Lumi, dertien jaar oud, is parelduikster op Anda, een klein afgelegen eiland midden in zee. Ze leeft er een geïsoleerd bestaan samen met haar moeder Amaya en de andere parelduikers. Haar vader heeft Lumi nooit gekend. Hij sloeg overboord tijdens een storm toen Lumi nog een baby was.
'Zo is het Eilandleven,
de zee geeft en neemt.' (p.18)
De rollen op het eiland
zijn strak verdeeld. De vrouwen duiken naar parels, de mannen vissen. Alles afhankelijk
van de seizoenen. Binnen de gemeenschap heersen strenge regels. Zo is lezen
taboe, groeien de Eilandbewoners op zonder boeken. Die leiden teveel af van het
echte leven op het eiland. Lezen is iets van de gevaarlijke buitenwereld
voorbij de Zwarte Rotsen waarschuwt Hildur, de leidster, bij herhaling. De
Eilandbewoners hebben er niets te zoeken, hoe goed ze de zee ook kennen.
Het enige contact met de buitenwereld bestaat uit een periodiek ruilmoment op een plek in zee, vier voet achter de Zwarte Rotsen. De Eilandbewoners ruilen er hun parels met een bewoner van het Vasteland voor meel, specerijen, olie, medicijnen en andere levensbehoeften.
Buitenbeentje
Lumi houdt van de
natuur op het eiland, maar ze is ook nieuwsgierig naar de wereld buiten de
rotsen. Zij is dan ook een buitenbeentje. Al bij haar geboorte merkte Hildur de
blik op in haar ogen, dezelfde als die van Esa, Amaya’s moeder. Esa is niet
bang voor de wereld voorbij de rotsen. Zij wordt door de eilandbewoners gezien
als een gevaar en zij werd daarom verbannen naar een hut op de berg. Naar de
reden blijft het gissen. Lumi zou het graag weten, maar ze heeft geen idee.
Haar moeder en oma doen er vooralsnog het zwijgen toe. Blijkbaar is het een
gevoelig onderwerp.
'Ze weet dat ze alle
drie niet praten over alles wat te moeilijk is; die dingen liggen als keien in
de branding en de zee spoelt er voorzichtig omheen.' (p. 72)
Lumi’s nieuwsgierigheid wordt gevoed door de verhalen van haar grootmoeder, gebundeld in het boek Verhalen uit alle Windstreken. Ze bewaart het zorgvuldig onder de planken van de vloer in haar huisje. Esa kreeg het boek ooit tijdens een ontmoeting met een jongen uit de buitenwereld die haar er uit voorlas.
Uitgespuugd
Amaya ziet hoe Lumi steeds meer beïnvloed raakt door de verboden gedachten van Esa. De spanningen tussen moeder en dochter lopen verder op. Ook veel eilandbewoners lijken zich van Lumi af te keren, als was ze ‘nevel boven de zee’. (p. 101) Het eiland lijkt haar uit te spugen.
Dan wordt Esa ziek. Ze
heeft medicijnen nodig. Als blijkt dat de Eilandbewoners haar niet willen
helpen, heeft Lumi maar één keuze: ze steekt de verboden grens over en vaart
voorbij de Zwarte Rotsen. Daarmee zet ze niet alleen haar eigen leven op het
spel, maar ook de ongeschreven wetten van haar gemeenschap.
De parelduikster is een
parel. Stilistisch mooi en zorgvuldig, inhoudelijk gevoelig en ontroerend
vertelt schrijfster Miriam Bouwens over de zoektocht van de jonge Lumi naar wie
ze is en wie ze wil zijn, wars van opgelegde tradities en eeuwenoude regels.
Bouwens’ taal is beeldend en vooral heel sfeervol, waardoor het verhaal
toegankelijk blijft zonder te simplificeren. Mede om die reden is het boek geschikt
voor lezers in de onderbouw (11+) met als belangrijke thema’s familiebanden, verlies,
angst, groepsdruk en identiteit.
Een beeldschoon verhaal dat ook nog eens treffend werd geïllustreerd door de schrijfster zelf. De Parelduikster is Bouwens’ derde boek. Haar debuut Olivia durft (Luitingh-Sijthoff, 2024) werd bekroond met de Sardes Leespluim en is vertaald in het Italiaans. Dit prentenboek gaat over grenzen aangeven en de moed om 'nee' te zeggen als de sociale druk hoog is. Daarna volgde Een kaart voor de liefste, (Luitingh-Sijthoff, 2025) een poëtisch en inclusief prentenboek over liefde voor jezelf en anderen.
Bouwens, M. (2026). De parelduikster. Amsterdam: Uitgeverij Ploegsma. Isbn 978 90 216 8779 7 € 16,99, 183 blz.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten