jou gebeurd? Oorspronkelijke titel: Hva skjedde egentlig med deg? Nederlandse vertaling door Bernadette Custers. Amsterdam: Uitgeverij Luitingh-Sijthoff. Isbn  978 90 245 9769 7 € 17,99, 216 blz.

Aimée de Jongh - De terugkeer van de wespendief; Taxi!; Dagen van zand

Aimée de Jongh (Waalwijk, 1988) leerde ik kennen toen ik op uitnodiging van de NTR in de zomer van 2012 in de rol van adviseur mocht meewerken aan een nieuw televisieproject. Aimée was nog maar net afgestudeerd aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam. In de wetenschap dat jongeren minder lezen, werden er door jonge animatoren, ieder in zijn of haar eigen stijl, pakkende trailers gemaakt van bekende titels, verhalen die op dat moment voorbijkwamen in het onderdeel fictie in de meest gebruikte methodes. Doel was natuurlijk dat leerlingen na het zien van de trailer zin kregen in het boek.

Kind van Dupuis

Ik was toen al fan van het werk van Aimée. Ze noemt zichzelf een kind van Dupuis, de vermaarde Belgische uitgever van strips als De Blauwbloezen, Guust en Robbedoes. Aimées open tekeningen spraken mij zeer aan. Sindsdien is het hard gegaan. Anno 2022 is Aimée uitgegroeid tot een van de grootste talenten van de Nederlandse stripwereld en geniet ze ook in het buitenland bekendheid. Dat ging niet helemaal vanzelf. Aimée heeft een enorme werklust en ze raakte betrokken bij talloze projecten. Ze is fulltime striptekenaar, illustrator en animator voor film en televisie. Ze illustreert schoolboeken en maakt animaties voor tentoonstellingen in musea. Haar humoristische strookstrip Snippers verscheen tot 2017 vijf jaar op rij dagelijks in Metro. Momenteel levert ze maandelijks een beeldverhaal aan Vrij Nederland.

Nadat Aimée in 2014 debuteerde met De terugkeer van de wespendief werd haar werk ook ontdekt door jongere lezers, vooral ook door die jongeren die gewoonlijk niet of lastiger zijn te verleiden tot het lezen van een boek.

Hierna aandacht voor Aimées debuut alsmede een korte kennismaking met twee latere verhalen die naar mijn mening absoluut een plaats verdienen op de leeslijsten in de bovenbouw.

De terugkeer van de wespendief (2014)

Simon Antonisse, een boekhandelaar in crisistijd, ziet zich gedwongen zijn winkel te sluiten. Het noodlot slaat toe als hij tijdens een autorit getuige is van een zelfmoord. Herinneringen uit zijn jeugd dringen zich op en Simons leven verandert in een stormachtige droom. Alleen Regina, een jong meisje dat hij per toeval tegenkomt, weet hem de rust te geven waar hij naar verlangt.

De terugkeer van de wespendief werd in meerdere talen uitgegeven en won de prestigieuze Prix Saint-Michel voor de beste Nederlandstalige strip van 2014. The Guardian noemde het boek een van de beste beeldromans van 2016. In 2017 verscheen een verfilming in opdracht van de AVROTROS, geregisseerd door Stanley Kolk.

Taxi! Verhalen van de achterbank (2019)

Aimée die voor haar werk geregeld naar het buitenland reist, vertelt over opmerkelijke, waargebeurde taxiritten in Los Angeles, Parijs, Jakarta, en Washington D.C. Terwijl de chauffeurs zich aan haar openstellen, doet Aimée hetzelfde. Het levert hartverwarmende, memorabele ontmoetingen op. Het boek werd een ode aan taxichauffeurs overal ter wereld.

Dagen van zand (2021)

1937, Oklahoma, de Verenigde Staten. John Clark is een jonge fotograaf die door de overheid wordt gestuurd naar de Dust Bowl, een gebied waar boerenfamilies worden geplaagd door verwoestende stormen van zand en stof. Het is een belangrijke opdracht. Zijn missie is om de dramatische leefomstandigheden van de bewoners op film vast te leggen. Naarmate de tijd verstrijkt, ontdekt John dat hij de confrontatie moet zoeken met iets veel groters. Is hij eigenlijk wel voorbestemd om in de voetsporen te treden van zijn overleden vader, ooit zelf een bekend fotograaf, een man met wie John een moeizame relatie onderhield?

Dagen van zand is een fictief beeldverhaal gebaseerd op ware gebeurtenissen in Amerika waar door extreme droogte en decennialange intensieve landbouw gigantische stofstormen enorme schade toebrachten aan landbouw en milieu.

Je kunt er niet omheen

De graphic novel verdient onze waardering. Je kunt er niet omheen! Er is geen enkel excuus een boek als De terugkeer van de wespendief niet toe te laten tot de leeslijst. Qua opbouw, tijd, ruimte en perspectief heeft deze beeldroman alles wat een boek literair maakt. Er is een duidelijke karakterontwikkeling van de hoofdpersoon, er is een motief, symboliek, er zijn verwijzingen, verhaallijnen, tijdsprongen en de geschiedenis is ook nog eens gezegend met een geweldig plot.

Hetzelfde kan worden gezegd van het autobiografische Taxi! waarin Aimée met speels gemak wisselt van plaats en perspectief en zich op meesterlijke wijze bedient van flashbacks en verrassende wendingen.

En dan Dagen van zand, een tragisch historisch relaas met een zorgvuldige compositie die geen lezer onberoerd laat en als vertrekpunt kan dienen voor een levendige discussie over de wijze waarop de mens zijn natuurlijke leefomgeving verwaarloost. Tekst en beeld doen je herhaaldelijk naar adem happen in een waanzinnig mooie beeldroman waarin je jezelf volledig verliest. Ondanks het documentair karakter lukt het Aimée een goed uitgewerkt portret te geven van de hoofdpersoon. Echt een juweel van een verhaal dat het verdient om gelezen te worden en dat in geen boekenkast mag ontbreken!

Laat los de gedachte dat strips kinderachtig zijn, een idee gevoed vanuit onze kinderjaren waarin we opgroeiden met Donald Duck en Suske en Wiske. Hoe anders is het bij onze zuiderburen waar het beeldverhaal sinds jaar en dag volop aanzien geniet!

 

Het is duidelijk, de graphic novel smaakt naar meer. Aarzel niet. Bewijs uzelf en de leerling een dienst en maak plaats voor het beeldverhaal in uw fictieonderwijs.

De terugkeer van de wespendief. Amsterdam: Scratch Books. Isbn 978 94 921 1765 6 € 24,90, 168 blz.

Taxi! Amsterdam: Wiebe Mokken, Scratch Books. Isbn 978 94 921 1799 1 € 17,90, 98 blz.

Dagen van zand. Oorspronkelijke uitgave Jours de sable. Amsterdam: Wiebe Mokken, Scratch Books. Isbn 978 94 931 6643 1 € 29,90, 208 blz.

Alice Oseman - Heartstopper

De Britse Alice Oseman (1994) scoort internationaal met de reeks Heartstopper. Uitgeverij Van Goor, een imprint van Unieboek / Het Spectrum bv maakte de vijfdelige serie nu ook toegankelijk voor ons taalgebied. Op  het moment van schrijven liggen de eerste drie delen - Nick en Charlie ontmoeten elkaar; Nick en Charlie worden verliefd; Nick en Charlie in de stad van de liefde - in de winkel.

De hoofdpersonen zijn beiden leerling op het Truham Jongenslyceum. Charlie Spring, gepest en onzeker (valt hij nu op meisjes of op jongens?) en de stoere, oudere rugbyspeler Nicholas Nelson. Twee tegenpolen die steeds meer op elkaar gesteld raken. Er ontstaat een warme en intieme vriendschap en al snel valt Charlie als een blok voor Nick ook al weet hij dat hij geen enkele kans maakt. Maar Nick worstelt met zijn eigen gevoelens en hoe dichter de twee naar elkaar toe groeien, hoe duidelijker het wordt dat liefde onvoorspelbaar en verrassend is.

De comic, zoals Oseman haar serie over Nick en Charlie zelf noemt, begon ooit als gratis te lezen ‘webcomic’ op de sociale netwerksites Tumblr en Tapas en waren voor de schrijfster aanleiding tot het schrijven van Solitaire (2014), volgens The Times ‘The catcher in the Rye fort he digital age’. Nick en Charlie waren daarin nog bijfiguren.

Oseman trekt het onderwerp homoseksualiteit met deze intrigerende feelgood-geschiedenis over vriendschap en verliefdheid op een rake manier uit de taboesfeer. De emoties en onzekerheden van de verhaalfiguren zijn door haar authentiek neergezet in een verhaal waarin het aan humor niet ontbreekt. De tekeningen en teksten zijn teder en herkenbaar, grappig en gevat.

Of je wilt of niet, je gaat van de hoofdpersonen houden en het moet raar lopen willen de verhalen niet worden omarmd door zelfs de meest stoere leerlingen in de bovenbouw. Een geweldig boek, zeker ook voor jongeren die worstelen met hun seksualiteit.

Oseman, A. (2021) Heartstopper deel 1. Nick en Charlie ontmoeten elkaar; Heartstopper deel 2. Nick en Charlie worden verliefd. Oorspronkelijke titels: Hearstopper Volume 1, Heartstopper Volume 2, Heartstopper Volume 3. Nederlandse vertaling door Niels van Eekelen. Huizen: Van Goor Uitgeverij Unieboek / Het Spectrum bv. Isbn  978 90 003 7880 7; 978 90 003 7926 2; 978 90 003 7927 9 € 15,00, 288, 320, 384 blz.

Jennifer L. Holm & Matthew Holm - Brugpieper

(De Fontein, 2019)

Uitgeverij De Fontein scoorde de afgelopen jaren met boeken in series als Leven van een loser en  - meer voor meisjes – Dagboek van een muts. Het zijn stripromans over het schoolleven die gretig aftrek vinden onder jongeren die gewoonlijk de boekenkast voorbijlopen. Daar kunnen wij van alles van vinden, maar als het helpt deze leerlingen langs deze weg stap voor stap te begeleiden naar een hoger leesniveau dan vind ik dat prima. Zeker in het eerste leerjaar en al helemaal in het vmbo waar het vergroten van het leesplezier mijns inziens voorop staat.

De Fontein verwierf nu ook de rechten van de boeken van het Amerikaanse tweetal Jennifer L. Holm en Matthew Holm. Deze zus en broer (zij schrijft, hij illustreert) bedachten een serie verhalen rond (de muis) Pippa die voor het eerst naar de middelbare school gaat en daar als ‘mensenmuis’ worstelt met bekende brugklasproblemen zoals het maken van vrienden, het meegaan met de trends op het gebied van uiterlijk en kleding en de wijze waarop je je presenteert op de sociale media.
Vorig jaar zomer verscheen het eerste deel van de reeks Brugpieper, Geheimen uit het kluisje -  Eerste jaar, draaien maar! En nu is er deel 2: Verkeerd verbonden!

Over het verhaal
Pippa is ontzettend blij met haar telefoon, een aaifoon. En ook al hanteren haar ouders strenge regels voor het gebruik ervan, nu hoeft ze niet meer onder te doen voor haar klasgenoten. Pippa ervaart al snel dat er aan het gebruik van een mobiel nadelen kleven. Zo duurt het niet lang of haar telefoon wordt in beslag genomen op school. Ze laat hem vallen met een enorme barst in het scherm tot gevolg! En het valt bepaald niet mee alle afkortingen te leren kennen. In de hoop haar sociale status te verhogen doet Pippa er alles aan om zoveel mogelijk volgers en likes te krijgen. Daarbij loopt het echter net even anders dan ze gehoopt en verwacht had!

Evenals het eerste deel is ook dit verhaal Verkeerd verbonden! met veel humor en vaart geschreven. De herkenbaarheid van de gebeurtenissen is voor brugklassers groot en dat maakt dat zij zich prima kunnen identificeren met de hoofdpersoon, ook al is dat dan een vermenselijkte muis. Tekst, tekeningen en stripjes vullen elkaar zoals dat gaat in een graphic novel op een vanzelfsprekende manier aan en het taalgebruik is heel toegankelijk, zeker niet te kinderachtig voor een elf-, twaalfjarige. Geschikt ook voor leerlingen in de basisberoepsgerichte leerweg.

Annette Herzog - Hartenstorm

(Querido, 2019)

Viola is verliefd op Storm, en Storm op Viola, maar dat weten ze niet van elkaar. Twijfel houdt hen wakker: wat als hij voor een ander kiest? Wat als zij hem laat vallen? Ze zeggen de verkeerde dingen. En tot overmaat van ramp kust Storm het verkeerde meisje…

Aldus een korte samenvatting van Hartenstorm, een verhaal geschreven door de in Duitsland geboren Annette Herzog, thans woonachtig in Kopenhagen. De tekeningen zijn van Katrine Clante en Rasmus Bregnhøi.

Het concept van Hartenstorm is geniaal. Het betreft een graphic novel en dus is dit liefdesverhaal geschreven in de vorm van een strip. Daarbij bedachten de makers dat het aardig zou zijn wanneer de lezers zich konden verplaatsen in beide hoofdpersonen. Daar bedachten ze het volgende op. De ene helft van het verhaal is geschreven en getekend vanuit het perspectief van Viola. Vervolgens moet je als lezer het boek omdraaien en blader je door de andere helft waarin Storm met al zijn gevoelens centraal staat. Feitelijk heeft de uitgave twee voorkanten met verschillende titels: Hartenstorm en Stormhart. Het is maar hoe je dit omkeerboek voor je hebt.

En zo schetst Annette Herzog in deze graphic novel het hele universum van verliefd zijn tot liefdesverdriet en weer terug, waarbij Katrine Clante en Rasmus Bregnhøi ieder de helft van het verhaal illustreerden.

In het hart van het boek is een hoofdstuk opgenomen onder de veelzeggende titel ‘Ben ik eigenlijk normaal?’. Daarin bespreekt Herzog op integere wijze openhartig zaken die, als het gaat om seksualiteit, pubers bezighouden. Zoals de grootte van de penis, het orgasme en de leeftijd waarop je gemiddeld geslachtsrijp bent. Verder is er aandacht voor mogelijk een projectweek over het thema liefde met enige achtergrondinformatie over het onderwerp gerelateerd aan andere culturen dan de onze.

De originele en verfrissende opzet van het boek maken het tot een feest om het te lezen. Zelfs de grootste tegenstanders van lezen in de klas zullen zich onweerstaanbaar aangetrokken voelen tot dit boek. Deze hartverwarmende en humoristische graphic novel over de liefde is buitengewoon geschikt voor alle lezers in de onderbouw.