Erik Jan Tillema - Bloedmaïs

Hoe overleef je in een dorp met afschuwelijke geheimen?

Voor de meer ervaren lezers is Bloedmais van Erik Jan Tillema een aanrader. Tillema (1983), van huis uit godsdienstwetenschapper, verwierf bekendheid met spannende boeken waarin hij de verbinding zoekt tussen eeuwenoude verhalen (mythen en legenden) en het heden. Zijn young adult-debuut, het bloedstollende Het huis in de polder (Clavis, 2022), groeide uit tot een reeks van vier delen. Het verhaal IQ (Clavis, 2023) was Leestip van het Jonge Jury Boekgenootschap 2024.

Net als Futuria van Suzanne Wouda start Bloedmais met een huiveringwekkende proloog die je onmiddellijk het verhaal intrekt. Hoofdpersonen in deze sinistere horrorgeschiedenis zijn broer en zus James en Daisy die met hun alternatieve ouders het stadse leven verruilen voor het bestaan in een klein dorp, het in de ogen van de kinderen nietszeggende maisdorp Nederkarspel. Daar moeten ze makkelijker in contact komen met de natuur en de vier jaargetijden, omdat dit beter zou zijn voor hun gestel. Eenmaal aangekomen in de nogal conservatief ingestelde buurtschap waar de griezelig hoge maisplanten een eigen leven lijken te leiden, ervaren de nieuwkomers dat ze niet zomaar worden geaccepteerd. De dorpelingen, aangespoord door de dominante familie Flintboer, stellen zich behoorlijk onverdraagzaam op. Het duurt niet lang of Daisy en James beseffen dat de zo op het oog onbeduidende gemeenschap waar hun ouders tot rust dachten te komen minder saai is dan ze hadden verwacht. Integendeel: Het wordt een strijd op leven en dood!

Bloedmais is een beklemmende thriller, niet bedoeld voor tere zieltjes. Een fascinerend verhaal dat met zijn 518 pagina’s borg staat voor flink wat fijne leesuurtjes.

Tillema, E. (2024) Bloedmais. Hasselt – Amsterdam – New York: Clavis Uitgeverij. Isbn 978 90 448 5330 8 € 26,95 518 blz.

Suzanne Wouda - Futuria

Een gruwelijk experiment

‘Libby kijkt de vrouw onderzoekend aan, want dat laatste adem uitblazen laat vast niet lang meer op zich wachten. Attentie: om middernacht zal madame de Bettancour haar laatste adem uitblazen. Komt dat zien, komt dat zien! Kaartjes voor de eerste rang zijn nu verkrijgbaar. Ook zijn er extra voordelige staanplaatsen. Wees er snel bij, want op is op en dood is dood.’ (p. 89)

Dit citaat komt uit Futuria, een fantasievolle griezelvertelling van Suzanne Wouda. Het is een knap geconstrueerde geschiedenis die je vanaf de eerste bladzijde bij de strot grijpt.

In een nieuwsgierig makende proloog lezen we hoe Johannes, een jutter, in 1887 het strand bezaaid aantreft met brokstukken en de stoffelijke resten van opvarenden van de vergane Katharina. Niet veel later bevalt zijn vrouw van een tweeling, een jongen en een meisje. Vervolgens maakt Wouda een tijdsprong van vijftien jaar en maken we kennis met Kraai, een van de hoofdpersonen in het verhaal. Hij en Achilles zijn gezworen vijanden. Maar als hun bendes plotseling worden opgepakt en afgevoerd door mannen in het zwart, moeten ze wel samenwerken om hun kameraden te redden. Die zijn naar het eiland Futuria gebracht, waar behalve een chic pretpark ook een oude gevangenis is en een groot huis. In dat huis woont Libby. Haar vader is dokter Gold, wetenschapper en eigenaar van Futuria.

Op de avond voor Halloween nodigt Gold de rijksten van de stad uit voor een bezoek aan de oude gevangenis. Daar heeft hij een geheim laboratorium en een griezelige carrousel laten bouwen. Libby ontdekt dat haar vader met een bijzonder, maar gruwelijk experiment bezig is. En dat zij een kant moet kiezen. Die van haar vader, of die van Kraai en Achilles … . 

Door de bijzondere sfeer zullen lezers niet snel afhaken. Er gebeurt veel en dit onderhoudende boek is dan ook heel geschikt voor jongeren die houden van spannende verhalen.

 

Suzanne Wouda (Kaatsheuvel, 1974) is een getalenteerd schrijfster die een voorkeur heeft voor het schrijven van historische en pakkende verhalen. Ze schrijft voor jongeren en volwassenen. Voor haar jeugdboek Sabel ontving ze in 2018 de Zilveren Griffel.

Wouda, S. (2024) Futuria. Amsterdam: Uitgeverij Leopold. Isbn 978 90 216 8577 9 € 18,99, 280 blz.

Carry Slee - Afblijven – het stripboek

In 2022 verscheen er een stripboek van Spijt!, de klassieker van Cary Slee. Slee (Amsterdam, 1949) is een van de meest bekende jeugdboekenschrijvers van ons land. Ze won liefst tien keer de Prijs van de Nederlandse Kinderjury en vijf maal de Prijs van de Jonge Jury. Van haar boeken zijn meer dan vijf miljoen exemplaren verkocht.

Inmiddels is ook een andere bestseller van Slee verstript: Afblijven!

Melissa springt een gat in de lucht als ze mee mag dansen in een videoclip. Jordi, Melissa’s vriend, is ook razend enthousiast. Het is haar kans op een doorbraak in de danswereld. Al snel blijkt dat het niet goed gaat met Melissa. Om haar onzekerheid te verbergen en beter te kunnen dansen, gebruikt ze drugs. Dat loopt steeds meer uit de hand. Jordi voelt zich machteloos. Wat kan hij doen om Melissa te helpen?

Het scenario en de tekeningen zijn net als bij de stripversie van Spijt! weer van de hand van respectievelijk Ahman Resh en Ralf van der Hoeven.

Ook al volgt de strip het oorspronkelijke verhaal niet precies, de makers slagen er wel in de voornaamste verhaallijnen en de sfeer van deze klassieker over te brengen. De boodschap van Slee klinkt goed door: handen af van verdovende middelen, blijf gewoon jezelf!

Een aanrader voor jongeren die minder op hebben met lezen.

Slee, C. (2024) Afblijven – Het stripboek. Scenario Ahmad Resh, tekeningen Ralf van der Hoeven. Amsterdam: Carry Slee. Carry Slee is een imprint van Overamstel Uitgevers bv. Isbn 978 90 488 7178 0 € 9,99 48 blz.

Paul van Loon - Danse Macabre

Paul van Loon (Geleen, 1955) timmert al tientallen jaren aan de weg met zijn werk. Vampier in de school, De griezelbus, Dolfje Weerwolfje …, het zijn zomaar wat titels van boeken die gekerfd staan in ons collectieve geheugen. Meerdere generaties jonge lezers groeiden op met de griezelverhalen van Van Loon die zelf liever spreekt van grumor: griezelen met humor. In 2011 verscheen van Paul van Loon Raveleijn, een verhaal dat hij schreef in opdracht van attractiepark De Efteling. Het verhaal – verfilmd voor televisie - stond aan de basis van de Efteling-parkshow Raveleijn en het kreeg in 2017 en in 2023 tweemaal een vervolg met achtereenvolgens De bende van de Witte Veer en Het Bloed van de Laatste Draak.

Aangemoedigd door het succes van Raveleijn besloot De Efteling de samenwerking met Van Loon opnieuw aan te gaan. Op de locatie waar ooit het Spookslot stond, vindt de bezoeker nu Danse Macabre en dat is tevens de titel van het nieuwste verhaal van Paul van Loon: Danse Macabre – Het begin.

De schrijver voert ons mee terug in de tijd naar het jaar 1876, om precies te zijn 13 oktober. We maken kennis met Florian en Isabella die van hun pleegvader Damian Sauvage, violist in het orkest van Joseph Charlatan, een stevige waarschuwing krijgen in geen geval naar de naburige abdij in het Huyverwoud te gaan. Daar zouden immers geheimzinnige dingen gebeuren, een plek waar het kwaad sluimert en het onheil rondsluipt. Nieuwsgierig geworden slaan de kinderen de waarschuwing in de wind. Op de avond dat het orkest de Danse Macabre speelt in het bijzijn van de maker, de Franse componist Camille Saint-Saëns, zien Florian en Isabella, verscholen achter de koorbanken, hoe een zwarte schaduw over de muzikanten trekt en de abdij begint in te storten. De brokstukken vallen om hen heen, terwijl het gehele orkest wordt opgeslokt door ‘Het Onnoembare’, het Kwaad. De kinderen weten op het nippertje te ontsnappen. Het is de start van een avontuur vol angst.

Danse Macabre - Het begin is een toegankelijk verhaal, buitengewoon geschikt voor de jongere en minder ervaren lezers in de brugklas. Het boek is verkrijgbaar in een gebonden luxe editie met folie, fullcolour illustraties en kleur op snee.

Loon, P. van (2024) Danse Macabre – Het begin. Amsterdam: Uitgeverij Leopold/Efteling. Isbn 978 90 258 8800 8 € 23,99, 288 blz.

Caja Cazemier - Harde handen

Caja Cazemier (Spijkenisse, 1958) staat bekend als een ervaren schrijfster die, geïnspireerd ook door haar werk als jongerencoach, het liefst schrijft over onderwerpen waarmee jongeren te maken kunnen krijgen als zij tussen de elf en zestien jaar oud zijn. Denk daarbij aan eenzaamheid, seksualiteit, zinloos geweld, alcohol en drugs. Vooraf verdiept Caja zich gewoonlijk in de onderwerpen, verricht ze de nodige research. Dat was ook het geval bij haar nieuwste boek Harde Handen, een indringend verhaal over huiselijk geweld, waarvoor Caja samenwerkte met Veilig Thuis Friesland.

 Hoofdpersoon in Harde Handen is de dertienjarige Moxie. Zij kan alleen ontspannen als haar vader niet thuis is. Wanneer hij een slecht humeur heeft, kan alles voor hem een reden zijn om klappen uit te delen. Moxie durft er met niemand over te praten. Anders gaat Wapper, de hond eraan, heeft haar vader gedreigd. Wat moet ze doen? De spanningen lopen verder op. Zo kan het niet langer doorgaan!

Zoals we dat van Caja Cazemier gewend zijn, laat ze zien dat er ondanks alle misère altijd een uitweg is. Moxie slaagt er, geholpen door Veilig Thuis, in te ontsnappen aan de ellende en geweld en de geschiedenis heeft dan ook een hoopvol einde. 

Een knap geschreven verhaal dat veel jongeren zal aanspreken en dat zich bovendien goed leent voor een dialoog in de klas.

Cazemier, C. (2024) Harde handen. Amsterdam: Uitgeverij Ploegsma. Isbn 978 90 216 8610 3 € 15,99, 208 blz.

Mel Wallis de Vries - Gebroken

Van Mel Wallis de Vries (Leiden, 1973) verscheen Gebroken. Wie bekend is met haar werk weet dat zij zich volledig heeft toegelegd op het schrijven van jeugdthrillers en dat doet ze best verdienstelijk. Ze won in het verleden liefst zeven maal de Prijs van de Jonge Jury en verschillende boeken van haar werden verfilmd en zijn bewerkt tot musical. Wallis de Vries ontleent haar populariteit vooral aan haar talent de spanning heel subtiel op te bouwen. Haar verhalen munten uit in een verslavende mix van fantasie en realiteit en ze weet de identiteit van de foute verhaalfiguur tot het einde gewoonlijk knap verborgen te houden. Ze spreekt de taal van jongeren, weet wat er in hen omgaat. De slimme marketing van haar uitgever De Fontein doet de rest.

 Gebroken verhaalt over de lotgevallen van zes nogal verschillende karakters. Het zijn drie meiden en drie jongens: Jasmijn, Lotus, Fleur, Niek, Oliver en Leo. Ze kennen elkaar van school en ze besluiten gezamenlijk de jaarwisseling door te brengen in het vakantiehuis van de ouders van Jasmijn in de buurt van het Naardermeer. Hun gezellig samenzijn verandert al rap in een drama als Lotus na een kort verblijf buiten de deur hevig bloedend en in shock terugkeert. Het blijkt dat er ergens buiten een zieke geest ronddwaalt die het op de jongeren heeft gemunt. Een moordenaar die geen genade kent. Niet iedereen haalt het. Wat is vriendschap waard?

In deze YA-thriller vinden we alle succesingrediënten terug en dat maakt het waarschijnlijk dat ook dit verhaal uitgroeit tot een zoveelste succes. Buitengewoon slim van de uitgever kunnen fans zich nu al melden via de website van de auteur om kans te maken straks een rolletje te spelen in de trailer bij het volgende boek van Wallis de Vries dat verschijnt in 2025. Als covermodel fungeren op het omslag is ook een optie.

Wallis de Vries, M. (2024) Gebroken. Utrecht: Uitgeverij De Fontein. Isbn 978 90 261 7578 7 € 12,50, 144 blz.

Aimée de Jongh - Heer van de vliegen

Ik besteedde eerder aandacht aan het werk van Aimée de Jongh (Waalwijk, 1988). Deze getalenteerde animator, stripauteur en illustratrice maakte in 2014 furore met haar eerste beeldverhaal, De terugkeer van de wespendief. Daarna volgde onder meer het autobiografische Taxi!. De graphic novel Bloesems in de Herfst (Ballon Media N.N., 2020) die ze maakte met de Belgische scenarist Zidrou zorgde voor internationale erkenning en vervolgens ging het hard met haar carrière. In 2021 verscheen Dagen van zand (Scratch Books, 2021), een schitterende beeldroman die zich afspeelt tijdens de zogenaamde Dust Bowl in de jaren dertig (1937) van de vorige eeuw. Het verhaal is gebaseerd op ware gebeurtenissen in Amerika waar zich door extreme droogte en decennialange intensieve landbouw een enorme klimaatramp voltrok. Aimée verrichtte vooraf de nodige research. Ze reisde af naar Oklahoma, destijds het episch centrum van de zandstormen en het landschap dat ze aantrof, verschilde weinig van de beelden die ze kende van oude zwart-witfoto’s uit die tijd.

Dagen van zand werd een regelrechte bestseller in Nederland en Frankrijk en won meerdere prestigieuze prijzen in Amerika en Japan.

Het Eisner-genomineerde Zestig lentes volgde in 2022. Aimée was hiervoor de samenwerking aangegaan met scenarist Ingrid Chabbert. In datzelfde jaar won ze de Stripschapsprijs, de belangrijkste oeuvreprijs op haar werkterrein in ons land.

Een klassieker

In september verscheen het nieuwste boek van Aimée: Heer van de vliegen. Het is haar bewerking van Lord of the Flies van de Engelse Nobelprijswinnaar William Golding (Cornwall, 1911 – 1993) uit 1954. Het boek geldt als een absolute klassieker. Het is de geschiedenis over jongens die met hun vliegtuig neerstorten op een idyllisch onbewoond tropisch eiland. De kinderen overleven de ramp, maar er zijn geen volwassenen en dus moeten ze zichzelf zien te redden in de hoop snel gevonden te worden. Twee jongens schuiven zichzelf naar voren als leider. Het zijn Ralph en de aanvoerder van het jongenskoor, Jack. Ralph wordt na een stemming gekozen, maar het is duidelijk dat Jack zich daar niet bij neerlegt. De samenwerking rammelt aan alle kanten, omdat de jongens verschillen in de prioriteiten die ze stellen. Ralph wil een groot vuur brandende houden in de hoop zo ontdekt te worden, terwijl Jack de focus legt op de nogal bloederige jacht op wilde zwijnen. Er ontstaan twee kampen en het broeit in de onderlinge relaties. De sfeer neemt grimmige vormen aan en Jack en zijn aanhang tonen zich steeds gewelddadiger. Ralph ziet zijn aanhang zienderogen slinken. De geschiedenis bereikt een dramatisch dieptepunt wanneer eerst Simon en vervolgens Piggy, twee jongens uit het kamp van Ralph, worden gedood. Ook Ralph moet vrezen voor zijn leven … .

Lord of the Flies is wereldwijd miljoenen keren verkocht, werd vertaald in vierenveertig talen en is verfilmd. De roman was destijds het debuut van William Golding die zijn inspiratie vond in de gruwelijkheden die hij meemaakte gedurende de Tweede Wereldoorlog. Golding was onder meer betrokken bij de invasie van Normandië op D-Day.  De titel is een verwijzing naar de duivel Beëlzebub. Golding toont ons zijn sombere visie op de mensheid. Hij laat zien hoe een groep geciviliseerde jongens op een dierlijke manier verwildert. Alle ethisch besef verdwijnt als sneeuw voor de zon. De grens tussen goed en kwaad bestaat niet meer zodra het individualisme het wint van het algemeen belang. De kinderen blijken onder druk van de groep in staat tot het plegen van gruwelijke misdaden.

Nog altijd actueel

Dit spannende verhaal is nu zeventig jaar oud, maar nog altijd actueel. Wat zijn we? Zijn we mensen of dieren? Het wereldnieuws anno 2024 laat pijnlijk zien hoe mensen doorslaan zodra zij zich anoniem voelen.

Aimée raakte op de middelbare school gegrepen door het verhaal en geleidelijk rijpte bij haar het idee het boek te ‘verstrippen’.  Auteursrechtelijke restricties maakten dat onmogelijk, maar twee jaar geleden gaven de nazaten en Faber, de Engelse uitgever van het werk van Golding, groen licht.

Een absolute aanrader

De wijze waarop Aimée Heer van de vliegen heeft gevisualiseerd is fenomenaal en laat zich nauwelijks in woorden vangen. Al bij het zien van de eerste beelden ben je verkocht en laat de geschiedenis je 352 pagina’s lang niet meer los, ook niet nadat je het boek allang uit hebt.

Aimée volgt vrij nauwkeurig het oorspronkelijke verhaal van Golding waarbij ze zich een meester toont in het overbrengen van gevoel. De verhaalfiguren komen in  haar trefzekere illustraties los van het papier, gaan echt leven. Aimée was gewend digitaal te werken, maar voor dit boek tekende ze met inkt op papier. De inkleuring geschiedde wel met behulp van de computer.

Voor wie het boek eerder las, geldt deze graphic novel als een geslaagde hernieuwde kennismaking. Het is in deze vorm ook een absolute aanrader voor leerlingen van veertien jaar en ouder die gewoonlijk minder makkelijk zijn te verleiden tot het lezen van een boek. Een nabespreking in de klas ligt voor de hand.

Deze uitgave wordt in vertaling in meer dan 25 landen uitgebracht. In ons land rolde het boek medio september van de persen en de eerste druk was binnen enkele dagen volledig uitverkocht. Op het moment van schrijven is een aanzienlijk deel van de geplande herdruk ook weer gereserveerd.

Van 5 oktober 2024 tot 2 februari is er in Kunsthal Rotterdam een overzichtstentoonstelling over het werk van Aimée. De tentoonstelling StoryLines presenteert een selectie van haar schetsboeken, originele kunst en animaties. Er is ruime aandacht voor haar journalistieke werk en haar bewerking van Lord of the Flies, waarbij de originele tekeningen worden tentoongesteld.

Heer van de vliegen. Oorspronkelijke uitgave Lord of the Flies. Tekst: William Golding, 1954. Bewerking, vertaling en illustraties: Aimée de Jongh, 2024. Amsterdam: Wiebe Mokken, Scratch Books. Isbn 978 94 931 6689 9 € 29,95, 360 blz.