Posts tonen met het label puberteit. Alle posts tonen
Posts tonen met het label puberteit. Alle posts tonen

maandag 18 mei 2026

Robin Raven - De lotus en de waringinboom

Een innerlijke tweestrijd

Robin Raven (1962) heeft de smaak te pakken. In een gestaag tempo bouwt hij aan een authentiek oeuvre waarin hij zijn roots niet verloochent. In De lotus en de waringinboom neemt hij de lezer mee naar het land van zijn Indische ouders in het jaar 1948.

Jaap Klein (12) reist met zijn moeder zijn vader achterna naar Java. Jaaps vader heeft daar een belangrijke baan op een suikerplantage. En ook al heeft Soekarno drie jaar eerder de onafhankelijkheid uitgeroepen, Indonesië is volgens de heer Klein nog steeds Nederlands-Indië.

Jaap is onder de indruk. De natuur, de cultuur, het eten … Tegelijkertijd gebeuren er dingen die hij niet begrijpt. Hij is beland in een samenleving waarin ongelijkheid vanzelfsprekend is. Een klassenstelsel met de blanke man aan de top die weigert de koloniale macht uit handen te geven. Onderaan de maatschappelijke ladder bungelt het Indonesische werkvolk. Daartussen laveren behoedzaam de Indo’s, mensen van gemengde afkomst. Zoals Gus, zoon van een Indonesische moeder. Hoewel Jaap niet met hem mag omgaan, wordt Gus zijn beste vriend.

Door de ogen van Jaap voel je zijn twijfels groeien en de spanning toenemen. Jaap wordt ook nog eens verliefd op een prachtig Indonesisch meisje dat woont in de kampong. Hun bijna mystieke ontmoetingen bij de magische waringinboom, de boom met de hangende luchtwortels en de glanzende bladeren, brengen Jaap in een innerlijke tweestrijd. Gevoed ook door de verhalen van de plantagearts, meneer Quist, verruimt zijn blik, groeit het besef dat er meer is dan de rationele, koloniale en gewelddadige wereld van zijn vader.

 

We kennen Robin Raven als een begaafd verteller. Maar dit verhaal is echt next level. Werkelijk alles klopt in deze gelaagde geschiedenis. Een fascinerende jeugdroman waarin de schrijver zonder belerend over te komen onze koloniale geschiedenis op fenomenale wijze invoelbaar maakt door de ogen van een kind. Echt grote klasse!


Voor lezers van twaalf jaar en ouder.


Raven, R. (2026). De lotus en de waringinboom. Rotterdam: Uitgeverij Lemniscaat b.v. Isbn 978 90 477 1857 4 € 15,99, 261 blz.

Jason Reynolds - Sunny

Loslaten voor een nieuwe start

Sunny is een nieuw verhaal in de zogeheten Track-serie van de Amerikaan Jason Reynolds. Eerder verschenen Ghost en Patina.

Ghost, Patina, Sunny en Lu maken deel uit van hetzelfde hardloopteam. Het zijn talentvolle, jonge  atleten die met hun team de Olympische Jeugdspelen kunnen behalen. Hun coach is zeer gedreven en hij wil evenals Sunny’s vader het liefst dat Sunny wint. Maar Sunny heeft er geen plezier meer in. Hij draagt een geheim bij zich dat hem langzaam opvreet. Het heeft te maken met zijn moeder die stierf tijdens zijn geboorte. Sunny voelt zichzelf een moordenaar.

‘Vruchtwaterembolie’. (…) Als je het in baringstaal vertaalt betekent het: ‘de dood van mijn moeder’. Het betekent dat haar bloed vergiftigd werd. Waardoor haar hart stopte. Waardoor ik als kind de hele tijd om haar gilde en een hartslag zocht.’ (p. 15)

Sunny’s vader Darryl — stil, streng, emotioneel gesloten — gaf zijn zoon nooit expliciet de schuld. Maar zo werkt het niet in Sunny’s hoofd. Darryl blijft benadrukken dat Sunny zijn moeders droom moet waarmaken, te weten het winnen van een marathon.

‘Alsof het gemis van een moeder gewist kan worden met een medaille.’ (p.16)

En zo voelt het lopen voor Sunny niet als een bevrijding, maar eerder als een soort van boetedoening: een manier om iets goed te maken.

Op een dag stopt Sunny midden in een wedstrijd. Hij is er klaar mee. Het liefst wil hij dansen. Zijn coach reageert niet boos, eerder nieuwsgierig en hij brengt  Sunny op het idee om te gaan discuswerpen. Een discipline die draait om draaien, ritme en flow. Het is precies wat Sunny zoekt.

Sunny’s nieuwe rol in het team werkt bevrijdend. Langzaam maar zeker lukt het hem om meer afstand te nemen van zijn schuldgevoel over de dood van zijn moeder en er ontstaat ruimte voor echte gesprekken met zijn vader.

 

Het boek is opgebouwd uit dagboekfragmenten. Reynolds slaagt er buitengewoon in de innerlijke strijd van de ik-figuur te verwoorden. Diens zoektocht naar een manier om zichzelf te zijn, wordt door hem knap beschreven. Met al zijn emoties is Sunny Lancaster een innemende jongen die je als lezer al snel in je hart sluit. Een verhaal ook dat voldoende ruimte biedt om je te identificeren met de hoofdpersoon.


Jason Reynolds (1983) won meerdere prijzen voor zijn werk, waaronder de Carnegie Medal – de Gouden Griffel van de Verenigde Staten. Reynolds las voor het eerst een boek toen hij zeventien was. Hij kwam maar weinig verhalen tegen waarin hij zichzelf herkende. Met zijn boeken wil hij daar verandering in brengen.


Zeer de moeite waard voor lezers in de eerste twee leerjaren van het voortgezet onderwijs.


Reynolds, J. (2026). Sunny. Rotterdam: Uitgeverij Condor. Vertaald door Maria Postema. Isbn 978 94 933 56876 0 € 16,99, 157 blz.

Kim Bekkers - Hongertocht

Kind-zijn in oorlog

‘Ik trap zo hard als ik kan en ga met een noodvaart op de brug af. (…)De Duitse soldaat buldert een waarschuwing. Ik negeer hem. (…) Het geluid van een geweer dat wordt geladen echoot over de brug.’ (p. 84)

Het is 1944 en Nederland wordt bezet door het Duitse leger. In dit vierde oorlogsjaar hebben de bewoners van Rotterdam het heel zwaar. Aan alles is een gebrek. Brandstof, medicijnen, voedsel ... De mannen zijn verdwenen. Ondergedoken, in het leger of te werk gesteld. Hun familieleden proberen te overleven. Het is half december en het is ijzig koud.

Tonnie (14) besluit dat het zo niet langer kan. Zij is de enige uit het gezin die op hongertocht kan gaan. Een gevaarlijke fietstocht naar het platteland om eten te vinden voor haar familie. Helemaal alleen gaat ze op weg in een ijskoude wereld waarin ze niemand kan vertrouwen. Op haar fiets zonder banden.

Aanvankelijk wordt ze vergezeld door haar oudere nicht Didi, maar die haakt af zodra blijkt dat de tocht heel gevaarlijk is.

We volgen Tonnie gedurende haar eenzame reis over het platteland waar ze mensen ontmoet die haar lang niet allemaal vriendelijk gezind zijn. Maar er zijn er ook die haar helpen aan eten en een slaapplaats. Onbedoeld helpt ze mannen van het verzet die schuilen in een boerderij waar Tonnie de nacht doorbrengt in een stal tussen de koeien en kippen.

De tocht om eten te vinden voor haar familie valt Tonnie zwaar. Ze heeft zich voorgenomen voor Kerst weer thuis te zijn. Hongerig, bang en uitgeput ploetert ze voort, gedreven door de gedachten aan de mensen die haar dierbaar zijn.


Hongertocht is gebaseerd op de herinneringen van de grootmoeder van de schrijfster van het verhaal, Kim Bekkers. Haar oma maakte destijds als kind alle bombardementen van dichtbij mee en leed tijdens de zogeheten hongerwinter van ‘44/’45 intense honger. Dat dreef haar zoals zovele Nederlanders tot het eten van tulpenbollen, het bedelen om aardappelschillen en het maken van meerdere hongertochten. De gaten vulde ze naar eer en geweten in, rekening houdende met het karakter van haar oma Tonnie en de tijd waarin zij opgroeide.

 

En zo werd Hongertocht een prachtig document dat op een indringende manier de mentale veerkracht toont van een jong meisje in oorlogstijd. Geen heroïsch avontuur, maar een bittere strijd om te overleven. De schrijfster laat zien hoe jonge mensen in een oorlogssituatie buitengewone moed kunnen tonen, maar wel ten koste van hun kindertijd. Een verantwoordelijkheid vele malen te groot voor een veertienjarige.

 

Hongertocht is het debuut van Kim Bekkers (1990) en zet lezers aan het denken, maakt het leed van gewone mensen in oorlogstijd tastbaar. Het is wrang dat de historische gebeurtenissen met alle gewapende conflicten vandaag de dag weer uiterst actueel zijn. Het doet je beseffen dat onze vrijheid niet vanzelfsprekend is.

 

Een hartverscheurend, realistisch verhaal dat indruk maakt en de lezer (twaalf jaar en ouder) niet onberoerd laat.


Bekkers, K. (2026). Hongertocht. Amsterdam: Uitgeverij Leopold. Isbn 978 90 258 8955 5 € 16,99, 103 blz.

woensdag 10 september 2025

Elin Meijnen - De blauwe vinvistemster

Blauwe vinvistemster

Monica (13) vertrekt in de zomervakantie naar Terschelling. Ze kent het Waddeneiland goed. Haar oma en opa van moederskant zijn er de uitbaters van Theetuin de Houtzagerij en ze logeert er vaak.

Monica reist voor het eerst alleen. In Harlingen Haven raakt ze aan de praat met jongeren die zich opmaken voor een verblijf  op de populaire jongerencamping De Fruitmand. Op de boot bladert Monica in haar moeders fotoalbum. Het is mama’s laatste boek voordat ze tijdens een skivakantie verongelukte. Op een van de foto’s ziet Monica zichzelf zitten bij haar moeder op schoot. Samen lezen ze het boek De blauwe vinvis.

Hier werd ze vijf (…) Monica kende het helemaal uit haar hoofd. (…) Mama heeft er een gesprekje bij getypt.

 Monica: Kun je alle dieren temmen?

Mama: Ik denk het wel

Monica: Ook vissen?

Mama: Dolfijnen kun je temmen, verder weet ik het niet

Monica: De blauwe vinvis is de allergrootste vis van de wereld

Mama: De allergrootste ..

Monica: Dan word ik later blauwevinvistemster (p. 24)

Chillen op het strand

Aangekomen op Terschelling ontmoet Monica dezelfde vriendengroep en liegt ze over haar leeftijd. Een van de jongens nodigt haar uit hen op te zoeken en samen te chillen op het strand. Het is een aantrekkelijk voorstel omdat ze zo voor even kan ontsnappen aan haar jongere nichtje Silke en neefje Pim die eveneens in de Theetuin logeren en die voortdurend al haar aandacht opeisen.

In de dagen die volgen zijn er zorgen om opa die bij de reddingsactie van een jonge kat ten val komt. Nu oma haar man vergezelt naar het ziekenhuis op het vasteland hebben Monica, haar neefje en nichtje voor even het rijk alleen. Monica laat zich door haar nieuwe vrienden verleiden en sluit zich met Pim en Silke aan bij een kampvuur op het strand waar ze zich tot diep in de nacht vermaken. Monica voelt zich aangetrokken tot Teun (16), ze vindt hem meer dan aardig.

Jezelf zijn

Als opa en oma terugkeren op het eiland worden ze vergezeld door tante Aaf, opa’s oudere zus. De sfeer is gespannen en oma gedraagt zich nogal kribbig. Opa en zijn zus leggen het Monica uit. Monica’s moeder was een nogal rebelse tiener. Op de leeftijd van Monica begon ze te veranderen. Jelena deed alles stiekem, spijbelde van school en trok op met oudere vrienden. Oma ziet veel van haar kind terug in Monica, is bang dat haar kleindochter dezelfde kant opgaat.

‘Ik denk,’ zegt tante Aaf, ‘dat jouw oma nog heel veel verdriet heeft om Jelena. En dat ze de schuld bij zichzelf zoekt.’ (…)

‘Dat begrijp ik niet,’ zegt Monica.

‘Dat Greet vindt dat Jelena’s energie de oorzaak is van haar dood,’ zegt tante Aaf. ‘En dat het haar niet gelukt is om die energie in te dammen. (…) Jelena was roekeloos. Ze wilde altijd iets van avontuur beleven. Daarom ging ze offpiste skiën.’ (p. 130)

Diezelfde middag fietst Monica naar het strand. Ze realiseert zich dat ze lijkt op haar moeder, maar ze bedenkt dat ze toch ook vooral zichzelf is en dat zij het liefst wil blijven op het eiland waar ze zich verheugt op een ontmoeting met Teun. Het wordt voor deze zomer hun laatste samenzijn. De volgende morgen is hij voor dag en dauw vertrokken, maar Teun laat via zijn vriend Sebas een souvenir (een knuffel van de blauwe vinvis) met een briefje achter dat de deur opent voor een hereniging volgend jaar.


Elin Meijnen (Amsterdam, 1971), studeerde muziek en Nederlands. Ze staat voor de klas en heeft een passie voor jeugdliteratuur. Ze is enorm gedreven en doet er alles aan haar leerlingen aan het lezen te krijgen. In 2021 debuteerde ze als schrijfster met De tweede stem waarvoor ze de Jonge Jury Debuutprijs 2022 ontving. Huisje 13, leestip voor de Jonge Jury 2023, verscheen een jaar later. Daarna volgden nog Vanavond bij de rivier (2024) en De blauwe vinvistemster (2025). Voor een bespreking van Vanavond bij de rivier klik hier.

De blauwe vinvistemster is een echt meidenboek, vooral geschikt voor jongere leerlingen in de onderbouw. Teder en herkenbaar, grappig en gevat maakt Elin de lezer deelgenoot van de belevenissen van de hoofdpersoon op de drempel naar de puberteit.

Eigenlijk gebeurt er in de boeken van Elin Meijnen niet heel erg veel. Dat de schrijfster er evengoed in slaagt de aandacht van de lezer vast te houden zegt iets over haar vakmanschap. Het zijn haar scherpe observaties en de directe manier van vertellen waardoor jongeren beslist worden geraakt. Nergens onnodig problematiserend gaan haar verhalen over echte mensen. Ik ben fan!


Meijnen, E. (2025). De blauwe vinvistemster. Amsterdam: Uitgeverij Leopold. Isbn 978 90 258 8868 8 € 16,99, 181 blz.

Elin Meijnen - Vanavond bij de rivier

Een vakantie zonder zorgen?

Ik haat de treurigheid van gezinnen die aankomen op een camping. Mensen die na een lange dag rijden met gekreukte kleren uit de auto stappen en verdwaasd om zich heen kijken, meestal voor een vol terras waar iedereen ze aanstaart. Ongemakkelijker wordt het niet. (p. 5)

Het zijn de openingszinnen in Vanavond bij de rivier. De schrijfster laat Jay (16) aan het woord die met zijn ouders de Franse camping bezoekt waar ze sinds jaar en dag komen. Jay hoopt dat het inchecken snel klaar is zodat hij kan aansluiten bij zijn vakantievrienden.

Jay heeft alle reden uit te zien naar een vakantie zonder zorgen. Zijn vader kampt met de verschijnselen van post-covid en de ziekte beheerst niet alleen zijn leven, maar ook dat van zijn gezin. Jay en zijn moeder konden met heel veel inzet een faillissement van de sportschool niet voorkomen. Het huurhuis hoefden ze niet te verlaten, maar geldzorgen zijn er volop.

Lilou

De aanhoudende vermoeidheidsklachten van Jay’s vader en het gedoe over geld veroorzaken veel spanningen. Jay vindt afleiding bij zijn vrienden, maar zijn gedachten gaan vooral naar Lilou, de mooie jonge Française die werkt op de camping. Vooralsnog lijkt zij voor hem onbereikbaar. Ze spreekt geen Nederlands, is drie jaar ouder en niet onbelangrijk: ze heeft al een vriend. Toch is er een klik en als Lilou hem vraagt haar te helpen met Nederlandse lessen, omdat ze naar de kunstacademie wil in Nederland, ziet Jay een opening.

Onder de overkapping wordt het amusement opgebouwd. (…)

‘O jongens, dit wordt weer smullen,’ zeg ik lachend. ‘Lekkere Franse lulligheid waar we allemaal op gaan dansen vanavond.’

‘Franse luuligheid? Wat betekent dat?’

Betrapt.

Lilou staat naast me en kijkt naar me op met een dubbelzinnig lachje. ‘Ik heb Nederlandse les nodig, Zjay. “Luuligheid”. Ik ken jouw woorden niet.’ Ze draagt geen make-up, en haar haren zijn nat van het douchen.’ (…)

‘En vanavond wij gaan dansen. Vanavond ben ik vrij.’

Ik zweef. (p. 71-72)

Maar dan gooien Jay’s ouders roet in het eten en lijken zijn kansen verkeken. Of kan zijn ondernemende oma nog iets voor hem en zijn ouders betekenen?


Het verhaal is zo geschreven dat je alle gebeurtenissen meemaakt door de ogen van Jay. In een interview met Frits Spits (De Taalstaat - NPO1, 1 juni 2024)  legde Elin uit dat ze het een uitdaging vond het innerlijk van een zestienjarige jongen te beschrijven. Daar is ze heel goed in geslaagd. Jay maakt met al zijn onzekerheden een authentieke en geloofwaardige indruk en het zal de meeste pubers weinig moeite kosten zich te identificeren met deze sympathieke hoofdpersoon.

Een meeslepend verhaal dat leest als een trein en dat jongens van veertien jaar en ouder absoluut zal aanspreken.


Elin Meijnen (Amsterdam, 1971), studeerde muziek en Nederlands. Ze staat voor de klas en heeft een passie voor jeugdliteratuur. Ze is enorm gedreven en doet er alles aan haar leerlingen aan het lezen te krijgen. In 2021 debuteerde ze als schrijfster met De tweede stem waarvoor ze de Jonge Jury Debuutprijs 2022 ontving. Huisje 13, leestip voor de Jonge Jury 2023, verscheen een jaar later. Daarna volgden nog Vanavond bij de rivier (2024) en De blauwe vinvistemster (2025).  Voor een bespreking van dat laatste boek klik hier.


Meijnen, E. (2024). Vanavond bij de rivier. Amsterdam: Uitgeverij Leopold. Isbn 978 90 258 8715 5 € 16,99, 156 blz.