Wilma Geldof - Het meisje met de vlechtjes

(Uitgeverij Luitingh-Sijthoff, 2018)

Wilma Geldof verdiepte zich in het leven van de Haarlemse Freddie Oversteegen. Freddie Oversteegen gold tijdens de Tweede Wereldoorlog als Nederlands jongste verzetsmeisje. Geldof interviewde de hoogbejaarde vrouw, die met haar zus Truus voor de verzetsgroep werkte waar later ook Hannie Schaft deel van uitmaakte. Freddie sprak liever niet meer over haar verleden, maar vond in Wilma een fijne gesprekspartner. Het zijn deze gesprekken die aan de basis liggen van Het meisje met de vlechtjes. Het verhaal van Freddie Oversteegen is dus waargebeurd, maar de schrijfster heeft het overgoten met een fictief sausje en zij heeft allerlei gebeurtenissen naar haar eigen hand gezet.

Over Het meisje met de vlechtjes
Freddie is veertien jaar oud als de oorlog uitbreekt. Ze groeit op in een communistisch gezin. Haar moeder vangt dan al enkele jaren gevluchte joden uit Hitler-Duitsland op. In 1941 worden Freddie en haar oudere zus gevraagd om deel te nemen aan het gewapend verzet. De meisjes verleiden hooggeplaatste nazi’s en lokken ze het bos in, waar ze worden gedood door verzetskameraden. Dan krijgen de zusjes zelf een pistool en Freddie slingert heen en weer tussen angst en moed, twijfel en trots. Kun je een ander mens doden zonder zelf te veranderen?  Gevaar voor verraad dreigt. Wie kan ze nog vertrouwen? En waarom sluit haar vriendje Peter zich niet bij hen aan?

Freddie Oversteegen overleed begin september vorig jaar vlak voor haar drieënnegentigste verjaardag, zonder het boek zelf te hebben gelezen.

Wilma Geldof is een getalenteerd schrijfster die met het in 2014 verschenen Elke dag een druppel gif, een Young Adult over een jongen uit een NSB-gezin, in 2015 de Thea Beckmanprijs won, een prijs die jaarlijks wordt toegekend aan het beste historische jeugdboek.

Op de website van recensent Jaap Friso, Jaapleest, staat een bespreking van Het meisje met de vlechtjes met daarin opgenomen links naar een interessant gesprek dat hij samen met Bas Maliepaard had in de vierde aflevering van hun gezamenlijke Podcast met Wilma Geldof, alsmede een interview in het weekblad Margriet van Maliepaard met Geldof over het NSB-verleden van haar vader.

Het meisje met de vlechtjes is een levensecht, boeiend verhaal, geschreven in een krachtige stijl, met als belangrijke thema’s de strijd om goed en kwaad en het recht te mogen beslissen over iemands leven. Een mooi historisch boek voor de meer ervaren lezers in de bovenbouw.

Hayley Barker - Showstealer

(De Fontein, 2018)

Vorig jaar verscheen Showstopper, het debuut van de Britse Hayley Barker. Barker schreef een spannende, politiek getinte dystopie, waarvoor ze in eigen land, maar ook daarbuiten veel succes en waardering oogstte. De geschiedenis speelt zich af in een fictief Engeland waar de samenleving wordt beheerst door onderdrukking en minachting. De heersende klasse, de zogeheten Zuiveren, verachten de Droesems die in sloppenwijken een armzalig bestaan leven.

Dwars door het verhaal loopt een broeierige liefdesgeschiedenis, het verhaal over de onmogelijke liefde tussen Ben, de zoon van een minister, en Hoshiko, een Droesemmeisje dat als trapezeartieste werkt in het circus van de wrede Silvio Sabatini. Het is een circus waar Droesems moeten optreden met gevaar voor eigen leven. Ben neemt het op voor Hoshiko en daarmee roept hij de woede over zich af van zijn machtige moeder.

Het boek kende een open einde, een slot waarmee Barker de deur bewust op een kier zette voor een vervolg. Dat vervolg is er nu onder de titel Showstealer.


Showstealer, het verhaal
Het circus van directeur Silvio is afgebrand. De daders Hoshiko en Ben zijn ontkomen en zij behoren tot de meest gezochte criminelen van het land. Voortdurend zoeken de twee geliefden manieren om met hun aanhang Londen te ontvluchten. Zo eenvoudig is dat niet. Bijna een jaar later stuiten ze telkens weer op wegversperringen. Wanneer de vrienden door de politie voor de zoveelste keer in het nauw worden gedreven neemt Ben een moedig besluit. Hij geeft zich over om de anderen te redden.

De rollen zijn vanaf dat moment omgedraaid: Ben wordt de sterattractie in de dodelijkste show aller tijden. Hij wordt gedwongen op te treden in een nieuw circus dat zijn rancuneuze moeder heeft laten herbouwen. De voorstellingen zijn nog gruwelijker en dodelijker en het publiek smult van de sadistische acts.

Net als Showstopper kent ook dit tweede deel een wisselend perspectief en is er, ondanks alle verzinsels, een duidelijke relatie met de actualiteit. De groeiende vijandigheid en het toenemende geweld tegen minderheden in haar eigen land brachten Barker ertoe dit spannende tweeluik te schrijven.


Een boek dat je in één adem uitleest, zeer geschikt voor lezers van veertien jaar en ouder.

Ransom Riggs - De kaart der dagen

(Clavis, 2018)

Met het voltooien van Bibliotheek der zielen (2015), het derde deel en tevens slot in de trilogie van de bijzondere kinderen, leek schrijver Ransom Riggs klaar met de fantasievolle, buitengewone wereld van de op drift geraakte weeshuiskinderen uit het opvanghuis van mevrouw Peregrine.

Het liep anders. Overdonderd en aangespoord door het internationale succes van de boeken, die ook leidden tot een succesvolle verfilming van deel 1, pakte Riggs de pen toch weer op. En zo verscheen tot grote vreugde van de talloze fans van deze alom bejubelde fantasy-reeks bij Uitgeverij Clavis De kaart der dagen, een geheel nieuw avontuur rond Jacob Portman en zijn bijzondere vrienden.

Een korte samenvatting van het verhaal
De bijzondere wereld en de gewone wereld lijken te versmelten. Jacob Portman is terug in zijn eigen Florida, maar dan wel in het gezelschap van de weeshuiskinderen en hun directrice mevrouw Peregrine. Jacob die zich altijd een buitenstaander heeft gevoeld, moet er nu voor zorgen dat de bijzondere kinderen onopvallend opgaan in het normale alledaagse bestaan.

Het loopt uiteraard anders. Het stel ontdekt dat Abe, de in het eerste deel zo tragisch overleden grootvader van Jacob, een geheim koesterde. Ze ontdekken een tastbaar bewijs van Abes verborgen verleden in de vorm van een bunker. Deze ontdekking zet de deur letterlijk open voor het begin van een volledig nieuw avontuur waarvoor de vrienden dwars door Amerika moeten reizen. En ook al is dat volstrekt tegen de zin in van mevrouw Peregrine, ze kunnen niet anders!


De kaart der dagen is evenals de delen in de eerder verschenen trilogie op eenzelfde manier vormgegeven. Dat wil zeggen een lijvig, stevig ingebonden verhaal, omlijst met vintage foto´s waarvan sommige voor het eerst in kleur.

Het kan handig zijn enige voorkennis te hebben. Maar voor wie dit niet geldt, is dit verhaal ook prima zelfstandig te lezen.

Het boek telt liefst 527 pagina´s. Dat hoeft de minder ervaren lezer niet af te schrikken. Riggs kan meesterlijk vertellen en trekt je onmiddellijk in een meeslepende geschiedenis waarbij je je werkelijk geen moment verveelt. Kortom, een onderhoudend verhaal dat garant staat voor heel veel heerlijke leesuurjes.

En goed nieuws voor de liefhebbers van dit genre: Riggs heeft de smaak te pakken: De kaart der dagen is het eerste deel in een tweede trilogie!

Susin Nielsen - Het ongemakkelijke dagboek van Henry K. Larsen

(Lemniscaat, 2019)

Henry (13) moet een nieuw leven op zien te bouwen. In een nieuwe stad waar niemand weet wat er is gebeurd. Stel je toch eens voor dat men HET ontdekt!

Op aanraden van zijn therapeut Cecil begint Henry te schrijven in een dagboek. Het moet hem helpen zijn verdriet en woede een plek te geven. Henry pakt de pen op, niet van harte. Het wordt een heel ongemakkelijk dagboek. Want HET is eigenlijk te heftig voor woorden.

Dankzij de (niet chronologisch) vertelde gebeurtenissen in Henry’s dagboek krijgt de lezer een beeld van de gebeurtenissen die vooraf gingen aan HET. De tijd dat Henry samen met zijn oudere broer en zijn ouders een gelukkig gezin vormde en de laatste maanden voor die noodlottige dag in april waarin de dreiging langzaam maar zeker bijna tastbaar wordt. Tot uiteindelijk het drama toeslaat: het moment van het tot dan toe onuitgesproken HET.

De moeder van Henry blijft achter en is opgenomen in een psychiatrische kliniek. Het is maar zeer de vraag of zij en Henry’s vader ooit nog gezamenlijk hun leven kunnen oppakken. Henry en zijn vader proberen hun nieuwe bestaan zin en inhoud te geven en worden daarbij geholpen door Henry's nieuwe vriend Farley, hun nieuwsgierige Indiase buurman Mr. Atapattu die ze maar curry blijft brengen en Karen, de vrouw die in hetzelfde gebouw woont en die wel héél geïnteresseerd blijkt in Henry's vader. Henry voelt zelfs vlinders in zijn buik als hij de eigenzinnige Alberta leert kennen. Maar wat zal er gebeuren zodra al deze nieuwe vrienden HET ontdekken?


Susin Nielsen is een ster in het verwoorden van de dromen, zorgen en gedachten van tieners. Dat bewees ze eerder in haar jeugdromans Wij zijn allemaal moleculen, Optimisme is dodelijk en Woordnerd. Het ongemakkelijke dagboek van Henry K. Larsen is haar pijnlijkste, meest rauwe jeugdroman tot nu toe. Dankzij een flinke dosis humor lukt het om, ondanks alle narigheid, te relativeren. De gebeurtenissen maken behoorlijk indruk. Een tragische geschiedenis die de meeste lezers niet onberoerd zal laten en die de nodige stof biedt tot bezinning.

Heel geschikt voor lezers in de onderbouw.

Oliver Reps - De dag die nooit komt

(Uitgeverij De Harmonie, 2018)

De dag die nooit komt is het relaas van de zeventienjarige filmfanaat Elias. In één lange slapeloze nacht overdenkt hij de gebeurtenissen die hem in de situatie hebben gebracht waarin hij zich thans bevindt. Hij vertelt over die dramatisch verlopen zomer, nu zo’n driekwart jaar geleden. Over de mensen die hem lief zijn. En over de demonen in z’n hoofd.

Geleidelijk ontstaat het beeld van een beschadigde jongen die niet zonder reden elke tweede donderdagmiddag een psychiater bezoekt. Zijn plotselinge woedeaanvallen en zijn agressief gedrag op school waren voor zijn moeder aanleiding hem aan te melden bij Henry. Dankzij deze Henry leert Elias Polly  kennen. Zij sprak hem aan voor diens voordeur en zij liet hem vervolgens niet meer los. Polly en zijn zusje Evi zijn ongelofelijk belangrijk voor Elias, zij geven kleur en betekenis aan zijn bestaan. Maar het lot is de meisjes minder goed gezind waarna Elias ook zichzelf niet ontziet.

De titel is een verwijzing naar de gelijknamige song van Metallica (The Day That Never Comes).

Het is een verhaal waarin de schrijver je voortdurend op het verkeerde been zet. De vele onverwachte en verrassende gebeurtenissen houden je als lezer scherp. De snelheid waarmee debutant Reps vertelt, ligt hoog, maar stoort niet. De geschiedenis verrast, ontroert en voert je in een soort van rollercoaster naar een ontluisterende, verbijsterende finale.

Dit alles maakt De dag die nooit komt tot een fascinerend leesboek waarbij je je geen moment verveelt.

Wat mij betreft een absolute aanrader voor lezers in de bovenbouw.

Elle van den Bogaart - Twee seconden

(Uitgeverij Holland, 2018)

Utrecht. Thomas de Laat heeft nog maar net zijn rijbewijs. De stoere BMW van zijn overleden vader is natuurlijk het ultieme vervoersmiddel om als achttienjarige een feest te bezoeken van school. Niet alleen om te scoren bij vrienden, maar vooral ook omdat de bloedmooie Alicia Fernandèz er zal zijn, het meisje met wie Thomas het de afgelopen weken zorgvuldig heeft aangelegd. Het kan niet anders of vanavond weet hij de Spaanse Alicia definitief voor zich te winnen.

Onderweg naar het feest in de glasfabriek gaat het gruwelijk mis. Thomas wordt gebeld door Alicia en hij kan de verleiding niet weerstaan zijn mobiel op te nemen. Hij raakt afgeleid, maakt een stuurfout en komt in botsing met een onbekend voorwerp. Of was het misschien toch een dier, of zelfs een mens? Thomas weet het niet, want de beslagen autoruiten belemmeren het zicht. In blinde paniek geeft hij gas en hij rijdt door. Aangekomen op het feest zwijgt hij tegenover zijn vrienden over de aanrijding en hij raakt al snel in de ban van Alicia met wie hij voor het eerst zoent. Maar het onderbuikgevoel blijft knagen en verandert in een steen in zijn maag wanneer hij op de terugweg witte schermen en een ambulance ontwaart in de straat waar hij eerder die avond een aanrijding veroorzaakte.

De volgende morgen stromen de berichtjes van zijn vrienden binnen op Thomas’ telefoon. In de Homeruslaan is een zeventienjarig meisje van school aangereden. Ze is in kritieke toestand overgebracht naar het ziekenhuis en wordt daar om verdere hersenschade te voorkomen in coma gehouden. De dader is doorgereden en de politie roept getuigen op zich te melden. Het slachtoffer blijkt een bekende, Dana van Remonde, een kennis ook van Alicia en de zus van Romijn met wie Thomas ooit bij Albert Heijn werkte.
Thomas besluit tegen beter weten in te zwijgen en hij sust zijn geweten met de gedachte dat het heel goed mogelijk is dat een ander schuldig is. Langzaam maar zeker raakt hij  verstrikt in een web van leugens en het is verbazingwekkend hoe het draaien en liegen over onder meer de schade aan de BMW hem steeds makkelijker afgaat.
Als de aan lager wal geraakte vader van Thomas’  beste vriend Kasper een bekentenis aflegt, omdat hij dronken achter het stuur diezelfde avond door de Homerusstraat reed, lijkt de zaak voor Thomas ten goede te keren. Maar niets is minder waar. De nachtmerrie gaat door.

Het was even stil rond Ellen van den Bogaart (1959) die in 2003 debuteerde met De gele scooter waarvoor ze destijds de Debutantenprijs in ontvangst mocht nemen van de Jonge Jury. Ze ontwikkelde zich daarna al ras tot een productief auteur. Vrijwel jaarlijks verscheen er van haar een nieuw verhaal waarbij ze net als in haar debuut (seksueel misbruik) de wat zwaardere thema’s bepaald niet schuwde. Zo gaat Krassen (2004) over het verdriet en de rouw na een zelfdoding, Prooi (2006) speelt zich af in de wereld van de betaalde seks, No deal (2012) vertelt het verhaal van een jongen die zich laat verleiden tot het smokkelen van drugs en Lijfstraf (2015) is een aangrijpende en spannende geschiedenis over homoseksualiteit.

En nu, na een pauze van drie jaar, verscheen Twee seconden, weer een typisch Van den Bogaart-boek. Het bevat alle ingrediënten die kenmerkend zijn voor het oeuvre van de schrijfster. Naast een serieus onderwerp – hoe het gebruik van een mobieltje in de auto de levens verwoest van meerdere verhaalfiguren – een geschiedenis met veel vaart, goed uitgewerkte karakters en boven alles heel toegankelijk geschreven.

De wijze waarop Thomas zichzelf en zijn omgeving voor de gek houdt, wordt door Van den Bogaart knap en geloofwaardig verwoord. Bijzonder is ook de rol van de moeder die na het overlijden van haar man niet echt in staat blijkt tot Thomas door te dringen. Zij lijkt in doen en laten naïef, maar in het slot wordt pijnlijk duidelijk dat dit slechts schijn was. Geen verhaal met een happy end, maar wel een boek dat jongeren aan het denken zet over de gevaren van de mobiele telefoon in het verkeer.

Een fascinerende en boeiende geschiedenis die noopt tot bezinning. Ik zou zeggen: heel geschikt voor lezers in het vmbo van veertien jaar en ouder.                               

Joyce Pool - Het kompas

(Lemniscaat, 2018)

Londen, 1950. Davey kan bijna niet wachten. Met negen andere seascouts zal hij Het Kanaal oversteken. In een whaler (een walvisvaarderssloep): de Wangle III. Een maand van voorbereidingen is aan de reis naar Calais vooraf gegaan. De Wangle III verkeert in puike conditie. Net voor ze op zaterdag 12 augustus uitvaren, wordt Davey ziek. Zo ziek dat hij van de dokter niet mee mag. Een week later is hij genoeg opgeknapt om zijn vrienden na hun tocht op te wachten. Maar het bootje blijft weg. Davey, de overige leden van de Seascoutgroep van het Engelse Mortlake en alle familieleden behouden aanvankelijk goede hoop op een veilige thuiskomst. Maar naarmate de tijd verloopt, wordt de hoop op een goede afloop steeds minder. De tienkoppige bemanning van de Wangle III is spoorloos verdwenen. Zelfs de BBC die landelijk bekendheid geeft aan het mysterie rond de vermiste seascouts kan daarin geen verandering brengen. Het laatste nieuws is dat de Wangle op zaterdag 19 augustus de haven van Dover is uitgesleept.
Dan, half september, worden er lichamen gevonden, aangespoeld op Texel. Na identificatie worden de ergste vermoedens bewaarheid. Het gaat om twee bemanningsleden van de Wangle III. En daar blijft het niet bij.


Het kompas is opgebouwd uit twee delen. Het eerste deel vertelt het aangrijpende verhaal van Davey en de ramp waaraan hij ontsnapte. In het tweede deel beschrijven Joyce Pool en haar man, journalist Pip Barnard, hoe zij op zoek gingen naar de geschiedenis van de Wangle III: een speurtocht die leidde naar familieleden, dwars door Engeland, Frankrijk, Duitsland en Nederland en zelfs naar Scotland Yard. Dit informatieve tweede gedeelte is door de auteur en haar levenspartner volop geïllustreerd met foto’s. Uit eigen collectie, maar ook met historisch beeldmateriaal van diverse instanties.

Joyce Pool (1962) woont op Texel waar ze maatschappijleer geeft aan middelbare scholieren. Als schrijfster heeft ze een voorkeur voor het schrijven van historische romans. Titels als Vals beschuldigd (2000), Sisa (2002) en De castraat (2013) werden lovend ontvangen door recensenten. Ze excelleert ook in hedendaagse jeugdboeken wat ze bewees met Groeten uit Londen (2007). Haar echtgenoot Pip Barnard met wie ze samenwerkte voor het tweede deel van Het kompas schreef met name over lokale historie.

Een absolute aanrader voor de liefhebber van spannende, avontuurlijke  en historische verhalen. Het verhaal is zo geschreven dat je alle gebeurtenissen meemaakt door de ogen van Davey. Dat maakt dat je je prima kunt inleven in het innerlijk van deze hoofdpersoon. Door het dramatische onderwerp en de directe manier van vertellen worden jongeren in de onderbouw door dit verhaal beslist geraakt.