Kim Bekkers - Hongertocht

Kind-zijn in oorlog

‘Ik trap zo hard als ik kan en ga met een noodvaart op de brug af. (…)De Duitse soldaat buldert een waarschuwing. Ik negeer hem. (…) Het geluid van een geweer dat wordt geladen echoot over de brug.’ (p. 84)

Het is 1944 en Nederland wordt bezet door het Duitse leger. In dit vierde oorlogsjaar hebben de bewoners van Rotterdam het heel zwaar. Aan alles is een gebrek. Brandstof, medicijnen, voedsel ... De mannen zijn verdwenen. Ondergedoken, in het leger of te werk gesteld. Hun familieleden proberen te overleven. Het is half december en het is ijzig koud.

Tonnie (14) besluit dat het zo niet langer kan. Zij is de enige uit het gezin die op hongertocht kan gaan. Een gevaarlijke fietstocht naar het platteland om eten te vinden voor haar familie. Helemaal alleen gaat ze op weg in een ijskoude wereld waarin ze niemand kan vertrouwen. Op haar fiets zonder banden.

Aanvankelijk wordt ze vergezeld door haar oudere nicht Didi, maar die haakt af zodra blijkt dat de tocht heel gevaarlijk is.

We volgen Tonnie gedurende haar eenzame reis over het platteland waar ze mensen ontmoet die haar lang niet allemaal vriendelijk gezind zijn. Maar er zijn er ook die haar helpen aan eten en een slaapplaats. Onbedoeld helpt ze mannen van het verzet die schuilen in een boerderij waar Tonnie de nacht doorbrengt in een stal tussen de koeien en kippen.

De tocht om eten te vinden voor haar familie valt Tonnie zwaar. Ze heeft zich voorgenomen voor Kerst weer thuis te zijn. Hongerig, bang en uitgeput ploetert ze voort, gedreven door de gedachten aan de mensen die haar dierbaar zijn.

Hongertocht is gebaseerd op de herinneringen van de grootmoeder van de schrijfster van het verhaal, Kim Bekkers. Haar oma maakte destijds als kind alle bombardementen van dichtbij mee en leed tijdens de zogeheten hongerwinter van ‘44/’45 intense honger. Dat dreef haar zoals zovele Nederlanders tot het eten van tulpenbollen, het bedelen om aardappelschillen en het maken van meerdere hongertochten. De gaten vulde ze naar eer en geweten in, rekening houdende met het karakter van haar oma Tonnie en de tijd waarin zij opgroeide.

 

En zo werd Hongertocht een prachtig document dat op een indringende manier de mentale veerkracht toont van een jong meisje in oorlogstijd. Geen heroïsch avontuur, maar een bittere strijd om te overleven. De schrijfster laat zien hoe jonge mensen in een oorlogssituatie buitengewone moed kunnen tonen, maar wel ten koste van hun kindertijd. Een verantwoordelijkheid vele malen te groot voor een veertienjarige.

 

Hongertocht is het debuut van Kim Bekkers (1990) en zet lezers aan het denken, maakt het leed van gewone mensen in oorlogstijd tastbaar. Het is wrang dat de historische gebeurtenissen met alle gewapende conflicten vandaag de dag weer uiterst actueel zijn. Het doet je beseffen dat onze vrijheid niet vanzelfsprekend is.

 

Een hartverscheurend, realistisch verhaal dat indruk maakt en de lezer (twaalf jaar en ouder) niet onberoerd laat.

Bekkers, K. (2026). Hongertocht. Amsterdam: Uitgeverij Leopold. Isbn 978 90 258 8955 5 € 16,99, 103 blz.

Annemarie Jongbloed - Gouden setje

Boeken voor jongeren met weinig leeservaring hoeven heus niet kinderachtig te zijn. Dat bewijst Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. 

Eenvoudig Communiceren ziet het als zijn voornaamste taak aansprekende boeken uit te geven voor jong en oud bij wie het leesplezier ontbreekt. Gewoon omdat het langzaam gaat, of omdat je vaak net niet snapt wat er staat.

De uitgever bedacht de ‘Reality-reeks’, levensechte, spannende verhalen voor lezers van twaalf tot vijftien jaar over jongeren die te maken krijgen met lastige situaties als zinloos geweld, de dood en tienerzwangerschap. Inmiddels is er een update onder de naam ‘reality-reeks 2.0’. De boeken passen helemaal bij deze tijd. Zoals Gouden setje, een aangrijpende geschiedenis over de gevolgen van sexting en online shaming.

Verliefd, geshamed

Naila is tot over haar oren verliefd op Rico. Maar haar ouders hebben liever dat ze later met een moslim trouwt. Daarom ontmoeten de twee elkaar in het geheim. Voor Rico’s verjaardag stuurt Naila hem een sexy foto van zichzelf. Die is natuurlijk alleen voor hem. Maar als ze na het weekend op school komt, blijkt dat de hele school haar foto heeft gezien. Heeft Rico de foto gedeeld?

Schrijfster Annemarie Jongbloed, van huis uit leerkracht op een school voor kinderen met spraak- en taalproblemen, verstaat de kunst te schrijven voor jongeren die lezen ingewikkeld vinden.

Gouden setje is een pakkend verhaal over een eigentijds onderwerp. Aantrekkelijk vormgegeven, fraai geïllustreerd en gedrukt in een groter lettertype zal deze uitgave zeker in de smaak vallen bij leerlingen in het praktijkonderwijs en vmbo.

Een aanrader voor veertien jaar en ouder.

Jongbloed, A. (2024). Gouden setje. Amsterdam: Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Isbn 978 90 869 6765 0 € 16,50, 102 blz.

Buddy Tegenbosch - Enkele reis - Termeh; Enkele reis - Mo

Onder de imprint ‘Best of YA’ timmert Unieboek/Het Spectrum bv aan de weg met de populaire XS-verhalen: ‘kleine boeken met een groots verhaal’. De verhalen vinden gretig aftrek onder dikwijls minder ervaren lezers die zijn te verleiden met een compact boek over een herkenbaar onderwerp. Speciale aandacht is er voor de vormgeving: de eerste indruk immers moet goed zijn.

De schrijvers zijn veelal niet de minste met klinkende namen als Daniëlle Bakhuis, Mirjam Mous, Mijke Pelgrim en Buddy Tegenbosch.

 

Op de vlucht

Tegenbosch (1975), bekend van zijn toegankelijke, energieke en vaak ontroerende jeugdromans werkte voordat hij zich op het schrijven toelegde als verkeersvlieger. Met Match (Van Goor, 2019) en Jimi Fender Johnson (Unieboek, 2023) won hij de Prijs van de Jonge Jury. Op de lijst van XS-verhalen komen we Tegenbosch driemaal tegen. In 2021 verscheen Mijn nacht met Vedder en recent (2025) rolden Enkele reis - Termeh en Enkele reis - Mo (15+) van de persen. Het zijn fictieve verhalen, maar wel gebaseerd op de waargebeurde levensverhalen van twee kinderen op de vlucht.

Termeh groeit op in het strenge en onvrije Iran. Na de dood van haar vader krijgt haar oom de voogdij en dwingt hij een huwelijk met haar moeder af. Als Termeh en haar zusje dreigen te worden uitgehuwelijkt, besluit het gezin te vluchten.

Mo leeft in Syrië. Wanneer de oorlog steeds dichterbij komt, vlucht hij samen met zijn moeder, zus en broertje het land uit.

Beide verhalen geven de lezer inzicht in het leven van vluchtelingen, jonge mensen wanhopig op zoek naar een stukje geborgenheid en een toekomst. Na een lange reis vol tegenslagen belanden Termeh en Mo in Nederland.

De verhalen worden verteld vanuit het perspectief van de hoofdpersonen en dat komt binnen! Je voelt als lezer de angst, de verwarring, maar ook de hoop. En zo worden abstracte thema’s als oorlog, onderdrukking en migratie teruggebracht tot concrete proporties. Tegenbosch geeft met zijn verhalen de vluchtelingen een gezicht, creëert begrip en dwingt de lezer na te denken over morele kwesties als immigratie en grenzen.

Tegenbosch, B. (2025). Enkele reis - Termeh. Amsterdam: Van Goor. Isbn 978 90 004 0130 7 € 10,99, 96 blz.

Tegenbosch, B. (2025). Enkele reis - Mo. Amsterdam: Van Goor. Isbn 978 90 004 0127 7 € 10,99, 96 blz.

Chantal Traas - Gesnapt!

Uitgeverij Kluitman Alkmaar scoort met de ‘Kluitman-novelles’. Het zijn verhalen, die qua omvang, taalgebruik en onderwerp de moeite waard zijn voor jongeren van veertien jaar en ouder. Zeker ook voor degenen die gewoonlijk wat lastiger zijn te motiveren tot het lezen van een boek. De reeks breidt voortdurend uit en telt op het moment van schrijven 35 delen. Onder de makers vinden we ervaren schrijvers als Khalid Boudou en Marlies Slegers. Maar er zijn ook minder bekende namen. Zoals die van Chantal Traas.

Als de online verleiding te groot is

Chantal Traas (1986) is docent Nederlands en zorgcoördinator op een middelbare school. Gesnapt! is haar debuut. Ze richt zich op een onderwerp dat in de jeugdliteratuur vooralsnog onderbelicht bleef, namelijk de impact van online porno en de bijbehorende schaamte, druk en sociale gevolgen.

Het verhaal volgt Ties, een zestienjarige havoleerling die voor het oog alles op orde heeft. Hij is populair, sportief en hij begint te daten met Isa, het leukste meisje van school. Zijn mobiele telefoon is heel belangrijk. Niet alleen voor de contacten met zijn vrienden, maar met name vanwege zijn pornoverslaving. Ties raakt in de ban van alle uitingen van extreem seksueel contact die hij online tegenkomt. Wanneer hij wordt betrapt en er van hem een filmpje wordt verspreid, stort zijn zorgvuldig opgebouwde imago ineen.

Traas hoopt met haar boek een gesprek op gang te brengen en koos bewust voor een welgesteld gezin uit Haarlem. Als docente op het Kennemer Lyceum in Overveen kent ze de stad goed. Bovendien hoopt ze duidelijk te maken dat de door haar beschreven problematiek voorkomt in alle lagen van de bevolking. De ouders van Ties zijn als huisarts en lifestyle coach nogal druk met hun carrière en ze geven hun zoon veel vrijheid met alle gevolgen van dien.

Gesnapt! is een geslaagd verhaal waarin Traas laat zien het schrijven in de vingers te hebben. De dialogen zijn vlot geschreven, het onderwerp maakt indruk en de directe manier van vertellen zal menig jongere aanspreken.

Traas, C. (2025). Gesnapt! Alkmaar: Uitgeverij Kluitman B.V. Isbn 978 90 206 5432 5 € 14,99, 160 blz.